Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան երեկ, ըստ էության, սենսացիոն հայտարարություն է արել՝ ասելով, թե իրենք զարմացած են, որ Երևանում տեղադրվել է ֆաշիստական Վերմախտի հետ համագործակցած Գարեգին Նժդեհի արձանը: Այս հայտարարությունն իսկապես կարելի է սենսացիոն համարել, քանի որ խնդիրը այստեղ անկասկած միայն արձանը չէ:
Իհարկե, արձանի հանդեպ այդ վերաբերմունքը ինքնին ուշագրավ է, եթե նկատի առնենք, որ այս դեպքում արդեն խոսքը փորձագիտական վերաբերմունքի մասին չէ, որ մի քանի շաբաթ առաջ հնչել էր ռուսաստանցի մի քանի փորձագետի շուրթերից: Եթե այդ հայտարարությունները կարելի էր վերագրել ադրբեջանական պատվերին, ապա Մարիա Զախարովայի հայտարարությունները այդպիսի պատվերին վերագրելը կնշանակի, որ ռուսական ԱԳՆ-ն է ադրբեջանական պատվերի տակ:
Այստեղ, սակայն, արձագանքը ուշագրավ է և ըստ էության սենսացիոն է ոչ թե արձանի կամ ոչ այնքան արձանի մասով, ինչքան այն, որ Գարեգին Նժդեհը Հայաստանի իշխող կուսակցության, այսպես ասած, գաղափարական հայրն է, ՀՀԿ-ի ուսմունքը, գաղափարական հիմքը: Եվ Մարիա Զախարովայի արտահայտած կարծիքը, ըստ էության, տարածվում է հենց ՀՀԿ-ի գաղափարական հենքի վրա: Ասել կուզի՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչը ոչ թե արձանի հանդեպ է վերաբերմունք արտահայտում, այլ Հայաստանում իշխող կուսակցության:
Իհարկե, այս ամենը կարող է վերագրվել Զախարովայի, այսպես ասած, պատմական գիտելիքների անբավարարությանը, այսինքն՝ Հայաստանի իշխանությունն ամենայն հավանականությամբ կվարվի հենց այդ կերպ: Սակայն խնդիրն այն է, որ վերաբերմունքը արտահայտված է, կամ ինչպես ասում են ձեռնոցը նետված է, և անգամ այն, որ Նժդեհի արձանը ՀՀԿ-ն նմանեցրել է Պետրոս Առաջինին, և անգամ այն, որ քաղաքաշինության նախարար Նարեկ Սարգսյանը փորձում էր իբրև թե կատակով, սակայն ճարտարապետի դիրքերից դիվանագիտական նրբությամբ գործին խառնել նաև Պուտինի ծննդավայր Պիտերը՝ որպես քանդակագործի ներշնչանքի աղբյուր, ըստ էության փաստորեն չի օգնել ՀՀԿ-ին Կրեմլի նկատողությանը չարժանանալու հարցում:
Սակայն ամբողջ խնդիրն այստեղ այն է, որ Նժդեհի արձանով Կրեմլի բարկությանն արժանացած ՀՀԿ-ից սպասելի է ոչ թե արժանապատիվ պատասխան Զախարովային, այլ «մեղքերի թողության»՝ Հայաստանի շահերի և անվտանգության հաշվին, ինչով ՀՀԿ-ն կփորձի շահել Մոսկվայի սիրտն ու այսպես ասած ցրել Զախարովայի շուրթերով արտահայտված զարմանքը: Այլ բանի ՀՀԿ-ն հազիվ թե ընդունակ լինի, և սա է, որ ամենավտանգավորն է այս իրավիճակում, և սա է, որ հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ Նժդեհի արձանը կարող է շատ թանկ նստել Հայաստանի վրա:
