«Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքին կողմ և դեմ խմբերը չեն ծածկում ամբողջ բնակչության տեսակետը՝ ներառյալ շատ ու շատ ուսանողների, որոնց չի անհանգստացնում տվյալ օրենքը, ուսանողությունը, որպես ամբողջություն, կողմ կամ դեմ չէ այդ օրենքին, տարկետման ներկա ձևի փոփոխությանը։ Այս մասին «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց ԵՊՀ Կիրառական սոցիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ Արթուր Աթանեսյանը:
«Չի ուսումնասիրվել և չի չափվել անգամ, թե մեծամասնությունը ինչ կարծիք ունի այդ մասին, պետք է նախևառաջ հասկանալ, թե ինչպիսին է սոցիալական տվյալ օրենսդրական փոփոխությունների հենքը։ Ինձ համար շատ հետաքրքիր է այն, որ վերջին տարիներին մեր բուհերը ունենում են մեծ դեֆիցիտ ասպիրանտուրա դիմողների հարցում։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ գիտությունը՝ որպես մասնագիտություն, որպես առաքելություն, ընտրողների թիվը շատ նվազել է. սա սպառողական հասարակության հետևանքն է, երբ մարդը պրակտիկ հայացքով է նայում, թե որքան փող կաշխատի այդ մասնագիտությամբ, որքանով պոպուլյար կլինի, հայտնի կդառնա։ Այդ իմաստով գիտությունը, բառիս բուն իմաստով՝ պրպտուն, մտավոր աշխատանքով զբաղվելը, նաև դասավանդելու փորձը՝ որպես դրսևորում, պոպուլյար աշխատանք չեն համարվում Հայաստանում։ Ոչ մի նոր բան չեմ ասում։
Տեսեք՝ համեմատելով այն, որ գիտությամբ զբաղվողների թիվը ամեն տարի փոքրանում է (դա երևում է նաև դիմումներից) և միաժամանակ հանկարծակի առաջ եկած փաստարկը, թե «մեզ խանգարում են զբաղվել գիտությամբ՝ զորակոչելով բանակ», ինձ համար շատ հակասական բան է ստացվում։ Ես հավատում եմ իմ աչքերին և վիճակագրությանը, որն ասում է՝ այդքան մարդ չէ, որ ցանկանում է զբաղվել գիտությամբ, որքան այսօր իրենց գործողություններով դեմ են քվեարկում այս օրենքին. սա՝ մեկ։ Երկրորդը՝ ինչ է նշանակում գիտնական դառնալ: Գիտնական դառնալ նշանակում է ունենալ ռացիոնալ մտածողություն և սիրել այն բնագավառը, որտեղ տեսնելով պրոբլեմներ՝ մասնագիտորեն պատրաստ ես և ուզում ես դրանք լուծել։ Եթե մարդ, լինելով ուսանող կամ ավագ դասարանների դպրոցական, իր նախասիրությունների շրջանակում տեսնում է այն հարցերը, որոնք իրեն գայթակղում են, տանում են իրեն, զբաղեցնում են իրեն, տեսնում իր ապագան՝ լինեն դրանք ծնողներ, փողոցային բարքեր, սերիալներ, ոչինչ չի խանգարի տվյալ մարդուն գնալու իր ընտրած ճանապարհով»,- շեշտեց նա։
Արթուր Աթանեսյանի դիտարկմամբ՝ բանակը չէ, որ խոչընդոտում է երեխայի մասնագիտական աճին, պրոբլեմները փողոցում են, դպրոցում, որոնք հետագայում արտացոլվում են բանակում. խնդիրների իրական հասցեատերը բանակը չէ։
«Երբ մենք ասում ենք տարկետում, որպեսզի մարդը հասցնի պաշտպանել ատենախոսությունը, արդյո՞ք նկատի ունենք գիտական ինքնազարգացման պրոցեսը: Չէ, չեմ կարծում, դա չէ գիտության զարգացումը։ Սրա հետևանքն այն է, որ մենք ունենք տնտեսագիտության հազարավոր թեկնածուներ, բայց չունենք տնտեսություն, ունենք տնտեսագիտության հազարավոր թեկնածուներ, բայց մեր քաղաքականությունը կոնցեպտուալ իմաստով, պրակտիկ ոլորտում շատ հարցերում այդքան էլ հուսադրող չէ, ունենք հոգեբանության բազում թեկնածուներ, բայց մեր բնակչության հոգեկան վիճակը շատ պրոբլեմային է՝ ընդհուպ մինչև հիվանդություններ և շեղումներ, բարդույթներ։
Ես կուզենայի, որ մեր կոլեգաները և ուսանողները, որոնք ստորագրություն են հավաքում, խոսեն միևնույն երևույթի՝ գիտության մասին և ոչ թե գիտնական դառնալու, թեկնածուական ատենախոսություն պաշտպանելու. ուսումնասիրություններ են պետք։ Եթե խոսենք հայտնի գիտնականների մասին, ապա միանշանակ չէ, որ նրանք բոլորը չեն ծառայել կամ պատերազմին չեն մասնակցել։
Համոզված չեմ, որ այսօրվա մեր բանակը ուղղակիորեն խոչընդոտում է մարդու մտավոր զարգացմանը։ Հակառակ դեպքում մենք կասեինք, որ որքան բարձր է զինվորականի կոչումը, այնքան նա պակաս մտավոր ունակություններ ունի, ինչը աբսուրդ է։
Եթե մենք համարում ենք, որ բանակը բթացնում է, ապա սա նշանակում է, որ մեզ պաշտպանող անձնակազմի մեծ մասը բո՞ւթ է. եթե երիտասարդները նման փաստարկ են ուզում հնչեցնել, բայց այն քողարկում են ավելի նուրբ երանգներով, բողոքներով, ապա նրանց ընդհանրապես լսել պետք չէ»,- ընդգծեց նա։
Մանրամասները՝տեսանյութում
