Սահմանադրական բարեփոխումները նախապատրաստող հանձնաժողովի անդամները վստահեցնում են, որ իրենց ներկայացրած նախագծով ապահովվում է սահմանադրական ճգնաժամերի հաղթահարումը, իսկ կայուն խորհրդարանական մեծամասնություն ձևավորելու դրույթը ընդհանրապես բացառում է կառավարական ճգնաժամերի առաջացումը, ինչը բնորոշ է կառավարման խորհրդարանական համակարգերին: Մասնավորապես օրինակ է բերվում հետպատերազմյան Իտալիան, որտեղ միջին հաշվով տարեկան երկու կառավարություն է փոխվել: Բայց արդյո՞ք նոր Սահմանադրությունը իսկապես երաշխավորում է սահմանադրական և կառավարական ճգնաժամերի բացակայությունը, և կամ դրանց հեշտ հաղթահարումը, թե՞ ընդհանրապես ստեղծում է պերմանենտ ճգնաժամերի աղբյուր, որոնք ներկայացված նախագծով գրեթե անհաղթահարելի են:
Սահմանադրության նախագծի 89-րդ հոդվածի երրորդ կետում ասվում է. «Ազգային ժողովն ընտրվում է համամասնական ընտրակարգով: Ազգային ժողովի ընտրակարգը պետք է երաշխավորի Ազգային ժողովում կայուն խորհրդարանական մեծամասնության ձևավորումը»: Իսկ նույն հոդվածի հաջորդ կետում ասվում է, թե ինչպես պետք է ապահովվի այդ կայունությունը: Ըստ այդմ՝ եթե Ազգային ժողովի ընտրությունների առաջին փուլի արդյունքում կայուն խորհրդարանական մեծամասնություն չի ձևավորվում, ապա անցկացվում է ընտրությունների երկրորդ փուլ, որին մասնակցում են առավելագույն ձայներ ստացած երկու կուսակցությունները կամ կուսակցությունների դաշինքները:
Հիմա դիտարկենք այն տարբերակը, երբ խորհրդարանական ընտրությունների առաջին փուլում ձևավորվում է մեծամասնություն: Ըստ Սահմանադրության նախագծի հեղինակների՝ պարտադիր չէ, որ որևէ կուսակցություն ստանա 50 գումարած մեկ ձայն, որպեսզի համարվի, որ ձևավորվել է կայուն խորհրդարանական մեծամասնություն: Նրանք ասում են, որ այդ մեծամասնությունը ձևավորված կհամարվի նաև այն դեպքում, եթե խորհրդարան անցած կուսակցությունները իրար հետ համաձայնության գան և ձևավորեն մեծամասնություն:
Սա, իհարկե, տրամաբանական է, որովհետև այդպես է բոլոր խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող երկրներում: Բայց արդյոք այդ մեծամասնությունը կարելի՞ է կայուն համարել: Հնարավոր է չէ՞, որ խորհրդարանական ընտրություններից հետո ձևավորվի կոալիցիա, բայց այն չափազանց կարճ կյանք ունենա: Կոալիցիա մտած կուսակցություններից մեկը կարող է հայտարարել, որ խզում է կոալիցիոն համաձայնագիրը և դուրս է գալիս կոալիցիայից: Ի՞նչ է լինում նման դեպքում: Սահմանադրության նախագիծը այդ հարցի պատասխանը չի տալիս: Կարելի է ենթադրել, որ այդ դեպքում պետք է առավել շատ ձայն ստացած կուսակցությունը փորձի նոր կոալիցիա ձևավորել՝ այլ կուսակցությունների մասնակցությամբ: Բայց դա միայն ենթադրություն է: Մյուս կողմից՝ եթե չի ստացվում նոր կոալիցիայի ձևավորումը, ի՞նչ է դրան հետևում՝ խորհրդարանական ընտրությունների հետաձգված երկրորդ փուլի անցկացո՞ւմ, որպեսզի առավել շատ ձայն ստացած երկու կուսակցություններից մեկը ինքնուրույն կայուն մեծամասնություն ձևավորի, թե՞ խորհրդարանը լուծարվում է և անցկացվում են նոր ընտրություններ: Սահմանադրության նախագիծը այս հարցերին ևս պատասխան չի տալիս:
Իսկ եթե ընդհանրապես դատելու լինենք Սահմանադրության նախագծի տրամաբանությունից, այն ընդհանրապես բացառում է կոալիցիաների ձևավորման միջոցով մեծամասնության ձևավորման հնարավորությունը, որովհետև կոալիցիաները իրենք իրենցով անկայունության աղբյուր են: Բացարձակ կայունության կարելի է հասնել միակուսակցական կառավարման պայմաններում, երբ որևէ կուսակցություն միայնակ է ձևավորում կառավարություն և չունի այլ կուսակցությունների աջակցության կարիքը: Որովհետև կայուն մեծամասնություն ասելով՝ սահմանադրության հեղինակները նկատի ունեն, որ եթե առաջին փուլում որևէ կուսակցություն չի ստանում որակյալ մեծամասնություն, ապա դրա համար անցկացվում է երկրորդ փուլ:
Այնպես որ, կա՛մ Սահմանադրության նախագծի հեղինակները պետք է հստակ սահմանեն, թե ի՞նչ է նշանակում կայուն մեծամասնություն, այն ենթադրում է կոալիցիայի ձևավորո՞ւմ, և ի՞նչ է լինում, երբ կոալիցիան փլուզվում է, և հնարավոր չի լինում ձևավորել նորը, կա՛մ պետք է ընդհանրապես բացառեն կոալիցիա ձևավորելու հնարավորությունը և հստակեցնեն, որ կայուն մեծամասնություն ասածը ոչ թե մի քանի կուսակցությունների համաձայնություն է, այլ մի կուսակցության բացարձակ և անվերապահ հաղթանակը հենց առաջին փուլում, իսկ եթե դա չկա, ապա անցկացվում է երկրորդ փուլ:










































