«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Կառուցողական կուսակցության ղեկավար Անդրիաս Ղուկասյանը։
-Պարոն Ղուկասյան, ինչպե՞ս եք գնահատում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ կառավարության նիստին արած հայտարարությունը, թե տարածքներ նվաճելու միտք չունենք, պատրաստ ենք Ադրբեջանի հետ նույնիկ բարձր մակարդակով երկխոսության։ Թշնամության հաղթահարումը պետք է դառնա մեր տարածաշրջանային արտաքին քաղաքական օրակարգի կարևորագույն բաղադրիչներից։
-Մինսկի խմբի համանախագահները պահանջ են ներկայացրել Հայաստանին և Ադրբեջանին՝ հետ վերադառնալ բանակցային սեղան։ Դրա հետ կապված և՛ Ադրբեջանի նախագահը, և՛ Նիկոլ Փաշինյանը հանդես եկան հայտարարություններով, որով հաստատեցին իրենց պատրաստակամությունն այդ բանակցությունների վերականգնմանը։
-Փաշինյանը նաև նշել է, որ եթե ՀԱՊԿ-ի համար դա ընդունելի չէ, այլընտրանքը մնում է ԵԱՀԿ ՄԽ դիտորդական առաքելությունը։
-Սա պահանջն է, որը ներկայացված է Հայաստանին և Ռուսաստանին, որ Հայաստանը և Ռուսաստանը համաձայնություն տան ԵԱՀԿ զորքերին տեղակայվելու Քելբաջարի, Լաչինի, Կուբաթլուի, Զանգելանի շրջաններում։ Մինչ օրս Հայաստանի դիրքորոշումը եղել է բացասական և Հայաստանից ևս պահանջում են, որ Հայաստանը մոտեցումը ավելի կոնստրուկտիվ դարձնի և վերադառնա Մադրիդյան սկզբունքներին:
-Ի վերջո, հայկական կողմի՝ վերջին օրերին արված հայտարարությունները կարո՞ղ են արդյոք սթափության կոչ լինել։ Թե հայտարարություններից անդին չեն անցնի։
-Փաշինյանը լիովին գտնվում է Մոսկվայի վերահսկողության տակ և այդ առումով իր բոլոր գործողությունները համաձայնեցված են Մոսկվայի հետ, այդ թվում և այդ հայտարարությունը։ Ճնշումը, որ այսօր գործադրվում է թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի, թե՛ Ռուսաստանի և թե՛ Թուրքիայի վրա ՆԱՏՕ-ի և ԱՄՆ-ի կողմից, ուղղված է նրան, որ կողմերը հետ վերադառնան մադրիդյան սկզբունքների բանաձևին: Այդ առումով, իհարկե, այս ամենը գալիս է Անկարայից և Մոսկվայից։ Առաջին հերթին Անկարան և Մոսկվան են սկսում զիջել միջազգային ճնշումներին։ Դրա համար Հայաստանը և Ադրբեջանը հայտնվել են այդ իրավիճակի մեջ, որ պետք է ենթարկվեն միջազգային հանրության պահանջներին։
-Փաշինյանը հայտարարել է, որ հրադադարի խախտումների նախաձեռնող կողմի նույնականացումը և հասցեական դատապարտումը դժվար է պատկերացնել առանց միջազգային մոնիթորինգի մեխանիզմի գործարկման. «Դա պիտի լինի ՀԱՊԿ դիտորդական առաքելություն, իսկ եթե ՀԱՊԿ-ի համար դա ընդունելի չէ, այլընտրանքը մնում է ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահության դիտորդական առաքելությունը»,-ասել է նա: Սակայն Ադրբեջանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին գործընթացը մերժում է։ Սա խնդիր չի առաջացնի՞։
-Ըստ միջազգային Crisis Group կազմակերպության հրապարակած զեկույցի՝ Ադրբեջանը համաձայնել է, որպեսզի ԵԱՀԿ զորքերը տեղակայվեն Կուբաթլուի, Լաչինիի, Զանգելանի շրջաններում, այսինքն՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի հարակից շրջաններում։ Այսինքն՝ մերժողն այստեղ Հայաստանն է։
– Երբ ասում եք, որ Փաշինյանը լիովին գտնվում է Մոսկվայի վերահսկողության տակ, այդ դեպքում ինչպե՞ս հասկանալ նրա վերջին հայտարարությունները։
-Բացի Ռուսաստանից ՀԱՊԿ-ին անդամակցում են նաև Բելառուսը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը, Տաջիկստանը, և այս պետությունների զգալի մասը Ադրբեջանի ռազմավարական գործընկերներն են, և Ռուսաստանն օգտագործում է ՀԱՊԿ-ի երևանյան ամբիոնը, որպեսզի ՀԱՊԿ մյուս անդամների նկատմամբ սկսի ճնշում գործադրել որոշակի հարցերում, որոնք կապված են հայ-ադրբեջանական օրակարգի հետ։ Որպես կանոն՝ այդ անդամ պետությունները սատարում են միայն Ադրբեջանին։ Թուրքիան իր հերթին ՆԱՏՕ-ում առաջ է տանում Ադրբեջանի օրակարգը, և մենք տեսանք, որ հունիսի 14-ին ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի կողմից ընդունված հռչակագրում որևէ խոսք չկար Արցախի հակամարտության և դրա կարգավորման անհրաժեշտության մասին: Դա վկայում է այն մասին, որ ՆԱՏՕ-ի և Թուրքիայի միջև կոնսենսուսային հարցեր չկան, այդպես էլ ՀԱՊԿ-ում Ղազախստանը, Ռուսաստանի հետ միասին պաշտպանում են Ադրբեջանի շահերը։ Ներկայումս Ռուսաստանի մոտ կա անհրաժեշտություն ամրապնդել ՀԱՊԿ-ը և սրանով է պայմանավորված և ՀԱՊԿ շրջանակում, և Ռուսաստանի ու Հայաստանի պաշտպանության նախարարների հանդիպման օրակարգ: Հայաստանը վերջին ամիսների ընթացքում, ըստ էության, այնքան կորցրեց իր Զինված ուժերի մարտունակությունը, որ դա արդեն նաև խնդիր է դարձել Ռուսաստանի համար։ Ռուսաստանը, որ հիմա ՆԱՏՕ-ի հետ լուրջ հակամարտության մեջ է գտնվում, փորձում է մոբիլիզացնել ՀԱՊԿ բոլոր ուժերը, այդ թվում Հայաստանի ուժերը։
