Այսօր Լոս Անջելեսում տեղի է ունենալու «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի ամենամյա հեռուստամարաթոն-հանգանակությունը, որի նպատակն այս տարի Արցախի բազմազավակ ընտանիքների բնակարանային և այլ կարիքներն են:
«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հեռուստամարաթոն-հանգանակությունն այս տարի ստանում է առանձնահատուկ նշանակություն: Այն, իհարկե, առանձնահատուկ է եղել միշտ կամ այդպիսին պետք է լիներ միշտ, սակայն պետք է խոստովանել, որ իր գոյության երկու տասնամյակի ընթացքում հիմնադրամն առանձնահատկությունն այդ բառի իսկական իմաստով պահել է մի քանի տարի, իսկ հետո վերածվել է, մեծ հաշվով, մի սովորական բարեգործական կառույցի, որն իր հնչեղությունն ավելի շատ իներցիոն ուժով է պահել, քան բուն ֆունկցիոնալությամբ: Եվ այստեղ, իհարկե, հիմնադրամն ինքնին առանձնապես քիչ մեղք ունի, և առանցքային խնդիրը պետականության այն որակներն են, որի ըստ էության այցեքարտերից մեկն էլ հանդիսանում էր կամ պետք է հանդիսանար համահայկական հիմնադրամը:
Պետական որակների կորստի, անկման, դեգրադացման հետ մեկտեղ, նվազեց հիմնադրամի հանդեպ համահայկական հետաքրքրությունն ու վստահությունը: Այս մասին, իհարկե, շատ է ասվել ու խոսվել, սակայն ներկայիս ժամանակահատվածում խնդիրը ստացել է իսկապես սուր և հրամայական իմաստ, նշանակություն: Ներկայումս աշխարհը գտնվում է չափազանց թեժ, բարդ մի ժամանակաշրջանում, դինամիկ և գլխապտույտ զարգացումների, ահագնացող դիմակայությունների փուլում, որոնք անմիջականորեն ծավալվում են արդեն Հայաստանի և Ղարաբաղի սահմաններում, միաժամանակ Սիրիայում էլ ըստ էության «սահմանին» է հայտնվել հայության մեկ այլ մաս:
Մարտահրավերներն ուժգնանում են, նեղանում, կոշտանում, դառնում ավելի ու ավելի լսելի և շոշափելի: Եվ այս իրավիճակում, մեղմ ասած, առավել քան ակնհայտ է դառնում, որ Հայաստանի և Ղարաբաղի անվտանգությունը և ըստ էության սփյուռքահայության անվտանգությունը մեծապես փոխկապակցված են այն ամբողջական ներուժին, որ ունի աշխարհասփյուռ հայությունը, և որի առանցքը, ողնաշարը պետք է լինի Հայաստանը, հայկական պետականությունը՝ ներառյալ Ղարաբաղը, իսկ փոխկապակցվածությունը ապահովող և գեներացնող գործիքը պետք է լինի «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը: Եվ ահա, այս տեսանկյունից է, որ ներկայիս ժամանակահատվածում հեռուստամարաթոն 2015-ը ստանում է առանձնահատուկ աշխարհաքաղաքական բնույթ:
Մյուս կողմից, սակայն, այդ բնույթով հանդերձ, այն ըստ էության իր նշանակությամբ և դրսևորումով ավելի շատ լինելու է ղողանջող զանգ՝ աշխարհասփյուռ հայության համար, միաժամանակ այդ հայության անունից հայկական պետականության պատասխանատու «էլիտաների» համար ղողանջող զանգ: Զանգ այն մասին, որ հայկական պետականության որակները արմատապես փոխելն այլընտրանք չունի, և համազգային հանգանակության պետք է գնալ այդ փոփոխության միջոցով, ոչ թե այդ փոփոխության համար գնալ հանգանակության, այլ այդ փոփոխության միջոցով գնալ՝ հանգանակության համար: Որովհետև համազգային հանգանակության ակցիաները, ըստ էության, լոկ դրամահավաք չեն: Դրանք պետականությանը տրվող վստահության քվեներ են, և ակնհայտ է, որ այդ քվեները, ըստ էության, էվոլյուցիա չեն ապրում, և հակառակը՝ նկատելի է որոշակի անկում:
Եվ այսօր, ըստ էության, հայկական պետականության համահայկական վստահության քվեի հերթական օրն է, ու այդ օրը պետք է «հանգանակվի» նախևառաջ պետականության ամենաարագ արդիականացման անհրաժեշտության գիտակցումը, հայկական պետականությունը քրեաօլիգարխիկ պայմանավորվածությունների փոխարեն իրավունքի, օրենքի, սահմանադրական կարգի, ազատության, հավասարության և եղբայրության գաղափարների վրա տեղափոխելու կենսական հրամայականի գիտակցումը, Հայաստանն օրենքի, արդար և ազատ մրցակցության տարածք դարձնելու, Հայաստանը համահայկական ստեղծագործական պոտենցիալի պարարտ միջավայրի վերածելու անհրաժեշտության գիտակցումը: Մնացյալ վիճակագրությունն ու հաշվապահությունը դառնում է երկրորդական:
