«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ԱԺ ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր, «Ազատություն» կուսակցության նախագահ Հրանտ Բագրատյանը:
– Օրերս մամուլի ասուլիսում Դուք հանդես եկաք հայտարարությամբ. ընդդիմադիր քաղաքական ուժերին առաջարկեցիք ընդդիմադիր մեկ կոալիցիա ստեղծել խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ: Արդեն արձագանքել են «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը և «Լուսավոր Հայաստան»-ը՝ նշելով, որ իրենք առանձին են մասնակցելու ընտրապայքարին, իսկ Վարուժան Ավետիսյանն ասել է, որ «Նոր Հայաստան»-ը ընդհանրապես ընտրություններին մասնակցելու օրակարգ չունի: Այս պարագայում մյուս ուժերից ի՞նչ ակնկալիքներ ունեք, երբ արդեն տեսնում ենք, որ նրանց կողմից դրական գնահատական չկա:
– Իրավացի չեք: Գնահատականը, ընդհանուր առմամբ, դրական է… Ես հասցրել եմ գրեթե բոլորի հետ խոսել: Դուք ասացիք երեք կուսակցության մասին, մոտ յոթ կուսակցության ես ասել եմ: Խորին համոզմունքս է, որ միայն միանալու դեպքում է հնարավոր հաղթել: Իհարկե, ամեն մի կուսակցություն ինքն է որոշում իր մոտեցումը: Ես անուններ չէի տվել, բայց դա էական չէ, իրենք իրենց վերաբերմունքն արտահայտել են: Յուրաքանչյուր կուսակցություն կարող է նաև առանձին հանդես գալ, բայց այդ դեպքում նա պետք է ապացուցի, որ չի ուղղորդվում իշխանությունների կողմից, որովհետև իշխանություններն ուզում են ջլատել, նրանք տոկոս չունեն: Իսկ եթե ժողովուրդը տեսնում է 7-8 ուժ միացած, դա հաղթանակի է հանգեցնում, ուրիշ հաղթանակի ձև չկա: Եվ առանձին նշեմ, որ ես դեռ «Ժառանգության» և Ժիրայր Սեֆիլյանի հետ նույնպես կհանդիպեմ, բայց «Նոր Հայաստան»-ը ասում է՝ դեռ օրակարգ չունեն, երբ կունենան՝ կմտածեն:
– Պարոն Բագրատյան, Դուք նշեցիք, որ որոշ քաղաքական ուժեր արդեն արձագանքել են Ձեզ:
– Այո՛, մարդիկ մտածում են, ինչու չէ:
– Այն ուժերը, որոնց Դուք նշել եք, եթե չմասնակցեն, և կոալիցիա չձևավորվի, ստացվում է, որ նրանք իշխանությա՞ն պրոյեկտներն են:
– Չէ՛, ես չեմ ասում, որ որևիցե մեկը, ով մենակ է մասնակցում՝ իշխանության պրոյեկտ է իրականացնում: Իշխանության պրոյեկտն այն է, որ մենակ մասնակցես: Դու հնարավոր է իշխանության հետ կապ չունենաս, պարզապես ավտոմատ կերպով կամ առանց գիտակցելու նպաստում, խրախուսում ես այն, ինչը կուզեր տեսնել իշխանությունը:
– 2008-ին կար նման ձևաչափ, շատ ուժեր միացան այդ պայքարին:
– Հաղթեցինք: Հիմա դա էլ չի լինելու: 2008-ին մենք չենք հաղթել սուբյեկտիվ պատճառով, մենք չենք հաղթել մարտավարական տեսակետից: Վերջում մեզ ճիշտ չենք պահել երևի, Մարտի 1 եղավ և այլն: Բայց 2008-ին մենք հաղթել ենք, դուք տեսել եք դա: Իսկ հիմա դա էլ չի լինի, բոլորը կարող են մասնակցել, այս երեքը-չորսը 5 տոկոսը կարող են հաղթահարել, բայց մեջն ինչ կա՞: Այսօր ռեալ շանս կա հաղթելու, երբեք դիմության ռեյտինգն այսքան ցածր չի եղել, նույնիսկ կաշառք բաժանել և այլն: Այսօր դիմության խնդիրն ընդդիմության մեջ է: Հայտարարում են, որ իրենք մենակ են հանդես գալիս, դա իրենց իրավունքն է, բայց այդ դեպքում խնդիր է առաջանում, այդպես է ուզում նաև իշխանությունը, բացատրե՛ք, ձեր ուզա՞ծն ինչ է:
– Գուցե արտաքին քաղաքականության կամ ներքին քաղաքականության մեջ տարբեր մոտեցումներ են…
– Մենք շատ ընդհանուր սկզբունքներ ենք դրել, չկա հարց, որտեղ տարբեր են մոտեցումները: Ես ոչ մեկին երբեք չեմ մեղադրի, բայց, բնականաբար, առանձին, ջլատված հանդես գալը իշխանության ռազմավարությունն է:
– Պարոն Բագրատյան, Դուք նշեցիք, որ իշխանությունը երբեք այնքան ցածր վարկանիշ չի ունեցոլ, որքան այսօր, նույնիսկ 2007-2008թթ. նկատի ունե՞ք:
– Այո՛, իհարկե, մենք 2008-ի ընտրություններից առաջ 2007-ը փակել էինք լուրջ տնտեսական աճով: Բայց հիմա չի կարողանում երկրի տնտեսությունն աճել:
– Արտաքին պարտքն ավելանում է:
– Արտաքին պարտքը եռապատկվել է: Տարվա ընթացքում վերցրել են 2 անգամ ավելի շատ, քան նախորդ 17 տարում:
– Իշխանությունն, ի դեպ, ասում է, որ պարտք տալիս են նրան, ով որ վերադարձնում է: Վարդան Այվազյանը այսպիսի տեսակետ է հայտնել մեզ հետ զրույցում՝ հարևանիդ պարտքով փող չես տա, եթե նա վճարունակ չէ:
– Եթե որևիցե մեկը նման խոսք է ասել, ապա նա չարաչար սխալվում է և փորձում է շփոթեցնել մյուսին: Բանն այն է, որ այսօր դոլարն արժևորվում է, շատ դոլար տպելուց է, որ նավթի գինն ընկնում է: Փողը գին չունի, երբեք փողն այսքան էժան չի եղել: Երբ որ կլուծվեն որոշ քաղաքական հարցեր՝ կապված Ռուսաստանի հետ, փողը նորից կթանկանա: Ընդհակառակը՝ հիմա խնդրում են, որ վարկ վերցնես: Բոլոր լիմիտները փոխվում են: Առաջ մենք էինք խնդրում, որ վարկ վերցնենք: Ինչու. որովհետև դոլարը և եվրոն դնում, տպում են ինչքան ուզում են: Այսպիսի բան չի եղել, պետական արժեթղթերը բացասական են: Հոլանդիայում արժեթուղթ են ծախում, ոչ էլ մարդուն են վճարում, մարդը դեռ մի բան էլ վճարում է փողը պահելու համար: Տեսեք՝ շուկաներում ինչ է կատարվում: Փողն էլ է էժանանում, միայն դոլարը չէ: Նման մեկնաբանություններ անելը նշանակում է խորությամբ չիմանալ ժամանակակից տնտեսագիտությունը:
– Դոլարի գինը կարո՞ղ է հասնել 600 դրամի, շատ տնտեսագետներ այդպիսի կանխատեսումներ են արել:
– Եթե լրիվ թողնենք լողացող բալանսին, անկեղծ ասած, ես դրան դեմ եմ, ես դեմ եմ դրամի թուլացման այս պլանավորմանը, բայց եթե թողնենք, կարող է հասնել, ամեն բան կարող է պատահել: Մեր վճարման հաշվեկշիռը վատն է, անցյալ տարի մենք փակել ենք մեկուկես միլիարդ դոլար արտահանմամբ, եթե դոլարային գներն ենք նայում, սա մոտավորապես այնքան է, ինչքան 96թ. է եղել, իմ վարչապետության վերջին տարին. 20 տարում բան չի փոխվել:
– Դեռ որքա՞ն հնարավոր կլինի պահել այս վիճակը:
– Անընդհատ վերցնում է Կենտրոնական բանկը: Չէ՞ որ հիմա մենք նոր օրենք ենք ստեղծել, չնայած ի հեճուկս Սահմանադրության, որ հակառակն էր ասում, այսինքն՝ մենք հիմա թքած ունենք նաև նոր Սահմանադրության վրա, և Կենտրոնական բանկն անընդհատ պարտք է վերցնում, և այդ պարտքն անընդհատ աճում է: Տարին սկսեցինք 5 միլիարդ դոլար պարտքով, հիմա 5,400 միլիարդ է: Պարտքը վերցնում է, կուրսը պահում է, որպեսզի լուծի ինֆլյացիայի խնդիրը: Բոլոր հաստատությունները՝ և՛ Կենտրոնական բանկը, և՛ կառավարությունը, և՛ հատկապես հանրապետության նախագահը երկու-երեք ամսվա խնդրից ավելի չեն լուծում: Ստացվում է, որ միայն մարտավարությամբ զբաղվելը դուրս եկավ ամենալավ ռազմավարությունը:
– Այսինքն՝ ամեն ինչ կարճաժամկետ ծրագրերի մեջ է քննարկվում:
– Այո՛:
– Պարոն Բագրատյան, ՀՅԴ-ն կոալիցիա է կազմում, էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը Արծվիկ Մինասյանին են տալու, ի՞նչ եք կարծում, կկարողանա՞ արդյոք նա որևէ փոփոխություն մտցնել: Դաշնակցությունը ասում է՝ գալիս է օգնելու իշխանությանը, կաշխատենք միասին, կկարողանանք երկիրն այս վիճակից դուրս բերել՝ թեկուզ այս կարճ ժամանակահատվածում: Կկարողանա՞ Դաշնակցությունը:
– Ես քոմենթներ չեմ անում, չգիտեմ, իրենց գործն է, բայց ստացվում է, որ մենք Հանրապետականին ենք ասում, բայց այս 26 տարիներին ամենաերկարը Դաշնակցությունն է գործնականում եղել իշխանությունում: Այդպես չեն խոսում, խոսքը պետք է լինի կոնկրետ: Ի՞նչն են փոխում, ընդհանրապես կա՞ ծրագիր:
– Եվ առհասարակ կառավարության ծրագիրն արդեն հաստատված է, բյուջեն հաստատված է, հնարավո՞ր է որևէ բան փոխել այս դեպքում:
– Եթե հնարավոր չէ, ինչո՞ւ եք ասում, ասողին պետք է հակաճառել: Հրապարակե՛ք, տեսնենք՝ Դաշնակցությունն ինչ է ասում, ես չեմ լսել լուրջ տնտեսական ծրագրի մասին, եթե հրապարակեն, կկարդանք, կպատասխանենք:
– Պարոն Բագրատյան, ըստ Ձեզ՝ ինչո՞ւ էր պետք Դաշնակցության հետ կոալիցիա կազմել, ՀՀԿ-ն միայնակ չէ՞ր կարող օրենքներ կազմել, անցկացնել:
– Չգիտեմ:
– Դուք նշում էիք, որ եթե այս վիճակը շարունակվի, տեղի կունենա հեղափոխություն:
– Այո, երկիրը չի զարգանում, տեսեք՝ ինչ վիճակ է, երկրին անընդհատ խաբում են, որ հեսա ռուս-թուրքական պատերազմը կլինի, մեզ Արարատ սարը կտանեն, Իրանը բացվեց… ստից հեքիաթներով ապրող ազգ ենք, չաշխատող, օրեցօր ցուցանիշները վատանում են: Բա ի՞նչ եք ուզում, ուզում եք մեռնի՞, է մի օր էլ կմեռնի, էդ դեպքում ի՞նչ իմաստ ունի ունենալ պետություն, որ չի կարողանում զարգացնել մեզ: Ավելի լավ չէ՞ զիջենք պետությունը որևէ մեկին՝ զարգացման դիմաց:
– Իրանական շուկան չի՞ բացվելու մեր առաջ:
– Իհարկե՝ չէ, փա՞կ էր մեր առաջ:
– Հիմա այլևս պատժամիջոցները չկան:
– Մեր նկատմամբ չի եղել պատժամիջոց, երբեք: Իրանն այն ժամանակ էլ բաց էր:
– Այսինքն՝ մեր արտադրանքը հետաքրքիր չէ՞ իրանական շուկայի համար, մենք չե՞նք հաշվարկել, թե ինչով կարող ենք օգտակար լինել:
– Ես կրկնում եմ՝ իրանական շուկան բացելու-փակելու առումով Հայաստանը նորություն չունի: Ընդհակառակը՝ իրանական շուկան բացվել է մյուսների համար, և մենք արդեն մրցակիցներ ունենք Իրանում:
– Պարոն Բագրատյան, Ձեր խմբակցությունում քննարկվե՞լ է արդյոք Ձեր առաջարկը, ՀԱԿ-ից ունե՞ք պատասխան:
– ՀԱԿ կուսակցությանը ես տեղյակ եմ պահել, էլի տեղյակ կպահեմ, առաջարկը շատ նորմալ արվել է: Իսկ խմբակցությունում այդպիսի հարցեր չենք քննարկում:
– Եվ ի՞նչ ակնկալիքներ կան:
– Դա իմ պարտքն է այդ առաջարկ անելը, չեմ կարծում, թե շատ մեծ խնդիրներ ունեմ հաղթահարելու, և պետք չէ այդ 5 տոկոսը:
– Այդ կոալիցիան եթե չլինի, ստացվում է, որ մեզ մոտ քաղաքական դաշտը ընդհանրապես չի՞ լինի: 2017-ից հետո ավելի՞ վատ վիճակ է լինելու:
– Անպայման: Կլինի կուսակցական դիկտատուրա, որտեղ պատասխանատվություն չկա, իսկ 2018-ից հետո չենք էլ իմանալու՝ ով այս հարցը լուծեց: Հիմա անընդհատ բերում են, մեզ Ամերիկայում դեսպան են նշանակում, բերում են ՄԻՊ, չես հասկանում՝ էս ո՞ւմ կադրն է, սկսում ես ենթադրել:
