«Ինչպե՞ս կարող է Հայաստանը ռազմականացված չլինել իր աշխարհաքաղաքական ներկայիս իրողություններով»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում այս մասին ասաց ռուսաստանցի քաղաքական վերլուծաբան, փորձագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը՝ անդրադառնալով Բոննի միջազգային կոնվերսիայի կենտրոնի (BICC) հրապարակած «Ռազմականացման գլոբալ ինդեքս-2013» (Global Militarization Index 2013) ամենամյա զեկույցին:
Նա ասաց, որ նման կոնկրետ հետազոտություններն անիմաստ են, քանի որ այդ ոլորտի չափանիշները հարաբերական են: Ըստ նրա՝ երբ խոսում ենք որոշ հետևությունների մասին, չի կարելի բացարձակացնել իրավիճակը, շատ կարևոր է իմանալ՝ ինչպիսի մեթոդոլոգիա և մեթոդիկա է օգտագործել հետազոտողը, ինչպիսի չափանիշներ են հաշվի առնվել, և ի վերջո՝ ինչ է նշանակում ռազմականացում:
«Եթե նույնիսկ մենք դիտարկենք երկրների ռազմական բյուջեն, ապա առաջին տեղում կլինի ԱՄՆ բյուջեն: Ուստի կարող են ասել, թե ԱՄՆ-ը ռազմականացված երկիր է, սակայն ես այդպես չէի ասի: Եթե մենք դիտարկենք բանակը, ապա այն վարձու է և այլն, և այլն:
Տարբեր չափանիշներով և ցուցանիշներով տարբեր երկրներ կարող են դիտարկվել որպես ռազմականացված: Եթե մենք դիտարկենք ՌԴ-ն, ապա տարբեր չափանիշներով ես կասեի, որ ՌԴ-ն ռազմականացված չէ: Ես չեմ տեսել այդ հետազոտությունը, հետաքրքիր է: Նման հետազոտությունները միշտ սխալական են, որովհետև ռազմականացվածությունը շատ բարդ համակարգային հասկացություն է: Կան բյուջետային չափանիշներ, թե որքան գումար է ծախսվում ռազմական վերազինման համար: Այստեղ ևս նրբություն կա, թե դա բյուջեի որքան տոկոսն է կազմում, որովհետև կարող է բյուջեի համեմատությամբ այն փոքր թիվ կազմել: Կարելի է ռազմականացման ցուցիչ դիտարկել զինվորական ծառայության ժամկետը, նաև՝ կանայք ծառայում են, թե ոչ, որքան են ծառայում և այլն, և այլն»,- նման տեսակետ հայտնեց Սերգեյ Մարկեդոնովը: Վերջինս ասաց, որ ռազմականացվածության ամենակարևոր ցուցիչը և հիմնավորումը երկրի առջև ծառացած սպառնալիքներն են:
«Եթե ՀՀ բնակչությունը 3 միլիոն է, բայց սառեցված հակամարտություն ունի մի երկրի հետ, որի բնակչությունը երեք անգամ ավելի է ՀՀ բնակչությունից, հարևանությամբ մեկ այլ երկիր է մեծացնում բնակչությունը, իսկ պատմական փորձը բավականին ծանր է, ապա ինչպես կարող է Հայաստանը չլինել ռազմականացված իր ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրողությունների պայմաններում: Էլի եմ ասում՝ դա ևս պետք է հաշվի առնվի»,- ասաց Սերգեյ Մարկեդոնովը՝ հավելելով, որ կան երկրներ, որոնց ամենևին էլ ռազմականացվածություն անհրաժեշտ չէ: Իսկ ՀՀ պարագայում, նրա համոզմամբ, դա հիմնավորված է:
Հիշեցնենք, որ Բոննի միջազգային կոնվերսիայի կենտրոնը (BICC) հրապարակել է «Ռազմականացման գլոբալ ինդեքս-2013» (Global Militarization Index 2013) ամենամյա զեկույցը:
Ռազմականացման գլոբալ ինդեքսը մշակվել է դեռևս 1990թ.: Ինդեքսի ամփոփ նշանակությունը հաշվելու համար գնահատվում են վեց ցուցանիշներ, որոնք միավորված են երեք բաղադրիչներում՝ ռազմական ծախսեր, զինված ուժեր և պետության ծանր սպառազինում: Վարկանիշային աղյուսակում Հայաստանը զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը (724.12 միավոր), որին հետևում է Սիրիան: Զեկույցում ռազմականացվածության մակարդակով Հայաստանին նախորդել է Ռուսաստանը:
