Ապրիլի 28-ին Երևանում տեղի է ունեցել ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի (ՀԸԳՀ) ներքո ստեղծված ՀՀ-ԵՄ Գործընկերության կոմիտեի երրորդ նիստը, որը ՀՀ-ԵՄ ՀԸԳՀ՝ 2021թ․ մարտի 1-ին ուժի մեջ մտնելուց հետո առաջին հանդիպումն էր։ Հայաստանի արտաքին գերատեսչության փոխանցմամբ՝ գործընկերության կոմիտեի նիստի ընթացքում քննարկվել է համաձայնագրի կատարման ընթացքը։ ԵՄ կողմն ընդգծել է իր ակտիվ ներգրավվածությունը տարածաշրջանում, և գոհունակություն հայտնել Հայաստանի` բարեփոխումների օրակարգին շարունակական հանձնառության և մի շարք ոլորտներում արդյունավետ համագործակցության համար: ԵՄ-ը խրախուսել է Հայաստանին շարունակել բարեփոխումների ընթացքը մի շարք կոնկրետ ոլորտներում՝ ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի դրույթներին համահունչ։
Եվրամիությունը նաև ողջունել է խաղաղության շուրջ բանակցություններում ներգրավվելու վերջին ջանքերը և ընդգծել մարդասիրական և վերականգնմանն ուղղված տրամադրվող շարունակական աջակցությունը։ Հանդիսանալով Հայաստանի բարեփոխումների առանցքային գործընկեր և ամենախոշոր դոնոր, ԵՄ-ը պատրաստակմություն է հայտնել է տրամադրել հետագա փորձագիտական և ֆինանսական աջակցություն կառավարության կարողությունների ամրապնդման համար՝ հանրային կառավարման ոլորտի առանցքային բարեփոխումների նախագծման և իրականացման, ԵՄ չափանիշների մոտարկման նպատակով՝ համապատասխան ՀԸԳՀ շրջանակներում ստանձնած հանձնառություններին։
Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի նախագահ, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանի կարծիքով՝ շատ կարևոր է ֆիքսել, որ ցանկացած ձևաչափում Եվրամիության ներգրավվածությունը մեզ համար ձեռնտու է․ «Եվրամիության գլխավոր սկզբունքը խաղաղ ճանապարհով հակամարտությունը լուծելն է, այսիքնն՝ բանակցություններ, քննարկումներ, վեճեր, բայց անպայման խաղաղ ճանապրհով լուծել։ Եվ նշանակություն չունի՝ մենք ՍԵՊԱ-ի մասին ենք խոսում, Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերությունների, թե հայ-ադրբեջանական խաղաղության պայմանագրի մասին։Եվրամիությունը ցանկացած դեպքում մեզանից պահանջելու է վեճերը լուծել խաղաղ ճանապարհով։ Եվ երկրորդը՝ իրենց համար շատ կարևոր է հարգել մարդու իրավունքները։ Դա է պատճառը, որ անկախ նրանից, թե մենք ինչ ենք քննարկում՝ մեզ ձեռնտու է Եվրամիության գոյություն ունենալը։ Եթե վաղը մեզ Եվրամիությունն առաջարկի Ադրբեջանի հետ սահմանազատում անել, բացառվում է, որ այդ պրոցեսում ինքը ողջունի պատերազմը, ուստի մեզ իր ներկայությունը ձեռնտու է։ Կան իհարկե մանրուքներ, մենք կարող ենք ասել՝ ինչպե՞ս է Եվրամիությունը հասկանում խաղաղությունը։ Գլխավոր հարցն այն է, որ իրենք կտրականապես դեմ են, որ դու ուժող լուծես հարցերը»,-«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց նա։
Ըստ Գրիգորյանի՝ սա է պատճառը, որ մենք պետք է ձգտենք, որ Եվրամիությունն այդ պրոցեսներում լինի․ «Եկեք համեմատենք Ռուսաստանի հետ, այդ համեմատությունը շատ կարևոր է։ Ռուսաստանն ասաց՝ Եվրամիությունը մեզանից ուզում է նախաձեռնությունը խլել ու միանգամից շտապես հայտարարել՝ մենք կողմնակից ենք, որ Ադրբեջանի առաջ քաշած հինգ սկզբունքների հիման վրա լուծվեն հարցերը ու խաղաղության պայմանագիր կնքվի։Ինչու՞ Ադրբեջանի հինգ առաջարկների, ինչու՞ Հայաստանի անունը չեք տալիս։ Ռուսաստանը շարունակում է պրադրբեջանական քաղաքականությունը։ Հիմա չեմ ուզում խորանալ, թե որն է իրենց շահը, աբյց այդպես է։ Ռուսաստանն ասում է՝ առաջ մի ընկեք, եմքն ասում ենք եկեկ Ադրբեջանի առաջ քաշած սկզբունքներով լուծենք։ Ադրբեջանիա սածն էլ այն է, որ եմքն ճանաչենք Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը, փախստականները վերադառնան, բայց նշած չէ, որ հայերն էլ Բաքու վերադառնան։ Միտքս այն է, որ տարբերությունն ակնհայտ է»։
Մեր զրուցակիցը հույս հայտնեց, որ թե՛ իշխանությունը և թե՛ հասարակությունը այդ տարբերությունը կհասկանան․ «Լուրջ, ճակատագարկան հարցեր են, խաղուպար չէ։ Ռուսաստանն ասում է՝ պատրաստ ենք սահմանագծման ու սահմանազատման հարցում խորհրդատվական աջակցություն տանք։ Չհասկացա՝ ո՞ր քարտեզներով։Իրենք ասում ենթ վեր, որոնք 20-ական չեն, մինդչեռ պետք է անել հենց այդ թվերի քարտեզներով, որովհետև հենց այդ թվերին այդ երկրները մտան Սովետական միություն։ Այն ժամանակ անկլավ չկար, հայկական ճանապարհները Ադրբեջանի ձեռքերում չէին։ Հիմա Ռուսաստանի հայտարարություններից ես հասկանում եմ, որ այդ հարցով էլ իրենք Ադրբեջաբի ուզածը կանեն»։
Նվազագույնը, ըստ քաղաքագետի, մեզ ձեռնտու է, որ գործընթացներում լինեն Միացյալ նահանգներն ու Եվրամիությունը․ «Եթե մնաց միայն հայ-ադրբեջանա-ռուսական դաշտում, կորուստներն անխուսափելի են։Եթե ԵՄՆ-ն ու ԱՄՆ-ն լինեն՝ շանս կլինի, որ մենք մեր շահերը կկարողանանք պաշտպանել»։
Ստեփան Գրիգորյանը նաև կարծում է, որ Ռուսաստանին ամբողջությւամբ պրոցեսից հնարավոր չի լինի դուրս թողնել․ «Լավ է, թե վատ՝ առանձին քննարկման հարց է, բայց մենք պետք է ռեալիստ լինենք։ Ղարաբաղում ռուսաստանցի խաղաղապահներ են, այնտեղ չկան Ֆրանսիան ու մնացած երկրները։ Պետք է ջանքերը համատեղել։ Մենք կարող ենք դժգոհ լինել Ռուսաստանի դիրքորոշումից, բայց պետք է հասկանանք իրականությունը՝ իրեն անտեսել չենք կարող։ Ռուսաստանը կա այս պրոցեսում, մեր ցանկությունը պետք է լինի , որ անպայման ներգրավվեն նաև Եվրամիությունն ու Միացյալ նահանգները»,-եզրափակեց նա։
