«Արնի քնսալթ» փաստաբանական գրասենյակի փոխտնօրեն, միջազգային իրավունքի մասնագետ Արա Ղազարյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում դրական արտահայտվեց սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգի այն կետի մասին, որով առաջարկվում է Հայաստանը դարձնել խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող երկիր:
«Միշտ էլ ողջունել եմ խորհրդարանական կառավարման համակարգը․ դա ինձ ավելի հոգեհարազատ է, քան նախագահականը, որովհետև ժողովրդի ներկայությունն եմ տեսնում այդտեղ»,-ասաց Ղազարյանը:
Նա ընդգծեց, որ Ազգային ժողովում ֆորում է, որտեղ ներկայացված են ժողովրդի ընտրյալները, իսկ նախագահականում ժողովրդի ներկայությունը ապահովված չէ: Մինչդեռ, Ղազարյանի խոսքով, ազգի համար կարևոր որոշումները կայացվում են նախագահականում․ «Օրինակ՝ անդամակցենք մենք Մաքսային միությա՞նը, թե՞ Եվրամիության հետ Ասոցացման համաձայնագիր ստորագրենք՝ որոշում է նախագահը նախագահականում, մի խումբ մարդկանց հետ, որտեղ ժողովուրդը ներկայացված չէ: Իսկ Ազգային ժողովում, խորհրդարանական համակարգի դեպքում, որոշումն այնտեղ կկայացվեր, այսինքն՝ ժողովրդի ներկայությունն ապահովված է, ինձ դա է հետաքրքրում»:
Իրավաբանը ևս մեկ անգամ ընդգծեց, որ, միանշանակ, ողջունելի է խորհրդարանական կառավարման համակարգին անցում կատարելը․ «Հիմա ինչ-որ հայտարարություններ եմ լսում Դավիթ Հարությունյանի կամ արդարադատության նախարարի մակարդակով, որ շատ զգուշավոր են, որ ոչ թե դա են առաջարկում, այլ ուրիշ ինչ-որ բան, բայց ես կարծում եմ՝ հայեցակարգում հստակ առաջարկվում է անցնել այդ համակարգին: Միաժամանակ չգիտեմ՝ ժողովուրդը կընտրի՞ դա, թե՞ ոչ:
Հետաքրքվեցինք նաև, թե Հայաստանի համար նպաստավո՞ր ժամանակահատված է ընտրված այդ համակարգին անցնելու համար: Հիշեցնենք, որ ՍԴ նախագահ Գագիկ Հարությունյանը հայտարարել էր, որ այդ փոփոխությունները կատարելու համար հանրաքվե կանցկացվի 2015 թվականի վերջում կամ 2016-ի սկզբում: Մեր հարցադրմանն ի պատասխան՝ Արա Ղազարյանն ասաց․ «Հարմար ժամանակահատված է, պետք է հանրային իրազեկում անցկացվի: Մենք կարող ենք անցնել այդ համակարգին, պետք է հանրային լայն իրազեկում անցկացվի և առնվազն գոնե մեկ անգամ նորմալ ընտրություններ անցկացնենք, ինչը մեզ մոտ չի ստացվում: Իրավագիտակցությունը բարձր է, կարծում եմ՝ ժողովուրդը պատկերացնում է, թե որն է նախագահականը, որը՝ խորհրդարանականը»:
Մեր զրուցակիցն անդրադարձավ նաև հայեցակարգի՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ փոփոխություններ կատարելու կետերին և ասաց, որ դրանք ընդհանուր առմամբ դրական փոփոխություններ են․ «Ինձ զարմացնում է, որ այն փոփոխությունները, որ առաջարկվում են, քաղաքացիական հասարակությունն այսօր ներկայացնում է դատարաններին և դատարաններից լուծում խնդրում, դատարաններն էլ հատուկ, եզակի դեպքերում այդ լուծումները տալիս են:
Այն սկզբունքները, որ առաջարկվում է մարդու իրավունքների բաժնում, մեծ մասամբ ունենք օրենքներում և պրակտիկայում, ու կարիք չկա դրա համար Սահմանադրությունը փոխել:
Պետք է քաղաքական դրսևրում, որ քաղաքական էլիտան հանգիստ թողնի դատական համակարգին և գործադիր իշխանություններին: Քանի դեռ մենք չունենք այդ գիտակցությունը, ինչքան էլ փոխենք Սահմանադրությունը, միևնույն է, այդ սկզբունքները կմնան թղթի վրա»:
Ղազարյանն ասաց, որ առաջարկվում է նոր Սահմանադրություն բերել, որպեսզի մարդու հիմնական իրավունքներն անմիջական կերպով կիրառվեն, սակայն, նրա խոսքով, պետք չէ Սահմանդրություն փոխել, պետք է քաղաքական կամք դրսևորվի, որպեսզի այդ սկզբունքները աշխատեն: «Դրա վառ ապացույցն այսօր պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի որոշումն է, երբ հստակ բոլորը, այդ թվում նաև քաղաքացիական հասարակությունը, պատկերցնում են, որ որոշման հրապարակման պահից պետք է հարգել նրանց գույքային իրավունքները, և կառավարությունը չպետք է գումարներ գանձի, բայց պետական մարմինները, ինչ-ինչ մեկնաբանությամբ, որևէ օբյեկտիվ հիմնավորում չտալով, շարունակում են գումարը գանձել․ այսինքն՝ կա սկզբունք, որը չի կիրառվում»,- եզրափակեց Արա Ղազարյանը:
