Վերջին շրջանում Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման նախագծի տեղեկատվության ակտիվության պակաս չկա: Նախորդ ամիս Աժ ամբիոնից ՀՀ ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանն ասաց,որ Ամուլսարի ծրագիրը «Պետական բյուջեի մասին» օրենքում Կառավարության կողմից ներկայացվել է որպես դրական ռիսկ, եթե այն տարվա ընթացքում գործարկվի, բայց նախապատրաստական աշխատանքների համար անհրաժեշտ կլինի մեկնարկի պահից 12-ամիս ժամանակ հանքի շահագործման համար: իսկ նախորդ շաբաթ մի ուշագրավ երևույթ տեղի ունեցավ: Տնտեսական լրագրողների ակումբի կայքում հրապարակվել էր մի տեղեկություն, ըստ որի՝ «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը Ամուլսարի հանքի շահագործման ծրագիրը պատրաստվում է վաճառել ռուսական ընկերության։
«Պետությունն այս գործարքից կստանա 20 տոկոս բաժնեմաս, որն, ամենայն հավանականությամբ, կկառավարի ՀՀ կառավարությանը պատկանող «Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների ֆոնդը»: Բայց զարմանալիորեն ժամեր անց,այս տեղեկատվությունը հերքվեց: Եվ ահա օրերս պարզ դարձավ, որ ՀՀ քննչական կոմիտեն կարճել է Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի շահագործման հետ կապված քրեական գործով վարույթը: Բնապահապանական ճակատում բուռն խոսակցություններ սկսեցին ծավալվել,որոնցում մասնավորաբար շեշտվում է,որ այսպիսով Կառավարությունն ուզում է դուռ բացի Ամուլսարի չարաբաստիկ ծրագրի իրագոծման համար:
«Առաջին լրատվականի» հետ զրույցում բնապահպան,իրավապաշտպան Նազելի Վարդանյանը մեզ հետ զրույցում նախ ասաց՝ քանի որ այդ տեղեկությունը հայտնվեց և նորից հերքվեց, ինչ-որ ասեմ, պետք է պայմանական հարթության մեջ դիտարկել:
Այնուամենայնիվ, առանց կրակ ծուխ չի լինում սկզբունքով փորձեմ գնահատական տալ, եթե տեղեկության մեջ իրականության հատիկ կա և իսկապես կա այդպիսի կազմակերպություն և պատրաստվում է Կառավարության հետ համաձայնագիր կնքել: Նրա կարծիքով, եթե ճիշտ է տեղեկությունն, ապա Կառավարությունը ինչ վստահությամբ ակնկալիք ունի բաժնեմասի տեր լինելու՝ հաշվի առնելով թե ռիսկերը, թե ոչ օրինական հիմքերը, ընդ որում՝ միջազգային կոնվենցիաներով: Մյուս կողմից, ի տարբերություն Քաջարանի, որ կայացած բիզնես է, Ամուլսարը դեռ հանք չէ և մեծ հարց է՝ ինչպես է պետությունը կարողանալու որպես երրորդ կողմ ապահովելու չեզոք փորձաքննությունը, որը դեռ արված չէ: Սա նշանակում է, որ փորձաքննության հարցը մեջտեղից հանելու են: Վարդանյանը, սակայն, համոզված է որ այս վիճակում հանքը չի շահագործվի: Հիմա էլ իրենք միջազգային կառույցների հետ գործընթացների մեջ են, բացի այդ՝ ջերմուկցիները չեն թողնի: Այս նախագծի իրականացումը Հայաստանի համար կարող է աղետաբեր լինել: Բնապահպանը հավաստիացնում է՝ եթե իսկապես ոսկու պարունակությունը բավարար լիներ, Լիդիանը կօգտագործեր՝ ունենալով բոլոր թույլտվությունները,անգամ շինարարությունը չի սկսել:
Իսկ հարցին, թե ինչ գործընթացներ կսկսեն բնապահպանները, եթե կայանա վերը նշված գործարքը, Բաղդասարյանն ասաց, որ հույս ունի՝գործը չի հասնի հանքի շահագործման, բայց եթե մինչև հիմա աձեռնպահ էին մնացել,ապա հիմա պատրաստ են գնալ անգամ ծայրահեղ քայլերի. «Միջազգային կոնվեցիաներով,արբիտրաաժով պետությանը կստիպենք կատարել բոլոր պարտավորությունները,վնասների փոխհատուցում կատարել: Մեզ ոչինչ ետ չի պահելու,գնալու ենք մինչև վերջ, եթե տեսնենք,որ իշխանությունները այդքան հայրենասիրություն չունեն և չի մտածում իր բնաշխարհի պահպանման, ժողովրդի շահերի,իրավունքների մասին»:
Մեր հարցին՝արդյոք կարճելով գործը՝ երրորդ կողմ հանդիսանալու խոչընդոտ չի լուծում Կառավարությունը, որպեսզի հետո անխոչընդոտ կարողանա իրագործել հանքի շահագործումը, մեր զրուցակիցը նշեց, որ այստեղ կեղծիք կա ակնհայտ: Նրա խոսքով՝ քրեական գործն իրականում այլ հիմքով է հարուցված, սակայն կարճվել է այլ հիմքով:« Երբեք հետազոտությունների հարցում չարաշահումների հիմքով գործ չի հարուցվել: Հարուցված է եղել դիտավորյալ ռիսկերի մասին տեղեկատվություն չտրամադրելու հիման վրա»,-ընդգծեց բնապահպանը: Այսպիսով,ըստ Վարդանյանի,հող են նախապատրաստում՝ասելու,որ չարաշահումներ են եղել:
Հարցին՝ արդյոք նախարարի փոփոխությունը կապո՞ւմ է այսպիսի զարգացումների հետ, բնապահպանը չբացառեց՝նշելով՝նախկին նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանը հստակ խոստացել էր, որ առանց փորձաքննության, հանքի շահագործում տեղի չի ունենա: Հետևաբար շատ հավանական է, որ հիմա չի համաձայնել Կառավարության պահանջին, որ, անկախ ամեն ինչից, հանքը պետք է շահագործվի:
