Վերաքննիչ քրեական դատարանում ավարտվել է Կարեն Ո.-ի (անունը փոխված է) գործով բերված վերաքննիչ բողոքի քննությունը:
Գործը քննվել է Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանում Աշոտ Մանուկյանի նախագահությամբ:
Այս գործով Կարեն Ո.-ն 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ից գտնվում է կալանքի տակ: Մինչև կալանքի տակ առնվելը նա ժամկետային զինծառայող էր:
Ըստ մեղադրանքի՝ 2016 թվականի հունիսի 29-ին Կարեն Ո.-ն ռազմական ոստիկանությունում իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել՝ իբր՝ 2015 թվականի սեպտեմբերին Գեղարքունիքի մարզի բնակիչ Մ.-ն, օգտագործելով իր անօգնական վիճակը, ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված՝ իր հետ կատարվող գործողությունները չգիտակցելու հանգամանքը, Գեղարքունիքի մարզի դաշտերից մեկում մեքենայի մեջ իր կամքին հակառակ սեքսուալ բնույթի համասեռական գործողություններ է կատարել իր նկատմամբ, բջջային հեռախոսով լուսանկարել է իրենց միջև կատարված գործողությունները, որից հետո այդ լուսանկարները ցուցադրել է իրեն ու դրանք տարածելու սպառնալիքով 2015 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2016 թվականի հունիսի 18-ը իրենից պահանջել ու ստացել է ընդհանուրը՝ 50 հազար դրամ:
Առաջին ատյանի դատարանում Կարեն Ո.-ն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել սուտ մատնություն կատարելու համար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով: Նա հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց:
Նախաքննական ցուցմունքում նա հայտնել էր, թե ռազմական ոստիկանությունում սուտ հաղորդում է տվել, իբր՝ 2015 թվականի սեպտեմբերին իր համագյուղացի Մ.-ն իրեն հրավիրել է գիշերային ակումբ, խմեցրել է, ապա օգտվել է այն հանգամանքից, որ ինքը խմած-քնած է եղել նրա մեքենայում, սեռական հարաբերություն է ունեցել իր հետ: Երբ ինքն արթնացել է մեքենայի մեջ, Մ.-ն ցույց է տվել բջջային հեռախոսով արված լուսանկարներն ու սպառնացել է, թե իրեն խայտառակ կանի: Նա իրենից պահանջել է 10 հազար դրամ:
Մինչև 2016 թվականի հունվարին բանակ գնալը ինքը, իբր, Մ.-ին վճարել է 20 հազար դրամ:
Զինվորական ծառայության ընթացքում էլ՝ 2016 թվականի փետրվարի 13-ին, հունիսի 5-ին ու հունիսի 18-ին ինքը հանդիպել է Մ.-ին ու յուրաքանչյուր անգամ նրան է տվել 10 հազար դրամ:
Կարեն Ո.-ն հայտնել է, թե իր տված հաղորդումն ամբողջությամբ սուտ է, նման բան չի եղել: Մ.-ն իրեն գիշերային ակումբ չի հրավիրել, չի խմեցրել, ինքը նրա մեքենայում քնած չի եղել ու նրա կողմից չի ենթարկվել սեռական ոտնձգության, Մ.-ն իրենից գումարներ չի պահանջել: Ինքն այդ ամենը հորինել է, որ «ռազմական ոստիկանության աշխատակիցների մոտ առաջացնի… խղճահարություն…»:
Տուժող Մ.-ն նշել է, որ 2016 թվականի հունիսին իրենց տուն են եկել ոստիկանները, խուզարկություն են կատարել, առգրավել են իր բջջային հեռախոսը, համակարգիչը, մեքենան, իրեն տարել են ոստիկանություն, հետո կալանավորել են: Կարեն Ո.-ն իրեն առերես հարցաքննվել ու պնդել է՝ իբր ինքը նրա նկատմամբ իր մեքենայի մեջ կատարել է սեռական ոտնձգություն, լուսանկարել է գործողությունը, ապա նրանից գումարներ է շորթել:
Կատարվել է քննություն: Կարենի ասածները չեն հաստատվել, իրեն դատարանից ազատ են արձակել: Ինքը շուրջ չորս ամիս գտնվել է անազատության մեջ:
Կարենի նշած օրերից մեկին՝ 2016 թվականի փետրվարի 13-ին, ինքն իր նշանածի հետ է եղել, նշել են «տըրընդեզը», այդ օրվա լուսանկարները առկա են եղել իր հեռախոսի մեջ: Դրանք կցվել են քրեական գործին: Հունիսի 5-ին նշանածի ու իր հարազատների հետ եղել է Արտաշատում, իսկ հունիսի 18-ին՝ հորաքրոջ մոտ: Այսինքն, այդ օրերին ինքը չէր կարող լինել Կարեն Ո.-ի ծառայության վայրում ու չէր կարող նրանից գումարներ շորթել: Ինքը երբևէ Կարեն Ո.-ի հետ սեռական կապի մեջ չի եղել, որևէ հարաբերություն չի ունեցել ո՛չ մեքենայի մեջ, ո՛չ՝ առհասարակ…
Կարեն Ո.-ի տված սուտ հաղորդման պատճառով ինքը կրել է բարոյահոգեբանական տառապանքներ, ընտանիքը հայտնվել է քայքայման եզրին:
Մ.-ն պահանջել է Կարեն Ո.-ի նկատմամբ հնարավորինս խիստ վարվել: Նա քաղհայցի պահանջ չի ներկայացրել:
Մ.-ի բջջային հեռախոսի վերծանումների հետազոտությունից պարզվել է, որ նա Կարեն Ո.-ի զորակոչվելուց ի վեր նրա ծառայության վայրում հեռախոսով չի գտնվել, ինչպես նաև այդ ամբողջ ընթացքում Կարեն Ո.-ի հետ հեռախոսային կապի մեջ չի եղել:
Դատարանը եզրակացրել է, որ Կարեն Ո.-ն մեղավոր է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Կարեն Ո.-ն դատապարտվել է 3 տարի 6 ամիս իրական ազատազրկման:
Այս դատավճռի դեմ՝ պատժի մեղմացման առումով, վերաքննիչ բողոք էր բերել Կարեն Ո.-ի շահերի պաշտպանը:
Վերաքննիչ քրեական դատարանում պաշտպանը նշել է, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ սահմանված պատիժը չափազանց խիստ է: Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել մի շարք մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև այն, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործով ի հայտ չեն բերվել:
Որպես մեղմացուցիչ հանգամանքներ՝ պաշտպանը նշել է, որ Կարեն Ո.-ն երիտասարդ է, նախկինում դատված չի եղել, գործի ամբողջ քննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է: Միայն տուժողի առարկության պատճառով գործը չի քննվել արագացված ընթացակարգով:
Մեղսագրված արարքի համար օրենքով սահմանված առավելագույն պատիժը 5 տարի ազատազրկումն է, Կարեն Ո.-ն դատապարտվել է դրան մոտ պատժի՝ 3 տարի 6 ամիս ազատազրկման: Դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչու չի կիրառել պայմանական դատապարտություն, այլ երիտասարդին դատապարտել է իրական ազատազրկման:
Պաշտպանը միջնորդել է պայմանական դատապարտություն կիրառել իր պաշտպանյալի նկատմամբ, մեղմացնել նրա պատիժը:
Վերաքննիչ քրեական դատարանը հանգել է եզրակացության, որ պաշտպանի բողոքը բավարարելու հիմքեր չկան՝ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը օրինական է ու հիմնավոր՝ նաև պատժի մասով:
Վերաքննիչ դատարանն ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ Կարեն Ո.-ի կատարած սուտ մատնությունը հանգեցրել է ծանր հետևանքների՝ տուժող Մ.-ն մոտ չորս ամիս գտնվել է անազատության մեջ, կրել է բարոյահոգեբանական տառապանքներ, նրա նոր կազմավորված ընտանիքը հայտնվել է քայքայման եզրին: Տուժողը խնդրել է Կարեն Ո.-ի նկատմամբ խիստ պատիժ սահմանել:
Վերաքննիչ դատարանը՝ Ռ. Մխիթարյան, Ս. Չիչոյան, Մ. Արղամանյան կազմով, եզրակացրել է, որ ուղղվելու համար Կարեն Ո.-ն պետք է իրական ազատազրկման ձևով պատիժ կրի:
Ահա թե ինչու՝ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը թողնվել է անփոփոխ:
Սակայն այս գործով վերաքննիչ դատարանի երեք դատավորների կարծիքը միանշանակ չի եղել, նախագահող դատավոր Ռ. Մխիթարյանը մնացել է հատուկ կարծիքի, չնայած օրենքի պահանջով ստորագրել է դատարանի կայացրած որոշումը:
Ըստ դատավորի հատուկ կարծիքի՝ Կարեն Ո.-ին մեղսագրված արարքը դիտավորությամբ կատարված միջին ծանորթյան հանցագործությունների շարքին է դասվում:
Դատավորը նշել է, որ Կարեն Ո.-ի նկատմամբ սահմանված պատիժը մեկ տասնյակից ավելի անգամ գերազանցում է օրենքով նախատեսված նվազագույն պատժի չափին, չնայած գործով արձանագրվել են մեղմացնող հանգամանքներ, իսկ ծանրացնող հանգամանքներ ի հայտ չեն բերվել:
Հանցագործության՝ ծանր հետևանք ունենալը, ըստ դատավորի կարծիքի, «առնվազն չի կարող իրավաչափ համարվել», քանի որ ծանր հետևանքների առաջացումը օրենսդրի կողմից արդեն իսկ նախատեսված է:
Դատավորի կարծիքով՝ Կարեն Ո.-ի նկատմամբ իրական ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը իրավաչափ է՝ ելնելով գործի հանգանքներից, սակայն պատժի չափը ակնհայտորեն խիստ է, դրանով իսկ՝ անարդարացի:
Դատավորի հատուկ կարծիքով՝ վերաքննիչ դատարանը պետք է մասնակիորեն բավարարեր պաշտպանի բողոքը, պատժի մասով բեկաներ ու փոփոխեր առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ Կարեն Ո.-ին դատապարտելով… 2 տարի ազատազրկման:
Բայց սա միայն դատավորի հատուկ կարծիքն է:
Իսկ դատարանի պաշտոնական որոշմամբ անփոփոխ է թողնվել Կարեն Ո.-ի՝ 3 տարի 6 ամիս ազատազրկումը:
Պատժի սկիզբը՝ 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ից:
