ԱԺ պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Կորյուն Նահապետյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում մեկնաբանեց տարածաշրջանում զենքի բիզնեսով զբաղվելու և Ադրբեջանին սպառազինելու Ռուսաստանի քայլն ու Հայաստանի իշխանության լռությունը:
– Որպես ԱԺ պաշտպանության հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, ինչպե՞ս եք գնահատում Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքը, և ինչպե՞ս հասկանալ այդ փաստի հանդեպ Հայաստանի իշխանությունների լռությունը:
– Հայաստանի իշխանությունները լուռ չեն, վերջին օրերի ընթացքում տարբեր տեսակի արձագանքներ են եղել: Ինչ վերաբերում է կոնկրետ գործարքին` Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին զենք վաճառելուն, ապա փաստն ինքնին մտահոգիչ է, որովհետև Ադրբեջանը շարունակում է գերազանցել Եվրոպայում սովորական սպառազինության համար թույլատրելի չափաքանակը: Եվ մենք ներկայացնելու ենք մեր մտահոգությունները միջազգային տարբեր կառույցներում: Միջազգային հանրությունը պետք է իրազեկ լինի ոչ միայն այս գործարքի հետ կապված, այլ առհասարակ Ադրբեջանի կողմից սովորական սպառազինության գերազանցման փաստին:
– Դուք ասում եք` Հայաստանի իշխանությունները լուռ չեն, սակայն մինչ այժմ Հայաստանի իշխանության որևէ ներկայացուցիչ այդ հարցի հետ կապված մտահոգություն չի հայտնել Ռուսաստանին, և որևէ բողոքի նոտա չի եղել:
– Մտահոգությունը ներկայացնել անպայման չի նշանակում, որ պետք է բողոքի նոտա հղել: ՀՀ պաշտպանության նախարարը, ԱԱԽ քարտուղարը անդրադարձել են խնդրին: Չեմ կարծում, որ այդքանը բավարար պետք է չհամարել և գտնել ինչ-որ կասկածներ, որ ՀՀ իշխանությունները չունեն մտահոգություն այդ առթիվ կամ հրապարակավ որևէ դիրքորոշում չեն արտահայտել:
– Ստացվում է` Ռուսաստանը անտեսում է ռազմավարական գործընկեր Հայաստանի շահը և իմանալով, որ տարածաշրջանը պայթյունավտանգ է` զենքի բիզնեսով է զբաղվում, և Հայաստանի իշխանությունը դրան գնահատական չի տալիս:
– Ես արդեն իսկ նշեցի, որ եղել են հայտարարություններ, պարզաբանումներ: Այլ խնդիր է, որ տարածաշրջանում իրապես պետք է ապահովել հավասարակշռություն: Եվ այդ իմաստով մենք բազմիցս մեր մտահոգությունները ներկայացրել ենք, որ ուղղակի անթույլատրելի է այն գործելակերպը, որ այսօր Ադրբեջանն իրականացնում է` սպառազինության կուտակում, ռազմատենչ հայտարարություններ, որոնք հղի են անկանխատեսելի հետևանքներով: Կարծում եմ` ինչպես Ռուսաստանը, որը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկիր է, այնպես էլ մյուս գերտերությունները պետք է մտահոգված լինեն այդ փաստով: Կարծում եմ` առաջիկայում մենք տարբեր ձևաչափերով կշարունակենք ներկայացնել մեր պաշտոնական դիրքորոշումը: Կարծում եմ` այստեղ խորհրդարանական դիվանագիտությունը նույնպես շատ կարևոր նշանակություն ունի` միջազգային տարբեր կառույցներում ներկայացնելու Հայաստանի խորհրդարանականների կարծիքները:
– Մտահոգություն արտահայտվում է Ադրբեջանի սպառազինման կապակցությամբ, սակայն, որ Հայաստանի դաշնակից ՌԴ-ն է սպառազինում Ադրբեջանին, այդ կապակցությամբ որևէ մտահոգություն չի հնչել: Չե՞ք կարծում, որ սա ոչ ճիշտ քաղաքականություն է:
– Ձեր գնահատականի հետ չեմ կարող համաձայն լինել: Քաղաքականության մեջ օգտագործվում են տարբեր ձևաչափեր, դիվանագիտական, ոչ դիվանագիտական խորհրդատվություններ, և այդ իմաստով, կարծում եմ, տարբեր խորհրդատվություններ եղել են և կարող են լինել ապագայում, և առաջիկայում հնարավորություն կունենանք նաև ՌԴ Պետդումայի մեր գործընկերներին ներկայացնել մեր մտահոգությունները: Այնպես որ, տարբեր մակարդակներում քննարկումներ եղել են և կլինեն: Այդ իմաստով չեմ կարող կիսել Ձեր մտահոգությունը:
– Իսկ Դուք` որպես ԱԺ համապատասխան հանձնաժողովի նախագահ, ի՞նչ եք պատրաստվում անել այս կապակցությամբ:
– Առաջիկայում մենք քննարկումներ ունենալու ենք, և սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին երկու կարևոր միջոցառումներ կան ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում: Առաջինը ՀԱՊԿ անդամ պետությունների խորհրդարանների պաշտպանության և անվտանգության կոմիտեների նախագահների կոորդինացիոն նիստն է լինելու Բելառուսում, և հոկտեմբեր ամսին Երևանում կայանալու է ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի պաշտպանության և անվտանգության կոմիտեների նիստ: Կարծում եմ` երկու խորհրդարանական միջոցառումների ժամանակ հնարավորություն կլինի հարցեր ուղղել գործընկերներին, ստանալ պարզաբանումներ:
– Պարոն Նահապետյան, խնդիրն այն է, որ Ռուսաստանը տարածաշրջանում զենքի բիզնես անելով, ինչպես իրենք ռուս պաշտոնյաներն են հայտարարում, խախտում է սպառազինության հավասարակշռությունը տարածաշրջանում: Ի սկզբանե իմանալով, որ Ադրբեջանն առանց այդ էլ շատ ավելի զենք ունի, մեկ մլրդ դոլարի էլ իրենք են վաճառում: Այսինքն` սա գիտակցված ռազմաքաղաքական քայլ է, այստեղ միայն բիզնեսի մասին խոսել թերևս չի կարելի:
– Ընդամենը դրանք ենթադրություններ կարելի է համարել, որը միանշանակ բացառել չի կարելի: Դրա համար պետք է խորհրդատվություններ անել և պարզել, թե որն է եղել նման գործարքի շարժառիթը: Մենք այս պահին ավելի շատ տեսնում ենք, որ գերակայել է տնտեսական շահը, իսկ ռազմաքաղաքական հավասարակշռությունը խախտելու առումով ես չեմ կարծում, որ Ռուսաստանը նման նպատակադրում ունի այս տարածաշրջանում ի վնաս Հայաստանի որոշակի գործողություններ իրականացնել:
