2011թ.-ի մարտին Սերժ Սարգսյանը հրավիրած տնտեսական քաղաքականության իրականացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ խորհրդակցության ժամանակ հայտարարեց, որ այս տարի բոլորի գործունեության օրակարգում առաջնային տեղ են ունենալու գյուղը, գյուղացին ու գյուղատնտեսությունը:
Ավելին՝ նա ասաց, որ խոսքը միայն գյուղատնտեսության նախարարությանը չի վերաբերում, որովհետև գյուղի խնդիրը միայն գյուղատնտեսության նախարարի խնդիրը չէ։ «Իհարկե, գյուղատնտեսության նախարարությունը շատ ակտիվ պետք է լինի, մանավանդ, որ կառավարությունը գյուղատնտեսությունը համարում է իր գերակայություններից մեկը: Մենք պետք է շատ կոնկրետ և հասցեական աշխատանք կատարենք: Մեզանից յուրաքանչյուրը պարբերաբար պետք է այցելի գյուղ՝ ե՛ւ վարչապետը, ե՛ւ փոխվարչապետը, բոլոր նախարարները: Ինքս եմ պարբերաբար գնալու գյուղ, զբաղվելու գյուղատնտեսական խնդիրներով և ինքս եմ որոշ ծրագրեր հսկողության տակ պահելու: Այդ ծրագրերի արդյունքները պետք է երևան: Գյուղացին պետք է տեսնի, որ ինքը մենակ չէ»,- ասել էր Ս.Սարգսյանը։
Առաջին հայացքից սփոփիչ այս ելույթից հետո բոլորն ուղղվեցին դեպի գյուղեր, սակայն հաջորդիվ եղան կարկտահարություններ Հայաստանի տարբեր մարզերում, և մեր պաշտոնատար անձինք մոռացան գյուղի տեղը: Ավելին՝ մինչ օրս չեն ճշտվել վնասի չափերը, իսկ պետբյուջեից փոխհատուցման նպատակով գյուղացիներին տրամադրվելիք գումար դուրս չի գրվել: Մինչդեռ վերջերս տարբեր գյուղերում սերմնացու և վառելիք է բաժանվում, հետևաբար Գյուղնախարարության «շտապօգնությունից» փորձեցինք պարզել, թե ո՞վ է ծրագիրը հովանավորում: Մեզ պատասխանեցին, որ պետական բյուջեից գյուղատնտեսության բնագավառի համար գումար չի հատկացվել: Իսկ սերմնացուն և վառելիքը, պարզվում է, բաժանվում է նախարարության նախաձեռնությամբ՝ իրենց հիմնադրամի միջոցով: Այսինքն՝ երկրում գործող խոշոր կազմակերպությունները գումարներ են հատկացրել այդ նպատակով, իսկ հիմնադրամը լոլիկի, վարունգի, ճակնդեղի, ձմերուկի, սմբուկի և այլնի սերմեր է ձեռք բերել, որոնք հատկացնում է գյուղացիներին: Ինչ վերաբերում է վառելիքին՝ այն տրամադրվում է մարզպետարանների կողմից:
Ինչպես հայտնի է, խոսքի արժեքը գործն է, հետևաբար մենք հարցումներ անցկացրեցինք գյուղերում՝ պարզելու համար Սերժ Սարգսյանի խոսքը թե՛ իր, թե՛ իր ենթակաների մոտ ի՞նչ արժեք ունի:
Մեր հարցախույզի արդյունքում, ցավոք, արձանագրեցինք, որ գյուղացին միայնակ է իր հոգսերի ու դժվարությունների հետ: Օրինակ՝ Արմավիրի մարզի Բագարան, Երվանդաշատ գյուղերում վարունգի, ճակնդեղի 100 գրամ սերմ էին հատկացրել յուրաքանչյուր տնտեսությանը: Ընդ որում՝ այդ գյուղերում ոչ թե վարունգի, այլ ձմերուկի, սեխի, սոխի, լոբու մշակությամբ են զբաղվում: Իսկ ամենազավեշտալին այն է, որ յուրաքանչյուր ընտանիքի նաև ընդամենը 2 լիտր «սոլյարկա» են հատկացրել: Թեև կարկուտը գյուղացու ծեծած տեղն է ծեծում, բայց ի տարբերություն մեր պաշտոնյաների՝ գյուղացիներն իրենց արժանապատվությունը չեն կորցրել և հրաժարվել են այդ սերմնացուն վերցնել:
Ի դեպ, Արմավիրի, Արագածոտնի, Արարատի մարզի գյուղերում 10 լիտր «սոլյարկա» են հատկացրել, ինչը ևս ծաղր է՝ գյուղացու կրած վնասի դիմաց: Ուշագրավ է Արագածոտնի մարզի Լեռնարոտ գյուղում տրված փոխհատուցումը: Այստեղ յուրաքանչյուր ծառի դիմաց հատկացրել են 100 դրամ: Հարկ է նկատել, որ գյուղը հարուստ է խնձորի, ընկույզի և ծիրանի ծառերով: Նախ՝ նախարարության աշխատակիցները հատ առ հատ հաշվել են ծառերը, ինչը գյուղացիներին հույս է ներշնչել, որ հսկայական փոխհատուցում կտրվի: Շատերը նույնիսկ «մաղարիչ» են արել, որ ներկայացուցիչները մի քանի ծառ ավել գրանցեն, ուստի դժվար չէ պատկերացնել նրանց հիասթափությունը, երբ սպասվելիք փոխհատուցումը մեկ ծառի դիմաց ընդամենը 100 դրամ է եղել, որն էլ իր հերթին հաշվարկվում է վառելիքով: Մասնագետների հետ զրույցում պարզեցինք, որ մեկ հեկտարի վրա կարելի է տնկել, օրինակ, ծիրանի մինչև 30 ծառ, այսինքն՝ փոխհատուցման ընդհանուր արժեքը 3 հազար դրամ է կազմում, իսկ շատերը ընդամենը 10 ծառ ունեն, որի դիմաց 1000 դրամ են ստանալու: Այնինչ մեկ ծառից 2-5 հարյուր կգ խնձորի և ծիրանի բերք է ստացվում: Եթե հաշվի առնենք նաև ծիրանի և խնձորի ներկայիս գները՝ համապատասխանաբար 500-1000 դրամ և մինչև 2 հազար դրամ, ապա հասկանալի է, որ փոխհատուցում ասվածն ամենևին էլ փոխհատուցում չէ: Թե՛ մասնագետները, թե՛ գյուղացիները մեզ հետ զրույցում նշեցին, որ դա պարզապես ծաղր է: Ի դեպ, շատերը նույնիսկ չեն վերցրել այդ փոխհատուցումը: Լեռնարոտում էլ փոխհատուցման ընդհանուր գումարով սեղան են գնել, որ տխուր առիթներին օգտագործեն:
«Լավ, ենթադրենք տված վարունգի սերմը ցանում ենք: Էականը հո սերմի արժեքը չէ: Այդ մարդը հողը վարել է, պարարտացրել, ջրել, բուժել, մեկ էլ հոպ, կարկուտը խփեց: Այն, որ 300 դոլարի վարունգ պետք է վաճառեր, այսօր 2-3 հազար դրամի վարունգի սերմ են տվել կամ լոլիկի: Կառավարությանը նույնիսկ մասշտաբային փոփոխությունների հասնելու առաջարկություններ ենք ներկայացրել: Մենք միշտ ասել ենք՝ եթե մարդկանց բերքը վնասվել է, բերեք պարարտանյութ դոտացիա տվեք, թող այդ դոտացված պարարտանյութը մարդիկ էժան գնով գնեն: Եկեք ենթադրենք, որ լոլիկի սածիլը դրել եմ, կարկուտը վնասել է: Հետո բերել սերմ են տվել, մինչև դա աճի նույեմբեր ամիսը կգա ու կցրտահարվի, տալու իմաստը ո՞րն ա: Դրա լավությունը ո՞րն ա: Փոխհատուցումը ընդհանրապես պետք է առարկայական լինի: Վարկերի ժամկետը երկարաձգվի, մեծ քանակությամբ վառելիք, պարարտանյութ հատկացվի: 2 լիտր սալյակա տալը դա նույնն է, ինչ մարդուն 2 կգ ցորեն կամ 1 դույլ կարտոֆիլ տան ու ասեն տար ցանի: Մարդը դա չի ցանի: Կարտոֆիլը կուտի, իսկ գարին կամ ցորենը կտա հավերին: Ավելի ճիշտ, դա նույնն է, ինչ ուղտին գդալով ջուր տաս»,- մեզ հետ զրույցում նշեց Հայաստանի առաջատար մասնագետներից մեկը և նախընտրեց չներկայանալ: Նույն կարծիքին էին նաև գյուղացիները՝ մի հավելում կատարելով, որ եթե այդքան իրենց մասին մտածող են, թող այդ ղեկավարությունը մի հատ էլ իրենց «հալ ու քեֆը» հարցնի: Օրինակ բերելով, որ եթե անգամ մարդը գնում է բժշկի, բժիշկը մինչև նրան ստուգելը մի հատ հարցուփորձ է անում, թե որտեղ է ցավում, որ նոր հասկանա, թե «տեխնիկական ստուգումները որտեղից սկսի»:
