Միացյալ Նահանգները ճանաչում է Իսրայելի ազատ գործելու իրավունքը, եթե Իրանը փորձի միջուկային զենք ձեռք բերել, հայտարարել է ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերի խորհրդական Ջեյք Սալիվանը: Նա նշել է, որ Նահանգներն այդուհանդերձ շարունակում է դիվանագիտական աշխատանքը Իրանի միջուկային ծրագրի ուղղությամբ: Թե ինչպիսին է այդ աշխատանքը, բավականին բարդ է ասել, քանի որ հրապարակային մակարդակում այն գործնականում գոյություն չունի, փոխարենը կան տարբեր խոսակցություններ այն մասին, որ առկա է որոշակի հետնաբեմային շփում կամ հաղորդակցություն: Միևնույն ժամանակ, Իսրայելի պաշտոնյաները հայտարարում են, որ Իրանն արդեն իսկ պատրաստ է ստեղծել հինգ միջուկային ռումբ:
Ընդհանրապես, բավականին բարդ է պատկերացնել, որ Թեհրանը հրաժարվի միջուկային պետություն դառնալու հեռանկարից, հաշվի առնելով թե իր անմիջական ռեգիոնալ շրջապատը, թե նաև միջազգային իրավիճակը: Դրա հետ մեկտեղ, կարելի է պատկերացնել նաև, թե միջուկային հավակնությունների ինչպիսի շքերթ է մեկնարկելու ռեգիոնում, եթե Իրանը պաշտոնապես դառնա միջուկային տերություն: Մեզ մտահոգողը սակայն իհարկե Իրանի հանդեպ Իսրայելի գործողությունների ազատությանը աջակցելու փաստացի պաշտոնական ազդարարումն է, որ անում է Սալիվանը, թեև մեծ հաշվով այդ հանգամանքը ԱՄՆ նախագահ Բայդենը արձանագրեց ամիսներ առաջ Իսրայել այցի ընթացքում, որտեղ այն ժամանակ վարչապետ Բեննեթի հետ ստորագրվեց այսպես ասած Երուսաղեմի հռչակագիրը: Դրանում ԱՄՆ արձանագրում էր Իրանի միջուկային հեռանկարը կասեցնելու հարցում Իսրայելի հետ ցանկացած միջոցի դիմելու պատրաստակամությունը: Տվյալ դեպքում հարցն այն է, թե ի՞նչն է Ջեյք Սալիվանին մղել այսպես ասած թարմացնել, որ ԱՄՆ աջակցում է Իրանի դեմ Իսրայելի գործողությունների ազատությանը: Բոլորի համար պարզ է, որ այդ գործողությունների «ազատ արտահայտման» հենակետերից մեկը դիտվում է Ադրբեջանը, ինչը բնականաբար էլ ավելի է մեծացնում ռեգիոնալ ապակայունացման առանց այդ էլ բարձր ռիսկը: Հատկապես, որ այդ կերպ հնարավոր կլինի «խփել» միանգամից մի քանի «նապաստակ», լուծել մի քանի հարց: Այստեղ իհարկե թվում է, որ կարող է լինել հակասություն:
Վաշինգտոնը Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության համաձայնության ուղղությամբ ավելացնում է ջանքը, իսկ դա ջանք է ռեգիոնալ կայունությունը բարձրացնելու ուղղությամբ: Սակայն, այստեղ կա բավականին ռիսկային հարաբերականություն: Մասնավորապես, նախ, հայտնի է, թե Կովկասում արևմտյան աշխուժությանը և առավել ևս ուժեղ ներկայությանը ինչպես է վերաբերում Իրանը: Մյուս հանգամանքը այն է, որ՝ բանակցային որևէ միջնորություն ողջունելի լինելով հանդերձ, նաև պարունակում է ձախողման ռիսկ, իսկ ամեն չստացված փորձից հետո իրավիճակը բնականաբար ստանում է լարվածության նոր լիցքեր: Հետևաբար այստեղ էլ առաջանում է մյուս հարցը՝ ձևավորվու՞մ են այդ նոր ռիսկերին համարժեք՝ կայունության ապահովման նոր երաշխիքներ: Ցավոք սրտի՝ ոչ: Եվ այստեղ արդեն ստեղծվում է ռիսկային նոր շերտավորում, որը բնականաբար կարող է դառնալ նաև Իրանի դեմ «ազատ գործողության» պարարտ հող: Այդ ֆոնին ի դեպ ուշադրության է արժանի, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Պրահայի անդրատլանտյան կենտրոնի փորձագետների հետ հանդիպմանը խոսել էր այն մասին, որ Իրան-Արևմուտք բարդ հարաբերությունը ռիսկ է հայ-իրանական սահմանի հաղորդակցության համար: Նիկոլ Փաշինյանը այդ մասին բավականին բաց խոսել էր կարծես թե մեկ էլ 2018-ին, այն ժամանակ ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության խորհրդական Ջոն Բոլթոնի ռեգիոնալ այցից հետո:
