ԼՂՀ Քաշաթաղի շրջանի Իշխանաձոր համայնքը գտնվում է շրջկենտրոնից 62կմ հարավ-արևելք, Հագարի գետի ափին, ազատագրվել է 1993թ հոկտեմբերին, բնակեցվել է 1998-ին Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով: Այժմ գյուղն ունի մոտ 300 բնակիչ: 18 ընտանիքի՝ Հայաստանի տարբեր մարզերից, Արցախից, անգամ Սփյուռքից վերջերս ԼՂ կառավարության և Արցախի ազգային վիճակախաղի աջակցությամբ տրամադրվեցին երկար սպասված տները:
Լիբանանահայ Վարդան Ղուկասյանը պատրաստվում է այստեղ բիզնես հիմնել, դրանից հետո էլ պատրաստվում է ընտանիք կազմել: «Մեր հողն է այստեղ»,- շեշտում է Վարդանը և հավատացնում, որ առաջիկայում իր եղբայրը և լիբանանահայ այլ բարեկամները ևս պատրաստվում են գալ և նոր կյանք սկսել Իշխանաձորում:
Թեհմինե Պապիկյանը Քաշաթաղ է եկել դեռ 1999թ-ին՝ Վանաձորից, դպրոց այստեղ է հաճախել, այնուհետև ավարտել է Ստեփանակերտի պետական համալսարանը: Երկու հրաշամանուկների մոր դժգոհության պատճառը գյուղում մանկապարտեզի բացակայությունն է: Չի թաքցնում՝ դժվարություններ էլ կան, բայց այստեղից հեռանալ չեն պատրաստվում: «Մեր հողն է, որ բոլորս գնանք, ո՞վ կմա»:
Վեց անչափահաս արու թոռնիկների տատը՝ ազատամարտիկ Սարինե Խաչատրյանն ասում է, որ պատերազմի վտանգը տեսել է դեռ 90-ականներին, բայց հողը քաշում է, ուրիշ տեղ ապրել չի ուզում: Առայժմ աշխատանք չունեն, հողագործությամբ ու անասնապահությամբ են ուզում զբաղվել: Ասում է, որ դժգոհելու առիթ չկա՝ գույքից սկսած, սննդից վերջացրած, ամեն ինչ տվել, գյուղում միայն առաջին անհրաժեշտության դեղորայքն է պակասում:
Դրսում խաղացող երեխաները մեր տեսախցիկը տեսնելուն պես թաքնվեցին: Կանգնած մնաց միայն ապագա զինվոր Ալեքսը: Նա փոքր եղբոր և ծնողների հետ եկել է Լիբանանից: Հայրը՝ Հովակիմ Քեքեյանը, որպես կամավոր, քառօրյա պատերազմին մեկնել է առաջնագիծ: Պատերազմի վերսկսումը նա հնարավոր է համարում, բայց վստահեցնում է. «Մեր ազատագրված հողերն է, եթե պատերազմն սկսվի, իրենք են վնասվելու, մենք խնդիր չունենք»: Հովակիմին բարկացնում են ազատագրված տարածքների շուրջ շահարկումները: «Մեր հողն է, մեր հայրենիքը. այստեղից հեռանալ չենք պատրաստվում. այստեղ արյուն է թափվել, ո՞նց կարող ենք հենց այնպես թողնել»:
Գյուղապետ Արսեն Թելունցը պատմում է՝ վերջերս գյուղում երկու հարսանիք է եղել, երիտասարդ ընտանիքներին տներն են հատկացրել: Նրա խոսքով՝ պատերազմի վերսկսման դեպքում անգամ կանայք են պատրաստ մեկնել առաջնագիծ, իսկ ազատագրած հողերը ոչ ոքի զիջել չեն պատրաստվում. «Մենք ենք մեր հողի տերը»:
Մանրամասները՝ տեսանյութում:
