«Առաջին լրատվական»-ի հարցերին պատասխանել է ռուսաստանաբնակ փաստաբան Ռուբեն Կիրակոսյանը:
– Ռուսաստանի հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանը ևս դիմել է գերիներին վերադարձնելու հարցով: Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկվեն այս հարցը շատ արագ լուծելու համար, և արդյոք ամբողջ պատասխանատվությունը Ռուսաստանի վրա՞ է՝ որպես հայտնի հայտարարությունը կազմակերպած կողմ:
– Նախ այդ հայտարարությունը նոր իրավաբանական իրականություն է, որը հնարավոր չէ չնկատել, պետք է հաշվի առնել և հասկանալ, թե մեր անելիքները որոնք պետք է լինեն: Այո, այդտեղ ամենահրատապը մեր գերիների հարցն է, քանի որ տեղեկություններ կան, որ Ադրբեջանում ոչ մարդկային պայմաններ են ստեղծված գերիների համար: Սա միջպետական հարց է, պետք է բոլոր հասարակական ուժերը, սփյուռքի բոլոր ուժերը ոտքի ելնեն և հասնեն խնդրի լուծմանը միջպետական մակարդակով: Չկա այդպիսի մի պետական ատյան, որտեղ կարող են դիմել զինվորների ծնողները: Կան Կարմիր խաչ և մի քանի այլ այդպիսի կառույցներ, բայց այստեղ պետք է լինեն միջպետական բանակցություններ, պետք է աշխատեն Հայաստանի դիվանագետները, որպեսզի միջպետական կազմակերպությունների միջոցով պարտադրեն Ադրբեջանին չխախտել միջազգային օրենքները: Այստեղ պետք է ունենանք հանրային և պետական ջանքերի սինթեզ, որպեսզի հնարավոր լինի ստեղծել լուրջ տեղեկատվական կազմակերպություններ, որոնք ամեն օր այդ տեղեկատվությունը կտարածեն և կստիպեն, որ այն լսելի լինի: Ցավոք, դա չունենք:
– Մամուլը գրել է, որ Ռուսաստանի հայերի միության նախագահը գերիների հարցով անձամբ դիմել է Յուրի Ուշակովին: Ձեր կարծիքով՝ Ռուսաստանը ռազմագերիների հարցով ի՞նչ արագ քայլեր պետք է մշակի:
– Պետք է պահանջել, որպեսզի Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն դառնա միջնորդ, որտեղ պետք է կողմերը ներկայացնեն ցանկերը, որ ՌԴ ԱԳՆ-ն դրանց որևէ արձագանք տա: Քանի որ Ռուսաստանը այս հայտարարության հեղինակներից մեկն է և հիմա փորձում է իրականացնել, հետևաբար բանաձևի հետևանքների պատասխանատվությունը ևս պետք է վերցնի իր վրա և ինչ-որ բան առաջարկի: Հակառակ դեպքում, ես գուշակում եմ, վաղը կամ մյուս օրը Ռուսաստանի նկատմամբ Հայաստանում կլինեն բողոքական տրամադրություններ:
– Այս հայտարարությունից հետո ի՞նչ իրավիճակ է հայկական համայնքում: Անձամբ Դուք ի՞նչ վերաբերմունք ունեք ստորագրված հայտարարության վերաբերյալ:
– Նախ պետք է պարզել, թե ով է իսկական հայկական համայնքը: Այն կազմակերպությունները, որոնք համարվում են համայնքային, նրանք ոչ մի լեգալ քաշ չունեն, և հարցերը լուծվում են նորաստեղծ համայնքային խմբերով, որոնք այս օրերին ստեղծվեցին որպես բարեգործական խմբեր և Հայաստանին մինչ օրս մեծ օգնություն են ցուցաբերում: Իրականում պետք է հիմա այդ, այսպես կոչված, հեղինակավոր համայնքային կազմակերպությունների քաշը երևար: Ես չեմ տեսնում նրանց քաշը, չեմ տեսնում նրանց հնարավորությունները: Հայտարարություններ անելով հարցերը չեն լուծվի, պետք է լինել ճկուն, պետք է ինչ-որ համաժողովներ լինեն, պետք է աղմկել գերիների հարցով, պետք է գտնել գործընկեր կազմակերպություններ, որոնք կաջակցեն հայերին: Չկա այդպիսի բան հիմա: Ինչպես Հայաստանը պատերազմի օրերին չուներ գործընկեր, այդպես էլ այստեղ համայնքը չունի գործընկեր: Պետք է հայկական համայնքը այդ խնդիրը ներկայացնի որպես Ռուսաստանի հասարակության խնդիր, որպեսզի ռուս հասարակությունը մեզ աջակցի, բայց ես այդպիսի բան չեմ տեսնում: Տպավորություն է, որ ռուսները էյֆորիայի մեջ են, որ մեզ օգնել են, նրանք չգիտեն այս հետևանքների մասին, շատերը տեղյակ չեն, թե ինչ է կատարվում: Այդ լռության պատը պետք է քանդել:
– Ի՞նչ հետևանքների մասին եք Դուք նշում:
– Խոսքն այն մասին է, թե մեր հասարակությունն ինչ դաժան խնդիրների առջև է կանգնած: Ռուսաստանի հասարակությունը դրա մասին տեղյակ էլ չի: Հա, գիտեն, որ գերիներ կան, բայց չեն հասկանում այդ հարցի լրջությունը, թե դա ինչ կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի համար: Գիտեն, որ մի քանի գերիներ կան ու վերջ, չգիտեն, որ դա հումանիտար աղետի արժեք է ստացել: Հայերը պետք է կարողանան ցույց տալ, թե ինչ արժեք են ստեղծել Ռուսաստանի պատմության ընթացքում, այդ թվում՝ պատերազմներում: Ցավոք, այդ արժեքը այստեղ չի գնահատվում: Հասկանում են, որ բարեկամ ազգ ենք, որ հին ենք, քրիստոնյա ենք, ոչ ավելին:
