Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Բրյուսել երկօրյա աշխատանքային այցի հանդեպ հանրային ուշադրությունը հասկանալիորեն գերկենտրոնացած էր Փաշինյան-Ալիև հանդիպման վրա, առավել ևս, որ այցը չսահմանափակվեց մեկ հանդիպումով և դեկտեմբերի 14-ին ԵԽ նախագահի միջնորդությամբ հանդիպմանը դեկտեմբերի 15-ին հաջորդեց Ֆրանսիայի նախագահի միջնորդությամբ անսպասելի հանդիպումը: Այդ ամենը պահում ենք ուշադրության կենտրոնում, անդրադարձել ենք այդ զարգացումներին և անկասկած կշարունակենք:
Տվյալ պարագայում սակայն անհրաժեշտ է թերևս նկատել Բրյուսել այցի ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանի մեկ այլ հանդիպում՝ Կիպրոսի նախագահի հետ: Այդ հանդիպումը արտառոց չէ, քանի որ Հայաստանի և Կիպրոսի միջև տարբեր մակարդակի շփումները պարբերական են, իսկ հարաբերությունը՝ ջերմ ու բարեկամական, քաղաքականապես խիստ ներդաշնակ, հասկանալի պատճառներով: Տվյալ պարագայում սակայն բրյուսելյան հանդիպումը ունի ուշադրության կարևոր մի պատճառ: Մի քանի օր առաջ Կիպրոսի նախագահը Իսրայելում էր, որտեղ Հունաստանի և Իսրայելի վարչապետների հետ քննարկում էր ռեգիոնալ բազմավեկտոր նշանակության տնտեսական ու քաղաքական թեմաներ, մտադրություններ, եռակողմ քաղաքականության հեռանկարներ: Եռյակը նաև ներկայացրեց հռչակագիր, նախանշելով իր համար կարևոր ուղղությունները՝ Հյուսիսային Աֆրիկա, Պարսից ծոց, Միջերկրծովյան ռեգիոն, Մերձավոր Արևելք: Այլ կերպ ասած, խոսքը կովկասյան ռեգիոնը պարուրող ռեգիոնալ ավելի լայն շրջանակի մասին է, որտեղ խոշոր հաշվով ձևավորվում են Կովկասի համար բարենպաստ և անբարենպաստ քաղաքական ու անվտանգային ցիկլորների զգալի մեծամասնությունը:
Ահա այս համատեքստում, Բրյուսելում Հայաստանի վարչապետի և Կիպրոսի նախագահի հանդիպումը ստանում է առանձնաատուկ բնույթ, նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Երևանը Նիկոսիայի և Աթենքի հետ ունի իր եռակողմ հարաբերության ձևաչափը, որը զգալիորեն կարող է համահունչ լինել Իսրայել, Հունաստան, Կիպրոս ձևաչափի օրակարգային շրջանակին, Հայաստանի համար տալով արտաքին և անվտանգային քաղաքականության ճկուն գործողությունների հավելյալ դաշտ: Իսկ այդ հանգամանքը հույժ կարևոր է նկատի ունենալով այն, որ վերջին հաշվով Հայաստանի գլխավոր՝ հայ-ադրբեջանական, արցախյան ռազմա-քաղաքական խնդրին զուգահեռ, կա արտաքին քաղաքականության ռազմավարական վերանայման և սպասարկման ավելի լայն խնդիր: Ավելին, վերջին հաշվով հենց այդ լայն խնդրին է ենթակա իրավիճակը արցախյան, հայ-ադրբեջանական հարցերի ուղղությամբ: Ընթացիկ այդ հարցերի առավելագույն արդյունավետ սպասարկումը մեծապես կախված է, թե ինչ արդյունավետություն կունենա Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը լայն իմաստով, հատկապես հաշվի առնելով նաև այն խորքային վերանայումները և վերաձևումները, որ տեղի են ունենում միջազգային անվտանգային համակարգի թե լայն, թե ռեգիոնալ-լոկալ ձևաչափերի իմաստով: Եվ ավելին, որքան բավականին ինտենսիվ բնույթ է ստանում կովկասյան ռեգիոնում շրջանակը այսպես ասած սեղմելու Թուրքիա, Իրան և ՌԴ քաղաքականությունը, որտեղ նրանցից յուրաքանչյուրն իհարկե ունի երկարաժամկետ ու կարճաժամկետ իր մոտիվները, այդքան Հայաստանի համար կարևոր է դառնում այդ գործընթացում ճկուն լինելու և դրանց շահառուների հետ հնարավորինս վստահ հարաբերվելու համար ավելի լայն ռեգիոնալ շրջանակում բազմազան քաղաքական և անվտանգային հարաբերությունների շղթաներ ձևավորելը: Ինչ է ստացվել այդ իմաստով Բրյուսելում Կիպրոսի նախագահի և Հայաստանի վարչապետի շփման արդյունքում, պարզ չէ, սակայն շատ կարևոր է, որպեսզի Երևանը կարողանա իր իսկ նախաձեռնությամբ դեռևս 2019-ին մեկնարկած Հունաստան-Հայաստան-Կիպրոս եռակողմ ձևաչափը հասցնել պետությունների ղեկավարների հանդիպման կետի, որ երկրները պետք է անցած լինեին դեռևս 2020 թվականի հունվարին՝ Երևանում, բայց ինչը չստացվեց մեծ մերձավորարևելյան ռեգիոնում մեկնարկած փոթորկի հետևանքով, որը 2020 թվականի սեպտեմբերի վերջին դժբախխտաբար հասավ նաև Արցախ:
