Սերժ Սարգսյանը Վլադիմիր Պուտինին հրավիրել է պետական այցով այցելել Հայաստան: Ժամկետներ չեն նշվում: Պուտինը 2008 թվականին նախագահի պաշտոնը թողնելուց ի վեր կամ Սերժ Սարգսյանի՝ նախագահի պաշտոն ստանձնելուց ի վեր Հայաստան չի եկել: Սա, իհարկե, դժվար է համարել սովորական դադար: Սա քաղաքական ժեստ էր, առավել ևս, որ ռուսական կողմը պարբերաբար տեղեկություններ էր նետում մամուլ, որ այս կամ այն ամսին Պուտինը գալու է Հայաստան: Պուտինը չէր գալիս, և այդ տեղեկությունների ֆոնին Պուտինի չգալն առավել ցցուն էր դառնում՝ տեղիք տալով առավել թեժացող այն խոսակցություններին, որ Պուտինը պարզապես դժգոհ է Սերժ Սարգսյանից և նրա հարաբերություններից Արևմուտքի հետ:
Պաշտոնական Երևանն այս ընթացքում կարծես թե երբեք հրավեր չի հղել հրապարակային մակարդակում: Հնչում է առաջին հրավերը, իսկ Պուտինի արձագանքի մասին ոչինչ հայտնի չէ՝ ընդունե՞լ է, թե՞ չի ընդունել Սերժ Սարգսյանի հրավերը: Ամենայն հավանականությամբ, ռուսական կողմը դեռ կմտածի՝ տեսնելու համար, թե ինչպես են զարգանում իրադարձությունները: Հրավերն ընդունել-չընդունելու մասին որևէ հայտարարության բացակայությունը, ամենայն հավանականությամբ, վկայում է այդ մասին: Բայց այստեղ մեկ այլ էական հարց կա՝ իհարկե: Իսկ միգուցե Պուտինը Հայաստան այցելելու պայմաննե՞ր է դրել Սերժ Սարգսյանի առաջ, որոնց կատարումից է կախված, թե արդյոք կկայանա՞ նրա պետական այցը Հայաստան:
Չի բացառվում, որ այն կարևորագույն հարցերը, որոնք այսօր առկա են հայ-ռուսական օրակարգում, և որոնց մասին որևիցե աղմկոտ հայտարարություն չեղավ մարտի 12-ին, հանդիսանում են այդ պայմաններից: Եվ նույնիսկ հնարավոր է, որ Պուտինն այդ հարցերի կապակցությամբ վերջնական խոսակցությունը թողնում է երևանյան այցելությանը, որպեսզի այդ կապակցությամբ վճռական քայլերը կատարվեն հենց Հայաստանում՝ ապահովելով նրա հաղթական մուտքը կամ, այսպես ասած, Հայաստանի «վերանվաճումը» Արևմուտքից:
Տոտալիտար, ավտորիտար հավակնություններով առաջնորդները այդպիսի նրբերանգներին շատ մեծ ուշադրություն են դարձնում, և զարմանալի չի լինի, եթե Պուտինի համար էլ դրանք կարևոր լինեն: Սակայն դա, իհարկե, կլինի ՌԴ նախագահի ռազմավարական վրիպումներից մեկը, որպիսին նա կարծես թե վերջին շրջանում բավական հաճախ է թույլ տալիս միջազգային հարաբերություններում:
Մոսկվան ներկայումս հայտնվել է բավական փակուղային վիճակում: Նեղացնելով աշխարհաքաղաքական հավակնությունները մինչև հետխորհրդային սահմաններ՝ Կրեմլը փորձում էր ապահովել պոտենցիալի առավելագույն բյուրեղացում՝ միգուցե հետագա աշխարհաքաղաքական հակագրոհի համար: Սակայն, ինչպես պարզվեց, Կրեմլը այսօր չունի բավարար ռեսուրսներ անգամ հետխորհրդային շրջանակում, անգամ առանց Մերձբալթիկայի առաջ մղել ինտեգրացիոն գործընթացները և հետաքրքրություն առաջացնել գործընկեր պետությունների մոտ:
Այդ հարցում առանցքային նշանակություն ունի Հայաստանը՝ որպես կովկասյան ուղղությամբ Ռուսաստանի միակ հուսալի հենարան, սակայն որքան Ռուսաստանն այդ հենարանի հանդեպ վարում է արխայիկ-վերադասական քաղաքականություն, այնքան հենարանը դադարում է հուսալի լինել, քանի որ ի վերջո կենսական շահերն ամենազոր են և մի քիչ էլ արդարության նման՝ հիվանդանում են, բայց չեն մեռնում:
Դա նշանակում է, որ Հայաստանի հետ հարաբերության որևէ դրվագի դիտարկման դեպքում Մոսկվան պետք է առաջնորդվի ոչ թե մեծապետական, ավտորիտար կամ տոտալիտար հավակնություններով և դրանց բավարարման ատրիբուտիկայով՝ ապավինելով հայաստանյան ավանդական գործընկերներին, այլ փորձի հաշվի առնել հայաստանյան նոր իրողությունները՝ հատկապես հանրային ինքնագիտակցության ոլորտում տեղի ունեցող: Այդ դեպքում այլ կլինեն նաև «այցելել, թե ոչ» հարցի դիտարկման չափանիշները, և Պուտինը Հայաստան կգա ոչ թե ինչ-որ բան պարտադրելու կամ «վերանվաճելու», այլ Հայաստանի հետ նոր որակի և բնույթի հարաբերություն հաստատելու, որը Կովկասում Ռուսաստանի ռազմավարության միակ շանսն է:
