2018-ի մայիսի 1-ից 31-ը հայկական զինված ուժերում (ներառյալ Պաշտպանության բանակում) հայտարարվել է մահվան 7 դեպքի մասին։ Բոլոր կորուստները ոչ մարտական են:
Մայիսի ցուցանիշներն ամենատխուրն են այս տարվա հինգ ամիսների համատեքստում:
Հունվար ամսին Զինված ուժերն ունեցել են հինգ կորուստ, որոնցից ոչ մարտական են եղել չորսը: Փետրվար և մարտ ամիսներին այդ ցուցանիշն անկում է ապրել` յուրաքանչյուր ամիս գրանցելով երկու կորուստ:
Փետրվար և ապրիլ ամիսներին լարված է եղել առաջնագծում. թշնամու գնդակից հայկական զինուժն այդ ամիսներին կորցրել է երկուական զինվոր:
Այս վիճակագրության համատեքստում մայիսի ցուցանիշներն ավելի քան մտահոգիչ են, մանավանդ, որ դրանք տեղի են ունեցել Հայաստանում տեղի ունեցած իշխանափոխությունից հետո: Իհարկե, այս հարցում տեղին չէ դիմել էժանագին քաղաքական հնարքների, որովհետև գլոբալ փոփոխությունները չեն կարող հանգեցնել կայծակնային որորտային էֆեկտի:
Ոչ մարտական կորուստները, որոնց մեծ մասը ձևակերպում է որպես ինքնասպանություն, հետևանք են ոչ արդյունավետ, կոռուպցիոն կառավարման, երբ բանակում օրենքն ու կանոնադրային հարաբերությունները մղվում են երկրորդ պլան` միջանձնային հարաբերությունները հանգուցալուծելով ողբերգական ավարտով:
Մանվել Գրիգորյանի գործի օրինակով հասարակությունը թերևս համոզվեց, որ մեր բանակում չի մնացել որևէ ոլորտ, հատված, որն ապականված չլինի կոռումպացված պաշտոնյաների կողմից: Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի նախագահության շրջանում բանակը վերածվել է կոռուպցիոն բուրգի կարևոր օղակի: Անցած քսան տարիներին բանակը դարձել է իշխանությանը հաճո գեներալիտետի թալանի օբյեկտ` մսաղաց դառնալով զինվորների համար: Բանակի կոռուպցիայի ֆոնին նույնիսկ անտեսանելի է դարձել արտաքին թշնամու և երկիրն ու բանակն ներսից կրծող, այսպես կոչված, ներքին թշնամու սահմանը: Մեզ համար թանկ է յուրաքանչյուր զինվորի կյանքը: Եթե առաջնագծում ունեցած կորստով մենք գնահատում ենք վարվող արտաքին քաղաքականության արդյունավետությունը, ապա ոչ մարտական կորուստներն ուղիղ համեմատական են բանակային կառավարման որակին, կոռուպցիայի մակարդակին:
Շատ կարևոր է, որպեսզի բանակային յուրացումների թեման չսահմանափակվի միայն Մանվել Գրիգորյանով և Միքայել Հարությունյանից ու Յուրի Խաչատուրովից սկսած` թիրախավորվեն բոլոր այն գեներալները, բարձրաստիճան զինվորականները, որոնց գործունեության մեջ ակնհայտ են կոռուպցիոն ռիսկերը: Այս համատեքստում ողջունելի է, որ Վերահսկողության ծառայությունն որոշել է իր առաջին ստուգումներն անցկացնել ՊՆ-ում:
Մյուս կողմից` ՊՆ նոր ղեկավարությունը պետք է հետևողական ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ իրականացնի` առանց բարձրագոչ հայտարարությունների, աղմկոտ հայեցակարգերի: Դավիթ Տոնոյանի անունն ասցացվում է ռեֆորմների հետ և, որ ամենակարևորն է` ՊՆ գործող նախարարը երբեք չի եղել համակարգային կոռուպցիոն և ոչ կոռուպցիոն գործերի կիզակետում, ինչը կարևոր ազդակ է պոզիտիվ փոփոխությունների համար:
Սակայն թերևս Հայաստանի ռազմա-քաղաքական ղեկավարությունը կանգնած է ավելի գլոբալ, քաղաքական որոշում կայացնելու հրամայականի առջև. մեր երկրին պետք է պրոֆեսիոնալ բանակ` ուժեղ պահեստազորով: Թերևս սա է արդյունավետ կառավարման և կոռուպցիան արմատախիլ անելու ինստիտուցիոնալ լուծումը:
