88-ից Բաքվից Հայաստան եկած և Թալինի զինկոմիսարիատի խարխուլ սենյակում ապաստան գտած Մարիետա Գրիգորյանը ապրում է երկրորդ կարգի հաշմանդամ եղբոր և որդու հետ: Միայնակ մայր է: Չունեն ո՛չ կոյուղի, ո՛չ ջուր, ո՛չ էլ գազ: Շենքը վթարային է, թվում է՝ ուր որ է կփլվի: Գորշ ու խոնավ պատերով, առանց հատակի, առանց կենցաղային նվազագույն պայմանների՝ ընտանիքն ապրում է կարիքի մեջ: Նրանց բնակության վայրը հեռու է տան մասին մարդկային պատկերացումներից:
«18 տարեկան էինք, որ եկանք: Բաքուն մեծ քաղաք էր: Ամեն ինչ ունենիք, հանգիստ ապրում էինք. մայրս հիվանդանոցի ավագ քույր էր, նաև ալյումինի գործարանում էր աշխատում: Ամեն ինչ թողեցինք, եկանք, հիմա ո՛չ սանհանգույց, ո՛չ կոյուղի, ոչինչ չունենք… Ու այսպես ապրում ենք 25 տարի, քաղաքապետը ցանկացած ժամանակ կարա մեզ հանի էստեղից:
Երբ մայրս դեռ կենդանի էր, խոստանում էին տուն տալ, մահացավ, հիմա էլ ումի՞ց ինչ պահանջես»,- ասաց Մարիետան:
Մարիետան Թալինի հիվանդանոցում հավաքար է աշխատում, բացի դրանից՝ գնում է մարդկանց տները մաքրելու, որ կարողանա ծայրը ծայրին հասցնել, բայց էլի չի հասցնում:
Եղբայրը՝ Մուրադ Գրիգորյանը, թեև երկրորդ կարգի հաշմանդամ է, նրան ոչ մի տեղ աշխատանքի չեն վերցնում, բայց ինքը շշեր է հավաքում օր ու գիշեր:
Երբ մենք այցելեցինք Գրիգորյաններին, Մուրադը նոր էր եկել ցախ հավաքելուց. «Գնացել եմ աձրևին, սելավին մի կտոր վառելիք հավաքեմ, որ վառենք: Նաև շշեր եմ հավաքում. գողություն չի, որ ամաչեմ, չանեմ: Էդպես հանձնում եմ խանութ հաց ու պապիրոսի գումար է, էլի օգուտ տալիս է»,-ասաց Մուրադը:
Քույր և եղբայր թեև մտածում են արտագաղթի մասին, բայց Ռուսաստանի Դաշնությունում ապաստանած բարեկամները չեն կանչում. «Մի կողմից, ասում ենք՝ քաղաքապետը տվել է էս տեղը, բայց սա յոլա գնալու բան չի. ոչ գիտես՝ տուն սարքես, ոչ գիտես՝ ինչ անես»,- ասաց Մարիետան:
Քույր և եղբայր չգիտեն՝ մոր գերեզմա՞նը սարքեն, թե՞ տուն սարքեն, թեև այս պահին ոչ մեկն էլ ի վիճակի չեն անելու:
