Թուրքիան ստանձնում է աշխարհաքաղաքական նոր դեր, կամ դերակատարման նոր ու առանցքային բաղադրիչ, շրջանակ, որը հեռահար իմաստով կարող է ընդհուպ լինել «հեղափոխական» ավելի լայն ռեգիոնի համար, չնայած այդ դերը ստանձնում է միջինասիական ուղղությամբ: ԱՄՆ-ը հեռանում է Աֆղանստանից, այնտեղ անվտանգային գործառույթները հանձնելով Թուրքիային: Թուրքիան վերահսկելու է Քաբուլի օդանավակայանը,ինչի համար խնդրել է ԱՄՆ-ին ապահովել լոգիստիկ աջակցություն: Դա նշանակում է, որ Թուրքիան միջինասիական իր հավակնության առումով այդ դերը ստաձնում է ԱՄՆ ցուցումով կամ հորդորով: Անկարայի ընդլայնումը միջինասիական ուղղությամբ դիտարկել էի դեռևս ամիսներ առաջ, թե Արցախի դեմ նրա հրահրած և իրականացրած պատերազմից հետո, և թե նույնիսկ պատերազմի բռնկման օրերին:
Անկասկած է, որ Կովկասը Անկարայի համար լոկ նպատակ չէ, այլ դրանից բացի նաև միջոց, պլացդարմ դեպի միջինասիական «թյուրքական» տարածքներ: ԱՄՆ-ը բացում է ճանապարհը, մի կողմից էլ դնելով Անկարայի վրա բեռ, որ նա ի զորու չէ իրացնել միայնակ: Նահանգները դրանով թերևս փորձում է Թուրքիային իր նոր դերի շրջանակում պահել կառավարելիության, վերահսկելիության դաշտում: Անկարայի միջինասիական ներկայությունը լուրջ մարտահրավեր է լինելու Չինաստանին և Ռուսաստանին: Այդ մարտահրավերն արդեն իսկ դրսևորվում է՝ ԱՄՆ հեռացումով Աֆղանստանում իրավիճակն ապակայունանում է, ինչը հղի է մրջինասիրական նախկին խորհրդային հանրապետությունների, այլ կերպ ասած ՀԱՊԿ գոտու, նաև Իրանի և Չինաստանի սահմաններին ռիսկերով: Ընդ որում հատկանշական է, որ Թուրքիան առայժմ ստանձնում է ընդամենը Քաբուլի օդանավակայանի պարեկությունը, ոչ ավելի: Մեծ հավանականությամբ, Թուրքիայի նոր դերը սրելու է նրա հետ պայմանավորվելու մրցակցություն՝ թե Չինաստանի, թե Հնդկաստանի ու Իրանի, թե արդեն իսկ այդ գծի վրա գտնվող Ռուսաստանի համար: Այդտեղ բավականին մեծ է Չինաստանի շանսը, թե մոտիվը՝ ույգուրական գլխացավանք չստանալու, թե ռեսուրսները՝ Անկարային գայթակղիչ առաջարկ անելու:
Այդպիսով Թուրքիան կարող է վերածվել ամերիկա-չինական յուրօրինակ բուֆերի, ընդունելի թե Վաշինգտոնի, թե Պեկինի համար, և լրջագույն մարտահրավեր Ռուսաստանի և Իրանի համար: Այդ հեռանկարը Հայաստանի համար սրում է թե Վաշինգտոնի, թե Պեկինի հետ սերտ աշխատանքի և հարաբերությունների խորացման անհրաժեշտություն, որովհետև «բուֆերային» սցենարի իրագործման պարագայում, Հայաստանի համար կլինեն բավականին լուրջ ռիսկեր, եթե Երևանը մնա լոկ ռուսական ազդեցության գոտի և «հենակետ»: Ընդ որում, Վաշինգտոնի և Պեկինի ուղղությամբ աշխատանքը պետք է սկսել արագ, հնարավորինս արագ, անկախ, թե ինչ տրամաբանությամբ կզարգանա Անկարայի միջինասիական նոր դերը:
Հատկապես, որ Հայաստանը ռեսուրսային և քաղաքական հնարավորությունների իմաստով այդքան էլ մեծ պաշար չունի՝ երկու ուղղությամբ աշխատանքում արագ արդյունքի համար, ըստ այդմ պետք է սկսել վաղ, ժամանակին տեղ հասնելու համար, չուշանալու համար, միավորելով ինտելեկտուալ եղած ռեսուրսը թե Հայաստանում, թե Սփյուռքում:







































