– Առաջիկա համապետական ընտրություններին դեռեւս մեկ ու կես տարի կա, սակայն քաղաքական ուժերն արդեն սկսել են նախընտրական քարոզարշավը: Ձեր գնահատմամբ` ո՞րն է դրա պատճառը, արդյո՞ք ուժերի նոր վերադասավորումներ են սպասվում:
– Իմ կարծիքով` ղեկավարության մակարդակով դեռեւս պայքարը չի սկսվել, ավելի շատ սկսել են ներկուսակցական մակարդակներում, նրանք, ովքեր ուզում են տեղավորվել ցուցակներում, եւ իհարկե այն անհատ` մարդ կուսակցությունները, որոնք ուզում են «պրիցեպ» լինել ինչ-որ մեկին: Չնայած, ես ուրախ կլինեի, որ իրական նախընտրական պայքարը սկսված լիներ, որովհետեւ ցիվիլ աշխարհում նախընտրական պայքարը սկսվում է հենց ընտրությունների ավարտից հետո: Չմոռանանք, որ 2007թ. ընտրություններն էլ էին շուտ սկսվել` դեռեւս 2006թ. օգտագործելով ՕԵԿ-ի կոմպրոմատը, թեեւ Հայաստանում կոմպրոմատներն այնքան էլ լավ չեն աշխատում` մեր հասարակությունը դարձել է ՊցՐՈՍՏցրՑՏռփՌՉօռ:
– Չե՞ք կարծում, որ այսօր էլ իշխանությունները, ՀՀԿ-ԲՀԿ լարված հարաբերություններ բեմադրելով, ցանկանում են այս ընտրություններում էլ կիրառել «ՕԵԿ կոմպրոմատը»` այս անգամ ԲՀԿ դերակատարմամբ:
– Ես չեմ կարծում, որ ԲՀԿ-ն կգնա ընդդիմադիր դաշտ: Սա պարզապես ներքին հարցեր են` ցուցակում տեղավորվելու խնդիր կա: Իհարկե, քաղաքականության մեջ ամեն ինչ կարող է պատահել, սակայն այսօր ես չեմ տեսնում նախադրյալներ, որպեսզի ԲՀԿ-ն եւ ՀՀԿ-ն միմյանց հետ խնդիրներ ունենան: Երկուսն էլ իշխանական կառույցներ են, եւ միակ պայքարը պիտի լինի ԱԺ-ում առավել տեղեր ունենալը, ինչն էլ նորմալ է ու բնական, եւ այդ պայքարը պետք է բոլորի միջեւ լինի:
– Պարոն Քոչարյան, առաջիկա ընտրություններում քաղաքական դաշտում ի՞նչ փոփոխություններ են սպասվում: Ովքե՞ր են այսօր հայտ ներկայացնում առաջատար լինելու:
– Իմ կարծիքով` լինելու է 3+1 տարբերակը` ՀՀԿ, ԲՀԿ, ՀԱԿ, ինչպես նաեւ ՀՅԴ, որն ունի հաստատուն էլեկտորատ, պարզապես ՀՅԴ ղեկավարությունը թե՛ իր էլեկտորատին եւ թե՛ իր շարքերին դեռ պիտի ապացուցի, որ ինքը իրականում ընդդիմություն է: «Մաֆիա» կամ «կարմիր, թե սեւ» խաղը քաղաքական տեխնոլոգիաներին շատ բնորոշ է` կարեւորն այն չէ, թե ինչ են խոսում, կարեւորն այն է, թե ինչ են անում: Գործողություններից ելնելով` առայժմ ՀՅԴ-ն չի կարողանում ապացուցել, որ ինքն ընդդիմություն է:
– Իսկ «Ժառանգությո՞ւնը»:
– «Ժառանգությունն», իմ կարծիքով, վիրտուալ բան էր, որը որպես թարմություն ինչ-որ մի ալիքի վրա եկավ, սակայն հետագայում չկարողացավ պահել այդ դիրքերը: «Ժառանգություն» կուսակցությունն ու խմբակցությունը, ավելի ճիշտ` խմբակցության որոշ անդամներ, չափազանց տարբեր բաներ են: Խմբակցության մեջ միակ աշխատողը, քաղաքական առումով, եղել է Զարուհի Փոստանջյանը, ինչպես նաեւ Ստեփան Սաֆարյանն ու Անահիտ Բախշյանը: Անհասկանալի էին, սակայն, այդ խմբակցության ղեկավարի անհետանալն ու հայտնվելը: Նման քայլերը, քաղաքականության մեջ, սովորաբար, չեն ներվում: Այդ կուսակցության ներսում կա լուրջ պրոբլեմ, որը հասնում է աննորմալ չափերի:
– Այսօր իշխանությունները, մասնավորապես Սերժ Սարգսյանը, զբաղված են ՕԵԿ դիրքերն ուժեղացնելով: Ըստ Ձեզ` իշխանությունների ինչի՞ն է պետք ՕԵԿ-ի նման վարկաբեկված կուսակցությունը, եւ արդյո՞ք առաջիկա ընտրություններում այդ կուսակցությունը շանսեր ունի:
– ՕԵԿ-ը էլեկտորալ առումով ոչ մի շանս չունի, որովհետեւ զրոն ինչով էլ բազմապատկես զրո է: Այլ հարց է, որ Հայաստանում ամեն ինչ հնարավոր է, եւ կարող են լցնել կամ գրել, եւ ՕԵԿ-ն անցնի: ՕԵԿ-ի պոպուլիզմը, որը նախորդ ընտրություններում ազդեց ընտրողների վրա, այլեւս չկա եւ, իմ կարծիքով, կորել է անվերադարձ:
– Գրեթե բոլոր երկրներում ընտրական գործընթացները չեն ընթանում առանց PR տեխնոլոգիաների կիրառման: Հայաստանյան քաղաքականության մեջ ի՞նչ դեր ունի PR-ը, եւ արդյո՞ք մեր քաղաքական գործիչները օգտվում են PR տեխնոլոգիաներից:
– PR տեխնոլոգիաները Հայաստանում սկսել են կիրառել Ռոբերտ Քոչարյանի ընտրությունների ժամանակ` բասկետբոլ խաղալը, Ռոբերտ Դե Նիրոյին նմանեցնելը: Դրանք, իհարկե, դեռ ծիլերն էին, սակայն վերջին ընտրություններում բավականին շատ էին, այդուհանդերձ չենք կարող ասել, թե մենք հասել ենք մյուս երկրների մակարդակին: Կան երկրներ, որտեղ PR տեխնոլոգիաները մեծ ազդեցություն ունեն ընտրությունների վրա, սակայն մեր պարագայում այդ ազդեցությունը մեծ չէ: Մեզանում թեկուզ սեւ PR կոչվածը չի աշխատում, հասարակությունը ոչ մի բանի չի արձագանքում, բացառություն են կազմում վերջին շրջանում Youtube-ի տեսանյութերը:
– Առաջիկա ընտրություններում ուժերի հնարավոր վարկանիշերը պարզելու համար արդեն իսկ սոցհարցումներ են իրականացվում: Ձեր գնահատմամբ` այդ հարցումներն ինչքանո՞վ կարող են ազդել ընտրությունների վրա:
– Իհարկե, որոշակի ազդեցություն կա, սակայն ավելի շատ կազդեր, եթե այդ սոցհարցումներ իրականացնողները, սոցիոլոգները այդքան փչացած չլինեին: Նույնկերպ ամբողջ աշխարհում PR-ը շատ լավ աշխատում է, իսկ մեզ մոտ այնքան են փչացրել, որ էլ չի աշխատում: Անգամ Gallup-ը Հայաստանում ազդեցություն չունի, նրա ասածներին էլ արդեն չեն հավատում:
– Հայ հասարակության մեջ անտարբերությունը սեփական երկրի վաղվա օրվա նկատմամբ գնալով խորանում է եւ երկրում կատարվող շատ գործընթացների, անգամ ընտրությունների նկատմամբ պասիվ դիրքորոշումը դարձել է սովորական: Մարդիկ համոզված են, որ իրենց փոխարեն բոլոր որոշումները նախապես ընդունված են, եւ իրենք ոչ մի բան չեն կարող փոխել: Այս ընտրություններում հասարակությունը որեւէ դերակատարություն ունենալո՞ւ է:
– Մեր հասարակությունը պասիվ է ընդհանրապես: Հասարակությունը մոռանում է, որ պետությունը կոչված է պաշտպանել գրված օրենքները, իսկ ինքը` չգրված օրենքները: Մեր հասարակությունը ակտիվ է միայն նախագահական ընտրությունների ժամանակ, որովհետեւ մենք արեւելյան ժողովուրդ ենք եւ միշտ փնտրում ենք լիդեր, կարծում ենք, որ միայն մեկ մարդու փոփոխությամբ կարող է իրավիճակ փոխվել, մենք չենք ընկալում, որ ԱԺ ընտրությունները եւս ընտրություններ են:
