Աբխազական ճանապարհի վերաբացումը տնտեսական որևէ օգուտ չի տա, փոխարենը այն կարող է ունենալ քաղաքական լուրջ էֆեկտ, այն է՝ ողջ Հարավային Կովկասը կհայտնվի Ռուսաստանի գերիշխանության և ազդեցության տակ: «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում այսպես մեկնաբանեց վրացի քաղաքագետ Գելա Վասաձեն Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովի՝ Աբխազիայում արված հայտարարությունը, թե Ռուսաստանը դեմ չէ, որ վերականգնվի բեռների փոխադրումը Աբխազիայի տարածքով դեպի Հայաստան:
Վասաձեն նշեց, թե ինքը զարմացած է, որ Լավրովի հայտարարությունը այդքան մեծ ուշադրության է արժանացել Հայաստանում, որովհետև իր կարծիքով՝ Իրանի արտգործնախարար Մուհամադ Ջավադ Զարիֆի վերջին հայտարարությունը շատ ավելի կարևոր է: Իրանցի նախարարը Թբիլիսի կատարած այցի ընթացքում խոսել էր Պարսից ծոցի և Սև ծովի միջև Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի տարածքով տնտեսական միջանցք ստեղծելու գաղափարի մասին:
«Սա շատ ավելի կարևոր է, քան Լավրովի ասած ճանապարհը, որովհետև պարզ է, որ տնտեսական օգուտն այդ ճանապարհից զրոյական է, իսկ քաղաքական էֆեկտը շատ վտանգավոր է: Ստացվում է, որ Հարավային Կովկասը փաստացի հայտնվում է Ռուսաստանի լիակատար քաղաքական ազդեցության ներքո, ինչը չի համապատասխանում ո՛չ Վրաստանի և ո՛չ էլ, կարծում եմ, Հայաստանի շահերին»:
Գելա Վասաձեն իրատեսական չի համարում Աբխազիայի տարածքով ճանապարհի վերաբացումը, քանի որ իր համոզմամբ՝ Վրաստանը չի համաձայնվի դրան. «Լավրովը շատ լավ հասկանում է, որ Վրաստանը չի գնա դրան: Դա հասկանում են նաև խելամիտ մարդիկ Հայաստանում»:
«Կովկաս» ինստիտուտի գիտաշխատող, քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը Լավրովի հայտարարությունը բացատրում է Վրաստանի հետ հարաբերությունները բարելավելու Ռուսաստանի ձգտումով կամ ցանկությամբ: Ռուսաստանը ցանկանում է կարգավորել, լավացնել վրացական կողմի հետ բավական բարդ հարաբերությունները, բայց չի ուզում ակտիվ քայլեր ձեռնարկել, ուստի օգտագործում է նմանատիպ հարցերը, ինչպիսին է տարածաշրջանում ճանապարհների վերականգնման հարցը, որն անշուշտ քաղաքական շատ կարևոր երանգներ ունի՝ հաշվի առնելով Մոսկվայի և Թբիլիսիի հայտնի խնդիրները Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի շուրջ:
Ընդ որում, Ռուսաստանի արտգործնախարարը, որն առաջին անգամ չի խոսում Աբխազիայի ճանապարհները բացելու անհրաժեշտության մասին, հստակ նշել է, թե իրավական ինչ հիմքի վրա կարող է դա տեղի ունենալ: Խոսքը 2011-ին Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը Ռուսաստանի անդամակցության վերաբերյալ համաձայնագրի մասին է: Ռուսաստանը և Վրաստանը դեռ 2011-ին այս գործընթացի շրջանակներում պայմանավորվածության էին հասել այն մասին, որ շվեյցարական մի ընկերություն պետք է մշտադիտարկում անցկացնի ռուս-վրացական սահմանին, պետք է աշխատանքներ իրականացվեն Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև բեռնափոխադրումները վերականգնելու համար:
Հրանտ Միքայելյանի խոսքերով՝ Ռուսաստանն արդեն թույլատրել է շվեյցարական ընկերության ներկայացուցիչներին, որպեսզի վերջիններս մոնիթորինգ իրականացնեն ռուս-վրացական ճանաչված սահմանին՝ Աբխազիայում և Հարավային Օսիայում:
«Այս համատեքստում տրամաբանական է Ռուսաստանի կողմից այդ ճանապարհի վերաբացման մասին խոսակցությունը»,- «Առաջին լրատվական»-ին ասաց փորձագետը:
Խնդիրը, սակայն, այն է, որ տրանսպորտային ուղիների բացմանը դեմ է Վրաստանը: Ուշագրավ հանգամանքը վերջին զարգացումների մեջ այն է, որ Աբխազիան է այժմ հայտարարում, թե կողմ է ճանապարհի բացմանը: Նախկինում Աբխազիան դեմ էր հանդես գալիս դրան:
«Վրաստանի դիրքորոշումը պարզ է ու բացահայտ՝ Վրաստանը չի ուզում, որ այդ ճանապարհը բացվի: Այստեղ ավելի դժվար կլինի Վրաստանից համաձայնություն ստանալ: Այստեղ կա նաև Հայաստանի գործոնը, որովհետև և Ռուսաստանում, և Վրաստանում տեղյակ են, որ դա ձեռնտու է Հայաստանին, Հայաստանն ուզում է, որ այդ ճանապարհը վերաբացվի, պարզապես խնդիրն այն է, որ Վրաստանն ունի իր կարծիքը՝ կապված Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի հարցերի հետ, և նրանք չեն ուզում, որ այդ ճանապարհները վերաբացվեն: Վրաստանի ընդդիմադիր ուժերի և նաև ինչ-որ չափով իշխանական ուժերի շրջանում կա մոտեցում, որ եթե այդ ճանապարհը բացվի, ապա կստացվի, որ Վրաստանը ինչ-որ չափով ճանաչում է Աբխազիան և Հարավային Օսիան: Այդ պատճառով նրանք ուզում են, որ բլոկադան պահպանվի: Հարցը սկզբունքային և քաղաքական է: Վրացիներն ասում են, որ իրենք չեն ուզում այդ քայլին դիմել և քաղաքական գինը վճարեն դրա համար: Իրենց ընկալմամբ, եթե ճանապարհը բացվի, դրանով ավելի լեգիտիմ կդառնա Աբխազիայի անկախությունը»:
