Գերմանիայում ռեֆորմացիայի 500-ամյակի առթիվ ապրիլի 7-ից հոկտեմբերի 15-ը գործող «Հնատիպ Աստվածաշունչ մատյաններ 100 լեզուներով» խորագրով ցուցահանդեսի շրջանակներում տեղի կունենա հայերեն առաջին տպագիր Աստվածաշնչի հրատարակության 350-ամյակին նվիրված ցուցադրություն Հալլեում: Այս մասին տեղեկացրին Գերմանիայում ՀՀ դեսպանությունից՝ հավելելով. «Հոբելյանական ցուցահանդեսի հայ կական մասնաբաժինը տիպաբանորեն ընդգծում է Աստվածաշնչի թարգմանության նշանակությունն երկու ժողովուրդների մշակութային կյանքում, ինչպես նաև թարգմանիչներ Մեսրոպ Մաշտոցի և Մարտին Լյութերի մատուցած ծառայություններն իրենց ժողովուրդներին՝ ազգային գրականության ստեղծման հարցում:
Այդ կապը լուսաբանվում է գերմանական պիետիզմի ականավոր ներկայացուցիչ Աուգուստ Հերման Ֆրանկեի (1663-1727) անունը կրող գիտակրթական համալիրի արխիվներում և պատմական գրադարանում պահված նյութերի և հայալեզու գրականության ցուցանմուշներով:
Վիտենբերգի Արցախյան Ավետարանի (1225), Ամստերդամում տպագրված Նոր Կտակարանի (1698) և Ակոլութ Անդրեասի կողմից «Աբդիասի Մարգարեութեան» հայերեն-լատիներեն առաջին հայագիտական հրատարակության կողքին ցուցադրված է նաև Ռուսաստանի և Արևելքի հետազոտությամբ զբաղվող Հայնրիխ Վ. Լուդոլֆի (1655-1712) նամակագրությունը, որը վկայում է Ֆրանկեի հիմնադրամի ունեցած սերտ կապերի մասին Ամստերդամի հայ տպագրիչներ Թովմաս և Ղուկաս Վանանդեցիների հետ»:
