Թե ինչ է արտագաղթը Հայաստանի համար, թերևս պարզ է բոլորին: Արտագաղթն ուղղակի քամում է Հայաստանը, ջլատում Հայաստանի ամենակարևոր պոտենցիալը՝ մարդկային ստեղծագործական ներուժը: Հայաստանը դատարկվում է մտքից, դատարկվում է հեռանկարից:
Արտագաղթի լրջագույն խնդրի հանդեպ իշխանության տարբեր հատվածների տարաբնույթ արձագանքի բովանդակությունը հերթական անգամ վկայում է ընդամենն իշխանական համակարգի քաղաքական անմեղսունակության մասին: Միայն քաղաքական անմեղսունակությամբ է հնարավոր հանգիստ բացատրել հասարակությանը, թե արտագաղթի միտումների մեջ նորություն չկա և ամեն ինչ համարժեք է նախկին տարիներին: Այդ մոտեցումը պարզապես տրամաբանական նոնսենս է, անտրամաբանական արխայիզմ: Հայաստանն ընդամենն մոտ երեք միլիոն բնակչություն ունի: Եթե այդ բնակչությունից ամեն տարի արտագաղթում է ենթադրենք նույնիսկ ոչ թե տարեկան 30, 40 կամ 50 հազար մարդ, այլ ընդամենը՝ 10 հազար, բայց այդ թիվը, այդ միտումը պաահպանվում է ասենք երեք, չորս տարի շարունակ, ապա տարեցտարի այդ 10 հազարի «էֆեկտը» պետության համար դառնում է բազմակի ծանր: Իսկ Հայաստանից արդեն մի քանի տարի շարունակ տարեկան արտագաղթում է մոտ 30 հազար մարդ: Առաջին տարում այդ թիվը 30 հազար է, սակայն երկրորդ տարում այն ունենում է մոտ 60 հազարի էֆեկտ, իսկ երրորդ տարում պահպանվելու դեպքում դրա էֆեկտը կազմում է արդեն մոտ 90-100 հազար: Եթե հաջորդ տարի ևս արտագաղթի այդ ծավալները պահպանվեն, ապա 30 հազարի էֆեկտը էլ ավելի մեծ է լինելու: Էֆեկտն՝ իհարկե բացասական իմաստով, քանի որ այդ իրողությունը պետության համար տարեցտարի վերածվում է լուրջ ողբերգության:
Բայց, ինչպես իշխանության արձագանքն է վկայում, իշխող համակարգի համար դա ընդամենը համեմատական վերլուծությունների նյութ է, որի ընթացքում հայտարարվում է, թե իզուր աղմուկ բարձրացնել պետք չէ, քանի որ Հայաստանում արտագաղթի ծավալները չեն ավելանում: Ֆիզիկական, վիճակագրական ծավալները գուցե չեն ավելանում, բայց պետք է նկատի ունենալ, որ եթե ասենք այս տարի երկրից հեռանում է 3 միլիոնից 30 հազարը, ապա հաջորդ տարի արդեն հեռանում է 2 միլիոն 970 հազարից 30 հազարը, հետո մյուս տարի 2 միլիոն 940 հազարից 30 հազարը, և այդպես շարունակ: Ու այդ պայմաններում հանգիստ խոսել, որ նոր միտումներ չկան, առնվազն նշանակում է վկայել, որ որևէ նոր միտում չկա նաև Հայաստանի իշխող համակարգի մտածողության, պետական և հասարակական ռազմավարական կարևորություն ունեցող խնդիրների ընկալունակության առումներով:
Լուսանկարը՝ PanARMENIAN Photo-ի
