Պատմություն դարձավ Հայաստանի խորհրդարանի ևս մի ընտրություն, որը պատմական է նախորդներից առավել խորքային իմաստով: Հայաստանը սկսում է խորհրդարանական կառավարումը, և այս խորհրդարանը, որը կձևավորվի այս ընտրության արդյունքում, լինելու է նոր կառավարման մոդելի առաջին խորհրդարանը, առաջին այսպես ասած՝ ղեկավարը:
Ինչպիսին է լինելու այս խորհրդարանը՝ արդեն պարզ է շոշափելիորեն: Դրանում տեղ կգտնեն չորս ուժեր՝ ՀՀԿ, «Ծառուկյան» դաշինք, ՀՅԴ, «Ելք» դաշինք:
Թեև «Ծառուկյան» դաշինքը իրեն հայտարարել է ընդդիմություն, այդուամենայնիվ՝ որպես արտահամակարգային ընդդիմություն խորհրդարանում կլինի միայն «Ելք» դաշինքը, որը ներկայացված կլինի բավական փոքրաթիվ կազմով՝ հաշվի առնելով դաշինքի ստացած տոկոսները՝ 7 տոկոսից մի փոքր ավելի: ՀՀԿ ստացած տոկոսները հուշում են, որ այդ կուսակցությունը միանձնյա կձևավորի կառավարությունը, այսինքն՝ առանց կոալիցիայի, և եթե անգամ ՀՅԴ-ի հետ կոալիցիան շարունակվի, ապա այնպես, ինչպես այժմ է՝ ավելի շատ բարեգործության տեսքով, երբ ՀՀԿ-ին զուտ մեծամասնության համար ձայն պետք չէ, բայց կոալիցիան կազմվել է:
«Ծառուկյան» դաշինքը փաստորեն կրկին կատարեց և կշարունակի կատարել իշխանության և հասարակության միջև «ունիվերսալ» բուֆերի կամ, այսպես ասած, «անվտանգության բարձիկի» դերը: Որքա՞ն ժամանակ՝ պարզ չէ, քանի որ նախ՝ դաշինքը բավականին հակասական է իր, այսպես ասած, գաղափարական-քաղաքական կազմով, և ակնհայտ է, որ ունի որքան միասնաբար գործելու, նույնքան էլ տրոհվելու «ներուժ», ու բացի այդ էլ՝ այդ դաշինքի ճակատագիրը զգալիորեն կախված կլինի այն գործընթացներից, որոնք կծավալվեն արդեն ՀՀԿ-ի ներսում՝ կապված 2018 թվականի խնդրի հետ:
ՀՀԿ-ում կսկսվի այդ խնդրի լուծման շուրջ մրցակցության կամ դիմակայության մեծ փուլ, որի արդյունքում պարզ կլինի, թե ով է հաղթելու՝ Կարեն Կարապետյա՞նը, թե՞ Սերժ Սարգսյանը: Ակնհայտ է, որ Սերժ Սարգսյանը գոնե առայժմ այդքան էլ ոգևորված չէ Կարեն Կարապետյանին 2018 թվականի վարչապետ տեսնելու հեռանկարով: Այստեղ, իհարկե, կա ռուսաստանցի միլիարդատեր Սամվել Կարապետյանի գործոնը, որը Կարեն Կարապետյանի համակարգային հենարանն է: Այս մրցակցությունից է կախված լինելու, թե ինչպիսի ճակատագիր կունենա «Ծառուկյան» դաշինքը, և ինչ վեկտոր կունենա այդ դաշինքի խորհրդարանական գործունեությունը:
Ընդհանուր առմամբ, խորհրդարանի 2017 թվականի ընտրությունը բավական ուշագրավ գիծ է քաշել հայաստանյան քաղաքական դաշտում: Իշխանափոխություն, որպես այդպիսին, տեղի չի ունեցել, բայց կարծես թե տեղի է ունեցել ընդդիմափոխություն, և այս դաշտում համեմատական առաջատար դիրքեր է դուրս եկել «Ելք» դաշինքը, այն պարագայում, երբ ընդդիմադիր ավանդական դիրքերը զբաղեցնող մյուս ուժերը չեն հաղթահարել 5 տոկոսի շեմը: Այդ տեսանկյունից էլ փաստորեն նոր իրավիճակ է, որը ենթադրում է որոշակի մրցակցություն, եթե Հայ ազգային կոնգրեսն ու «Հայկական վերածնունդը» «չհանձնվեն»:
Այդ մրցակցությունն ընդդիմադիր դաշտում նոր չէ, բայց մտնում է մի նոր փուլ, նոր հարթություն: Վերջապես, ընտրության որակի մասով: Որակն այնպիսին էր, ինչպիսին չէր կարող չլինել հայաստանյան իրողությունների պայմաններում: Ի վերջո, ընտրությունը արդյունք է կամ հետևանք:
Հայաստանում ընտրությունը դեռևս հետևանք է՝ քաղաքական չկայացած համակարգի, քաղաքացիական չկայացած մտածողության, սահմանադրական գոյություն չունեցող կարգի, հասարակություն-քաղաքական սուբյեկտներ ընդամենը հռչակագրային կապի, ընդդիմադիր ուժերի քսանամյա տեղապտույտի և մի շարք այլ այդպիսի իրողությունների ու երևույթների, որոնց հետևանքով, չնայած հռչակագրերի առատությանը, հասարակության համար ընտրական գործընթացում խոշոր հաշվով չեն ձևակերպվում հավաքական և ռացիոնալ խնդիրներ:
Ի վերջո, ամեն մարդ կատարում է ընտրությունը՝ ելնելով իր խնդրից, ինչն էլ ստեղծում է իշխանության համար սեփական խնդիրը լուծելու պարարտ միջավայր և հող:
Լուսանկարը՝ Photolure-ի
