Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը երեկ՝ հունիսի 30-ին Թուրքիայում հայտարարել է, թե Մոսկվան գոհ է հայ-ադրբեջանական և ղարաբաղյան հարցերի շուրջ Անկարայի հետ սերտ համագործակցությունից:
Ռուսաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարները Անթալիայում հերթական անգամ առարկայական բանակցություններ են ունեցել, այդ թվում՝ Ղարաբաղի շուրջ: Բանակցություններին հետևած համատեղ մամուլի ասուլիսին Սերգեյ Լավրովն ասել է, թե Մոսկվան ու Անկարան պայմանավորվել են սերտորեն համակարգել ռուս-թուրքական ջանքերը Բաքվի և Երևանի հարաբերությունները կարգավորելու գործում՝ շեշտը դնելով ամրապնդման միջոցառումների վրա: Թե հատկապես ինչ միջոցառումների մասին խոսքը, երեկ Լավրովն ու Չավուշօղլուն չեն մանրամասնել։
«Մենք գոհ ենք այն բանից, թե ինչպես է գործում Ադրբեջանի Աղդամի շրջանում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում հրադադարի վերահսկման ռուս-թուրքական համատեղ կենտրոնը: Համոզված ենք, որ տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակմանը և Անդրկովկասում բազմակողմանի տնտեսական համագործակցությունը խթանելու մեր ջանքերը ծառայելու են համապարփակ կայունացման նպատակներին», – հայտարարել է Սերգեյ Լավրովը:
Մոսկվան ու Անկարան պայմանավորվել են օգտագործել բոլոր հնարավորությունները և խթանել հայ-ադրբեջանական հաշտեցումը:
Թուրքագետ Հակոբ Չաքրյանի կարծիքով՝ Մոսկվան ու Անկարան դեռ նախքան ղարաբաղյան պատերազմն են սկսել համագործակցել՝ նախապատրաստական աշխատանքներ իրականացնելիս․«Վարձկան ահաբեկիչների մասին Մոսկվան շատ լավ գիտեր, որովհետև Սիրիայում երկու ռազմաբազա ունի։ Այսինքն՝ բոլոր տեղաշարժերը վերահսկում են։ Համագործակցել են նաև եռակողմ չարաբաստիկ հայտարարության հետ կապված։ Գուցե Հադրութն ու Շուշին չկար այդ հայտարարության մեջ, հավանաբար Էրդողանի խնդրանքով է Պուտինը մտցրել։ Ռուսաստանը մշտապես մեզ հետ դաշինքներ է կնքել, որ խցկվի Հայաստան, հաստատվի այստեղ։ Ու մշտապես դա արել է Հայաստանի ինքնիշխանության ու տարածքների հաշվին»,-«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց նա։
Չաքրյանը ենթադրում է, որ Չավուշօղլուն ու Լավրովն իրականում քննարկել են ոչ թե արցախյան հարցը, այլ Զանգեզուրի միջանցքի բացման հարցը․«Որովհետև այդ միջանցքի հարցը Ռուսաստանին պետք է, որպեսզի ԱՄՆ-ի մուտքը Հարավային Կովկաս կանխարգելի։ Այսինքն՝ եռանախագահող երկրները կանցնեն իրենց պարտականությունների կատարմանը, իսկ Մոսկվան չի ուզում, որ դա տեղի ունենա, ուզում է միանձնյա տնօրինել։
Հարավային Կովկասը Ռուսաստանի համար դառնում է կամուրջ ու դա անհրաժեշտ է, որ Ռուսաստանը ռազմաքաղաքական ներկայություն ունենա տարածաշրջանում։ Հիմա կանգնել են Լիբիայից դուրս գալու վտանգի առջև։ Դա պահանջում է Միացյալ Նահանգները, ՄԱԿ-ը, Եվրամիությունը։
Բոլոր օտարերկրյա զորքերն այնտեղ պետք է դուրս գան։ Եթե Լիբիայից դուրս եկավ, հերթը հասնելու է Սիրիային։ Չի ուզում այնտեղից դուրս գալ։
Ու՞մ հետ համագործակցի՝ բնականաբար Էրդողանի։ Երկուսի միջազգային վարկանիշն էլ բացասական է։ Էրդողանից զզվում են, Պուտինին էլ ճանաչում են որպես գող ավազակ՝ մինչև կոկորդը կոռուպցիայի մեջ խրված։ Միացյալ Նահանգներն այսօր առաջնահերթություն ունի՝ պայքարել բռնապետական վարչակարգերի դեմ, նաև այն լիդերների որոնք սրետաճել են մաֆիայի հետ ու խրվել կոռուպցիայի մեջ։ Պուտինն այդ որակներին համապատասխանում է»։
Մեր զրուցակցի խոսքերով՝ Մոսկվան ամեն ինչ անում է, որ համանախագահող մյուս երկրներին դուրս մղի Հարավային Կովկասից․«Նա իրավունք չուներ միանձնյա խաղաղապահ ուժեր տեղակայել։ Մինսկի խմբի փաստաթղթով նախատեսվում է ոչ թե ռուսական խաղաղապահ ուժեր տեղակայել, այլ միջազգային խաղաղապահ ուժեր։ Ուզում է միանձնյա տնօրինել Ղարաբաղը։ Այսինքն՝ այս պատերազմը, որ սանձազերծված էր Արցախի դեմ, իրականում Հայաստանի դեմ էր։ Պատերազմից անցել է ավելի քան 9 ամիս, Հադրութը, Շուշին հանձնվեց Ադրբեջանին, բայց մեր ռազմագերիներին վերադարձնել չենք կարողանում։ Այդ ռազմագերիները Պուտինի ձեռքին Հայաստանն ահաբեկելու հնարավոր միջոց են։ Նա դա անում է Ալիևի միջոցով»։
Հակոբ Չաքրյանը հիշեցնում է, որ անմիջապես Լավրովի տարածաշրջանային այցից հետո Ադրբեջանը մտավ մեր տարածք․«Այսինքն Լավրովն Իլհամին հասկացրել է, որ նրանք պետք է մտնեն Զանգեզուր։ Ադրբեջանակա՞ն ներթափանցում, թե՞ ռուսական, մեզ համար ակնհայտ է, որ նախընտրել է Ռուսաստանին։ Ռուսները կգան, ադրբեջանցիներին կհանեն ու կմնան այնտեղ՝ այն պատճառաբանությամբ, որպեսզի նորից չներթափանցեն։ Ռուսաստանն ամեն ինչ անում է, որ Հայաստանը ոտքի չկանգնի, նրանք ուզում են, որ մեր գլխին արտաքին սպառնալիքն անպակաս լինի, տնտեսապես էլ միշտ իրենցից կախված լինենք ու բռնենք Պուտինի պոչից։ Ես 1991 թվականից այս հարցերով զբաղվում եմ ու այսքան տարի չեմ հիշում, որ որևէ երկրի նախագահը մեկ այլ նախագահի՝ ի լուր աշխարհի մարդասպան անվանի։ Դա դիվանագիտական էթիկայի կանոններին հակասում է։ Բայց չեմ մտածում, որ Բայդենն իմ չափ չգիտի միջազգային նորմերը»։
Լուսանկարը՝ Armeniasputnik-ի
