Հայաստանի արտգործնախարարի տեղակալ Շավարշ Քոչարյանը այսօր հայտարարել է, որ Ղարաբաղյան կարգավորման հարցում Հայաստանի պետական դիրքորոշումը չի փոխվել: Սա առնվազն տարօրինակ հայտարարություն է՝ նկատի ունենալով քառօրյա պատերազմն և դրան հաջորդող իրողությունները: Բանն այն է, որ քառօրյա պատերազմը բանակցային գործընթացի փակուղին էր, որի պայթյունավտանգ բնույթը հասունանում էր երկու-երեք տարիների ընթացքում:
Այդ փակուղին հասունացրել էր Ադրբեջանը՝ իր ռազմական դիվանագիտությամբ, ինչպեսև ընդհանուր աշխարհաքաղաքական իրավիճակը, Արևմուտք-Ռուսաստան դիմակայությունը, որում Մոսկվան ղարաբաղյան գոտին դիտում էր իր զինանոցի մաս, որպես ապակայունացման և շանտաժի գործոն ընդդեմ անվտանգության միջազգային համակարգի: Ի վերջո, իրադարձությունների այդ զարգացումը հանգեցրեց պատերազմի, ինչի մասին իհարկե արվում էին փորձագիտական նախազգուշացումներ ու կանխատեսումներ՝ Հայաստանի իշխանությանը հորդորելով ձեռնպահ մնալ ստեղծված իրավիճակում մաս կազմել ռուս-ադրբեջանական գործակցության գործիք դարձող տարբեր եվրասիական ինտեգրացիոն նախագծերին:
Ադրբեջանը, սպառազինվելով ռուսական արդիական սպառազինությամբ, փաստորեն խաչ քաշեց բանակցային քաղաքական գործընթացի վրա, կամ էլ փորձեց դրա վրա ազդել ուղղակի սպառազինությամբ: Եվ այս պայմաններում, երբ Ադրբեջանը փաստորեն կազմալուծել է քաղաքական գործընթացը՝ հայկական կողմին ըստ էության տալով նոր քաղաքական նախաձեռնությունների լեգիտիմ հնարավորություն:
Ադրբեջանի պատերազմը, բախվելով հայկական բանակի մարտունակությանը, հայկական դիվանագիտությանը և քաղաքական ղեկավարությանը, հայկական կողմին տվել է քաղաքական նոր նախաձեռնությունների միջազգային լեգիտիմության նախադրյալներ: Սակայն պարզվում է, որ Հայաստանը չի փոխում իր պետական դիրքորոշումը Ղարաբաղյան հարցում: Այսինքն՝ Հայաստանի քաղաքական ղեկավարությունը ըստ էության հրաժարվում է շարունակել ռազմական հաջողությունը, զինվորականների կատարած գործը: Սա կա՛մ պարզապես որևէ այլ պատկերացում, անելիք չունենալու հետևանք է, կա՛մ պարզապես բացարձակ անզորության, թուլակամության, ինքնիշխանության բացակայության, երբ Հայաստանի քաղաքական քայլերի վերաբերյալ որոշումները կայացվում են ոչ թե Հայաստանում, այլ դրա սահմաններից դուրս: Թե որտեղ՝ իհարկե, վաղուց գաղտնիք չէ, իսկ սեպտեմբերի 3-ից ի վեր արդեն լիովին բացահայտ, բայց տվյալ պահին, ըստ էության, դա չէ կարևորը, այլ այն, որ Հայաստանի քաղաքական քայլերի մասին որոշումները Հայաստանում չեն կայացվում:
Իրավիճակը փոքր-ինչ կարող է մեղմվել կամ տրամաբանական երանգ ստանալ, եթե Ադրբեջանի դիրքորոշումը փոխվի, և պարզ լինի, որ Բաքուն հրաժարվում է այլևս ռազմական դիվանագիտություն կոչվածից և գալիս է բանակցային այն գործընթացին, որը տապալել էր պատերազմ սկսելու համար:
Սակայն առայժմ Բաքվի որևէ նման քայլ կամ մտադրություն տեսանելի չէ: Ավելին՝ մենք տեսնում ենք, որ անգամ կրակի դադարեցման այս օրերին ադրբեջանցիները կրակում են և շարունակում սպանել մեր զինվորներին: Ահա այս իրավիճակում հայկական դիվանագիտության հայտարարությունը, թե պետական դիրքորոշումը չի փոխվել, պարզապես նշանակում է քաղաքական-դիվագիտական նահանջ, ինչը ուղղակի ռիսկի է ենթարկում այն գործը, որ քառօրյա պատերազմի օրերին կատարել են զինված ուժերը: Թե՞ Երևանում սպասում են, որ այսօր կգա Լավրովն ու կասի, թե ինչը պետք է փոխել և ինչպես:
