«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Քրիստոնեա–ժողովրդավարական կուսակցության ղեկավար Լևոն Շիրինյանը
-Պարոն Շիրինյան, արդարադատության նախարար Կարեն Անդրեասյանը հանդիպել է արտախորհրդարական ուժերին՝ քննարկելու սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտությանը վերաբերող մի շարք հարցեր։ Դուք նույնպես հանդիպել եք: Ինչպե՞ս եք գնահատում այդ հանդիպումը արդյունավետության տեսանկյունից:
-Նախ՝ նման հանդիպումները որոշակի մթնոլորտ են ստեղծում, եթե, իհարկե, անկեղծ են, իսկ այս դեպքում կեղծավորության խնդիր չկար: Երկրորդ՝ մարդիկ ճանաչում են իրար, բարձրացված հարցերի վերաբերյալ հարցեր են հնչեցնում: Եթե այս աշխատանքը ինստիտուցիոնալ իմաստով լավ հիմքերի վրա դրվի և մանր-մունր հարցերի չվերածեն, կարծում եմ, լավ է: Ես դրական եմ գնահատում քննարկումը, տեսակետներ փոխանակեցին որոշակի հարցերի վերաբերյալ: Նշվեց, որ պետության համար այս հարցը կենսական նշանակություն ունի: Եվ հիմա բոլորն են համոզվել, որ մեր գործող Սահմանադրությունը գողապետության, ավազակապետության, կաշառակերության, ավազակապետության Սահմանադրություն է, ինչը պետության կենսագործունեությունն արգելակող մեխանիզմ է: Եվ, իհարկե, այն պետք է փոխվի, հարց է՝ ինչպես, ինչ պետք է առաջարկվի:
Ես գտնում եմ, որ եթե փոխվելու է Սահմանադրությունը, իսկ դա կենսական անհրաժեշտություն է, ժամկետների առումով էլ պետք է օպտիմալ տարբերակ ընտրել, բայց այդ աշխատանքը պետք է արդյունավետ լինի: Կարծում եմ՝ մեզ մոտ հարցը մի փոքր նեղ է ձևակերպված: Kառավարման ձևի փոփոխությունը նեղ հարց է: Քաղաքական համակարգի փոփոխություն է պետք: Գլխավորը համակարգային փոփոխությունն է, որի բաղադրիչներից մեկը նաև կառավարման ձևն է: Եվ ես եղել և մնում եմ հետևյալ տեսակետին՝ ճիշտ է, պետք է փոխվի այս Սահմանադրությունը և անցում պետք է կատարենք ոչ թե կիսանախագահականի, այլ պետք է պառլամենտական դառնա, բայց իսկական խորհրդարանակն հանրապետության ստեղծումն է: Մեր ժողովրդի ավանդույթները, աշխարհագրությունը, և արտաքին անվտանգության խիստ կարևորությունից ելնելով՝ կարող եմ ասել, որ գերմանական, ավստրիական մոդելի որդեգրումն է, ավստրիական պառլամենտարիզմի մասին եմ խոսում, որովհետև այդ պետությունները նախ սոցիալական են, իրավական են երկրորդ՝ մշակութային են: Եվ եթե նման մոդելը կներդրվի ազգային իդեալի ներառումով, որովհետև մեր ոչ մի Սահմանադրություն ազգային իդեալ չունի, դա հենց էնպես, «բառադի» գրված է: Եվ հիմա եթե ազգային իդեալի ներառմամբ լինի, մենք փայլուն Սահմանադրություն կունենանք:
-Դուք նախարարին առաջարկել եք այդ մոդե՞լը:
-Այո’, այսինքն՝ մեր ունեցած մոդելն իսկական պառլամենտական դարձնել՝ կենտրոնաձիգ գործադիր իշխանությամբ, ոչ թե ձևականորեն:
-Մյուս քաղաքական ուժերի կողմից ինչպիսի՞ առաջարկներ հնչեցին, արդյոք պառլամենտական մոդելի կողմնակիցները շա՞տ էին:
-Մի քանիսը պառլամենտականի կողմնակից էր, բայց մեծամասնությունը կիսանախագահական մոդելի կողմնակից էին: Հետաքրքիր է, որ նորից կանգնում են այս հիբրիդի վրա: Հստակները երկուսն են՝ մեկը նախագահականն է, մյուսը՝ պառլամենտական, կիսանախագահականը նաև շատ ծախսատար է, մեկ աpարատ նախագահին, մեկ այլ ապարատ՝ վարչապետին: Իսկ այդ կիսանախագահականը չի ընկալվում, այն բերում է երկրի քայքայմանը և հեղափոխությանը, մեկ անգամ այդ ճանապարհը հանգեցրեց դրան, հիմա նորից այդ նույն ճանապարհը կրկնվի՞: Սա պետք է կատարելագործվի, և սա իրականում կլինի Չորրորդ Հանրապետըության հիմնադրում:
-Ժամկետների առումով որևէ պայմանավորվածություն ձեռք բերվե՞ց: Իշխանությունը, ի՞նչ եք կարծում, ունի այդ փոփոխություններն իրականացնելու ցանկություն:
-Սա առաջին հանդիպումն էր, տեսակետների փոխանակում տեղի ունեցավ և անցավ բարյացակամ մթնոլորտում:
Ինչ վերաբերում է իշխանությանը, ապա կարող եմ ասել, որ եթե իշխանությունը խնդիրը բարձրացնում է, ուրեմն դրա ակտուալությունը զգում է: Որևէ կերպ այս Սահմանադրությամբ հնարավոր չէ շարունակել ապրել, բայց նորն էլ լավ պետք է մշակվի:
Սահմանադրությունը քաղաքական համակարգի ձևակերպած իրավաքաղաքական նորմատիվների ամբողջություն է, իսկ կառավարման ձևն էլ կարող ենք ասել միջուկն է:
