Էրդողանի հանդեպ հանդարտեցման քաղաքականությունը ձախողվեց։ Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ԵՄ-ն ստիպված է նոր ռազմավարություն փնտրել։ Այս մասին Der Spiegel-ում գրում է Մաքսիմիլիան Պոպը։
Իր կարիերայի ընթացքում Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ներկայացել է տարբեր կողմերից. նա սկսել է որպես իսլամիստ, իսկ վարչապետի պաշտոնում առաջին տարիներին պատկերել դեմոկրատի։ Այժմ նա Թուրքիան ղեկավարում է որպես բռնապետ։
Եվրոպայում որոշ քաղաքական գործիչներ հույս ունեին, որ ապրիլի 16-ի հանրաքվեից հետո Էրդողանը կվերադառնա չափավոր կուրսի, սակայն այդ ժամանակից ի վեր Թուրքիայի նախագահը սկսել է ղեկավարել իր երկիրն էլ ավելի ավտորիտար ձևով։
Անցած ամիս Էրդողանը ծառայությունից հեռացրել է ևս 5000 աշխատակցի։ Նրա կառավարությունը տվել է հրաման գերմանացի լրագրող Մեսալե Տոլուի ձերբակալության վերաբերյալ և արգելել խորհրդարանի անդամներին այցելել Ինջիրլիք բազայում գտնվող գերմանացի զինվորներին։
Եվրոպացիները պետք է ճանաչեն անհարմար ճշմարտությունը։ Կարևոր չէ, թե որքան են նրանք սիրաշահում կամ սպառնում, Էրդողանը չի հրաժարվի իր ավտորիտար քաղաքականությունից։ Նա չափազանց հեռու է գնացել թուրքական ժողովրդավարության սահմանափակման գործում, որպեսզի կարողանա կրկին վերածվել բարեփոխիչի, ինչպիսին եղել է 2003-2007 թթ.։
Գործընկերը կարևոր է. դա վերաբերվում է երկու կողմերին
ԵՄ-ն չպետք է գերագնահատի Թուրքիայի նախագահի իշխանությունը։ Թող որ նոր սահմանադրությունը Էրդողանին տա լիազորություններ, որոնք չի ունեցել ոչ մի թուրք քաղաքական գործիչ հիմնադիր Աթաթուրքի ժամանակներից ի վեր։ Սակայն երկիրը, որը նա կառավարում է, տառապում է պառակտումից։ Պետական ապարատը մասամբ կաթվածահար է եղած զանգվածային հեռացումներից։ Բանակը Սիրիայում և Իրաքում ներքաշված է բարդ մարտական գործողությունների մեջ։ Տնտեսությունը գտնվում է լճացման վիճակում։
Էրդողանն իրավացի է, երբ ասում է, որ Եվրոպան Թուրքիայի կարիքն ունի։ Գերմանացիներին ու թուրքերին հատկապես սերտորեն կապում է տասնամյակների միգրացիան։ Թուրքիան մոտ 3 մլն փախստական է ընդունել Սիրիայից՝ ավելին, քան ցանկացած այլ երկիր։ Այն հանդիսանում է առանցքային երկիր ահաբեկչության դեմ պայքարում։ Սակայն Թուրքիան նույնպես կախված է ԵՄ-ից։ Այն իր ողջ առևտրի կեսն իրականացնում է Եվրոպայի հետ։ Առանց գերմանական, ֆրանսիական, իտալական ընկերությունների ներդրումների՝ թուրքական տնտեսությունը կկործանվի։ Այնպես որ, Եվրոպան պետք է վստահ դրսևորի իրեն Էրդողանի հետ, գրում է հոդվածագիրը։
ԵՄ-ն կարող է խաղադրույք կատարել տնտեսության վրա
Եվրոպացիները պետք է Էրդողանի հետ բանակցություններ անցկացնեն կոշտ կերպով այնտեղ, որտեղ կարող են հաղթել։ Խոսքը վերաբերվում է տնտեսական հարցերին։ Անցած տարի Թուրքիայում զբոսաշրջությունը կրճատվել է 1/3-ով, և այն չի վերականգնվի նաև 2017 թվականին։ Լիրան անհավանական թույլ է, նման բան չի եղել 1981 թվականից ի վեր։ Թուրքիային գումար է պետք, այդ իսկ պատճառով այն ձգտում է մաքսային միության ամրապնդման։
Այստեղ ԵՄ-ն ունի ազդեցության լծակ։ Այն կարող է դյուրացնել թուրքական ընկերությունների ապրանքների ու ծառայությունների արտահանումը Եվրոպա և դրա փոխարեն պահանջել զիջում Անկարայի կառավարության կողմից մարդու իրավունքների հարցում։
Միևնույն ժամանակ եվրոպացիներն առավել քան երևէ պետք է հոգ տանեն թուրքական քաղաքացիական հասարակության մասին։ Այժմ եկել է ժամանակը ներդրումներ անելու կրթական ծրագրերում, ՀԿ-ներում, եկել է գիտնականների, լրագրողների, նկարիչների փոխանակման ժամանակը, նույնիսկ եթե նման նախաձեռնությունը չբերի շուտափույթ PR-հաջողություն։
