Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության նախկին նախարար Սամվել Բաբայանը, որ վերադարձել է Հայաստան և պատրաստվում է մեկնել Ղարաբաղ, ինչպես հայտարարել էր՝ մինչ մեկնելը երկրորդ հարցազրույցն է տվել Հայաստանում՝ «Սիվիլնեթին»:
Հարցազրույցը, որ առավել ծավալուն էր, քան առաջինը, և պարունակում էր ստեղծված ռազմաքաղաքական իրավիճակի առավել հանգամանալից գնահատականներ, փաստում է, որ Սամվել Բաբայանն իր գործունեությունը ծավալելու է իշխանությանն ընդդիմադիր դիրքում: Նա քննադատում է թե՛ պաշտպանական մարտավարությունը, թե՛ կազմակերպումը, թե՛ անգամ բանակի սպառազինության համալրման տրամաբանությունը:
Միևնույն ժամանակ Բաբայանը հայտարարում է, որ չի անդամակցի որևէ կուսակցության, բայց կոչ կանի իր համակիրներին աջակցել այն կուսակցությանը, որին կհամարի գաղափարակից: Բաբայանն, իհարկե, անուններ չի տալիս, սակայն փորձագիտական շրջանակները մեծ են համարում հավանականությունը, որ այդ կուսակցությունը կլինի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի «Համախմբումը»: Եվ, ամենայն հավանականությամբ, Սամվել Բաբայանը Լեռնային Ղարաբաղից կոչ կանի սատարել այդ կուսակցությանը՝ այդպիսով ապահովելով կուսակցության համար որոշակի խարիզմատիկ աջակցություն խորհրդարանական ընտրություններից առաջ:
Ի դեպ, այդ առումով հիշարժան է, որ 1999-ի խորհրդարանական ընտրություններին էլ Բաբայանի աջակցությունն էր վայելում «Իրավունք և միաբանություն» դաշինքը՝ բաբուխանյանա-գեղամյանական դաշինքը, որն այդ աջակցության շնորհիվ հայտնվեց խորհրդարանում:
Իհարկե, ենթադրություն է այն, որ Բաբայանը կարող է աջակցել ընդհանրապես որևէ կուսակցության կամ, մասնավորապես, «Համախմբում» կուսակցությանը: Տվյալ պարագայում, սակայն, սա չէ էականը, այլ այն, որ արդեն երկրորդ հարցազրույցի պարագայում ԼՂ պաշտպանության նախկին նախարարը բաց է թողնում ըստ էության ամենաառանցքային հարցը Ղարաբաղյան գործընթացում, որն իր բովանդակությամբ ընդհանրապես հայկական պետականության անվտանգության համար կոնցեպտուալ հարց է. ինչպե՞ս է նա վերաբերվում Մադրիդյան սկզբունքներին և այն հանգամանքին, որ հայկական կողմը բանակցում է որևէ պայմանով որևէ տարածքի փոխզիջման հարցի շուրջ:
Սամվել Բաբայանի մոտեցումներն այդ հարցի շուրջ անորոշ են, մինչդեռ այդ հարցը ըստ էության ունի նույն նշանակությունն ու իմաստը, ինչպես 2013 թվականին ԵՏՄ մտնել-չմտնելու հարցը: Իսկ փորձը ցույց տվեց, որ Հայաստանի քաղաքական դաշտի մեծ մասը այդ հարցում ոչ միայն ընդդիմադիր չէր, այլև «պապից ավելի կաթոլիկ»: Եվ ինչպես ցույց տվեց իրադարձությունների զարգացումը, դա Հայաստանի և Ղարաբաղի համար բերեց լրջագույն մարտահրավերների, որոնք կասեցվեցին միայն թանկարժեք կյանքերի գնով:
Եվ ահա այս տեսանկյունից է, որ ներկայումս արդեն կոնցեպտուալ հարցը դարձել է վերաբերմունքը Մադրիդյան սկզբունքների հանդեպ, քանի որ դրանք կանխորոշիչ են ոչ միայն բանակցությունների, այլև, ըստ էության, աշխարհի հետ Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի հարաբերությունների մասով:
Իսկ ապրիլյան պատերազմն այդ առումով իր գլխավոր դասերից մեկով ցուցանել է ոչ միայն ներքին կառավարման, պաշտպանության կազմակերպման անպատասխանատվությունն ու տեղ-տեղ հանցավոր գործունեությունը, ոչ միայն ներքին հարաբերությունների ամբողջ համակարգի վերանայման անհրաժեշտությունը, այլ նաև անհրաժեշտությունը՝ վերանայել աշխարհի ուժային կենտրոնների հետ հարաբերություններն ու ընդհանրապես Հայաստանի տեղի ու դերի վերաբերյալ պատկերացումները:
Իսկ դա նշանակում է վերանայել պետականության ընթացքի փիլիսոփայությունը, ինչի ինդիկատորն էլ Մադրիդյան սկզբունքներն են և դրանց հանդեպ հստակ վերաբերմունքը:
