Մենք չենք կարող լուծել ահռելի մարտահրավերները, եթե չձևավորվի ազգային երկխոսություն՝ Հայ բարեգործական ընդհանուր միությունում հայկական կազմակերպությունների հետ հանդիպմանը հայտարարել է նախագահի թեկնածու Արմեն Սարգսյանը:
Ասվածը անկասկած անխոցելի է, անվիճարկելի: Խնդիրը, սակայն, այն է, որ այդ «ինչ»-ի հարցում Սարգսյանը նոր բան չի ասում: Լավ է, որ ասում է, բայց նոր բան չի ասում, հետևաբար այստեղ կարող է նոր լինել «ինչպես»-ը: Ինչպես պետք է ձևավորվի այդ երկխոսությունը, ինչ բովանդակության, ինչ արժեքների, ինչ նպատակների և տեսլականների վրա: Այստեղ է խնդիրը, և այդ հարցն է, որ չունի պատասխան, որովհետև Սերժ Սարգսյանն էլ 2008 թվականից «չհասկացվածության պատն» էր քանդում, և հայտարարեց, որ քանդել է, սակայն 2016 թվականի երկու առանցքային իրադարձություններ ցույց տվեցին, որ իրականում եթե ինչ-որ բան քանդված է, ապա պետական կառավարման արդյունավետ համակարգը, պետականության և հանրային ինստիտուտների համակարգը, ապագայի ուղենիշ ու ներկայիս բազա հանդիսացող արժեհամակարգը:
Հայաստանը 2016 թվականին շատ թանկ վճարեց այդ քանդվածությունների համար՝ ապրիլյան պատերազմով, որը միայն հայ զինվորի և քաղաքացու դաշինքի շնորհիվ չդարձավ պետական պարտություն, բայց հնարավոր չեղավ խուսափել դիրքային և մարդկային կորուստներից, և հուլիսյան ՊՊԾ գնդի շուրջ զարգացումներով, որը ևս մեկ քայլ էր պետական ողբերգությունից, և ցավալիորեն հնարավոր չեղավ խուսափել մարդկային որևէ կորստից, բայց բարեբախտաբար հնարավոր եղավ ի վերջո խուսափել պետության կորստից, թեև շատ մոտ էինք դրան:
Այդ ամենից հետո Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց «ազգային համաձայնության» մասին, որը թերևս ազգային երկխոսության մեկ այլ մոդիֆիկացիա է: Բայց ո՞ւր է այն, ինչպե՞ս է արտահայտվել, ինստիտուցիոնալ արդիականացման ի՞նչ շոշափելի դրսևորումով: Փոխարենը՝ ներկայումս մենք ականատես ենք լինում ներիշխանական կամ ներՀՀԿ-ական համաձայնության մի ակտի՝ Սերժ Սարգսյանի վարչապետական վերարտադրության շուրջ:
Առաջին հայացքից սա ներիշխանական խնդիր է, այն էլ դասական քաղաքագիտությանը համահունչ՝ իշխող կուսակցությունը ՀՀԿ-ն է և ազատ է իր վարչապետին նշանակելու հարցում: Սակայն եթե մենք դուրս գանք դասական երեսպաշտության շրջանակից և դիտարկենք իրականությունը բովանդակային և արժեքային կոնտեքստում, ապա ակնհայտ է դառնում, որ խոսքը ոչ թե ազգային, այլ հասարակության դեմ համաձայնության մասին է: Ու բանն այստեղ ամենևին Սերժ Սարգսյանը չէ, այլ երևույթը, երբ նետվում է բավականին ցինիկ մարտահրավեր՝ «ցմահ իշխանության» մարտահրավերը, որը կարող է պարզապես հոգեբանական ավերածություն գործել Հայաստանի հասարակությունում, պետության և պետականության ընկալումներում:
Ահա այդ համատեքստում ազգային երկխոսության արդիական գաղափարը հնչում է բոլորովին այլ էներգետիկայով և առաջացնում է հարցեր՝ չորրորդ նախագահի կամ չորրորդ հանրապետության առաջին նախագահի գործառույթ լինելու է «ազգին» զբաղեցնելը երկխոսությամբ, որպեսզի համակարգը հանգիստ զբաղվի վերարտադրության մեխանիզմի հիմնանորոգմա՞մբ:
Այսինքն՝ Արմեն Սարգսյանը Մեծ Բրիտանիայի դեսպանի կարգավիճակից պարզապես Հայաստանի ներսում հանրության հետ «բանակցությունում» իշխանության դեսպանի՞ կարգավիճակ է ստանձնելու, թե՞ իսկապես ունի երկխոսության համար պատրաստած հիմնարար բովանդակություն, որն առաջին հերթին իշխանությանը կդնի պատասխանատվության առաջ և ծածկելու փոխարեն կանի հակառակը՝ թույլ չի տա քողարկվել:
Լուսանկարը՝ Photolure-ի
