«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է «Քաղաքացիական գիտակցություն» ՀԿ-ի նախագահ Նարեկ Սամսոնյանը:
Հունիսի 23-ի վաղ առավոտյան Բաղրամյան պողոտայում կատարված դեպքերից մեկ ամիս է անցել: Ոստիկանությունը այդ օրը ուժ կիրառեց խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ, գործի դրվեց նաև ջրցան մեքենան, բազմաթիվ անձինք բերման ենթարկվեցին, եղավ հասարակության լայն արձագանք: Ընդհանուր առմամբ ի՞նչ ցույց տվեցին Բաղրամյան պողոտայի իրադարձությունները:
Նախ և առաջ պետք է արձագանքել շատ հստակ, որ հունիսի 23-ին ոստիկանությունը անհամաչափ ուժ կիրառեց ՝ ջրցանից սկսած, որից հետո շարունակվեց լրագրողների, ակտիվիստների ծեծով և այլ գործողություններով: Դրանից հետո ինչքան էլ փորձեցին լրագրողներին փոխհատուցում խոստանալ, քրեական գործեր հարուցել այն մարդկանց նկատմամբ, ովքեր այդ օրը ապօրինի գործողություններով էին զբաղված, միևնույն է, հասարկության աչքում չբարձրացավ ոստիկանության հեղինակությունը, և կարելի է ասել՝ քաղաքացիներից ոչ մեկը լուծված չհամարեց այդ խնդիրը: Քանի որ այդ օրը տեղի ունեցավ այն, որին որևէ մեկը չէր սպասում, չնայած ոստիկանությանը ավելի լավ գիտենք 2008թ-ի Մարտի մեկի դեպքերից , բայց այսօրվա ոստիկանությունը ուրիշ է, ուրիշ է ոչ թե նրա համար, որ իրենք են բարեփոխվել, ուրիշ է այն պատճառով, որ այսօր փողոցում կա պահանջատեր քաղաքացի: Նույն Վալերի Օսիպյանը 2008-ի Մարտի 1-ին մասնակցում էր այդ սպանդին: Բայց այսօր Վ. Օսիպյանը լրիվ այլ Օսիպյան է, որովհետև քաղաքացին ավելի պահանջատեր է դարձել: Քաղաքական ուժերը, սպառելով իրենց, անցել են երկրորդական պլան, և քաղաքացիները այսօր փողոցում օրակարգ են ձևավորում, և դրանով է պայմանավորված, որ Մարտի մեկի հետ համեմատած մեղմ երևույթները մեկնաբանվեցին որպես անհամաչափ, ՀՀ քաղաքացիների կողմից անընդունելի: Հենց դա էր պատճառը, որ տասնյակ հազարավոր քաղաքացիներ հայտնվեցին Բաղրամյան պողոտայում, քաղաքացիները հասկացան, որ եթե պետք է իրենց եղբայրներն ու քույրերը ենթարկվեն նմանատիպ բռնության, իրենք պարտավոր են լինել հրապարակում, փողոցում, և թույլ չտալ, որ ոստիկանությունը կրկնի իր արածը: Իսկ արդեն հետո ինչ-որ արեց ոստիկանությունը, կարելի է 2 բառով մեկնաբանել՝ 2 րոպեանոց գործողություն, որի ընթացքում անհամաչափ ուժ չկիրառվեց, հակառակը՝ կարողացան բավականին գեղեցիկ շոու կիրառել բերման ենթարկելու ընթացքում, ասելով՝ մեր քույրերն են, եղբայրներն են: Գնալով քաղաքացին պիտի ավելի ստիպի, որ լինեն այնպիսին, ինչպիսին օրենսդրությամբ է սահմանված:
Քաղաքացիական հասարակությունը բարձր լարման ենթարկեց միայն ոստիկանների՞ն, թե՞ նաև իշխանություններին, հրաման տվողներին: Ի՞նչ փոխվեց:
Բնականաբար, ողջ իշխանական համակարգը զգաց քաղաքացիների բողոքի, ցասման ազդեցությունը, բայց իրականում կարող էր ավելի լավ լինել, միշտ կարող է ավելի լավը լինել. լավից լավը միշտ կա, բայց չպետք է հուսահատվել, փաստացի ունենք նախադեպ, որ ՀՀ քաղաքացին կարող է 2 շաբաթ փակ պահել երկրի գլխավոր պողոտաներից մեկը: Մի շատ կարևոր հանգամանք ևս, ես չեմ ուզում քաղաքական կուսակցություններին զատել քաղաքացիական հասարակության մարմիններից, բայց այնուամենայնիվ պետք է արձանագրենք, որ մեր 3-րդ Հանրապետության ընթացքում Բաղրամյան պողոտան 2 շաբաթով փակ չի եղել. Փակ է եղել նաև 2003, 2004-ին, 1996-ին խայտառակ պրովոկացիան է տեղի ունեցել, 2013-ին տեսանք՝ ինչ եղավ, բայց երկու շաբաթ շարունակ ոչ մի քաղաքական ուժ քաղաքական օրակարգով չի կարողացել փակ պահել Բաղրամյան պողոտան, դա կարողացան անել անկախության սերնդի գլխավորությամբ ՀՀ քաղաքացիները:
Շատերի համար Բաղրամյան պողոտայի իրադարձություններն արդեն իսկ հաղթանակ են, շատերի համար այն կիսատ հաղթանակ է կամ առհասարակ պարտություն: Ի՞նչ կարող էր արվել, որ չարվեց:
Նայած ում համար ի՞նչն էր խնդիրը, և որքանով են համարում հաղթանակ կամ ոչ հաղթանակ: Եթե դիտարկենք այն հարթությունից, որից որ շատերն են դիտարկում, այսինքն՝ «ռեժիմի» հեռացման, իշխանությունների փոփոխության տեսանկյունից, ապա դա այլ հարց է: Եթե ուշադրություն դարձնենք, ապա կտեսնենք, որ շատ շատերն ասում են, որ հաղթանակ չի եղել, այլ պարտություն է եղել, մարդկանց հիմնական օրակարգը դա է եղել, չեմ ասում պարզ արտահայտված, հայտարարված, բայց դա է եղել:
Գլոբալ առումով խնդիրները իհարկե չիրականացան, բայց իմ կարծիքով՝ ժամանակը ցույց կտա, որ հնարավոր եղավ անել առավելագույնը՝ առաջադրված պահանջների մասով: Եվ այն մարդիկ, որոնք խոսում են, որ այստեղ որևէ բան չի ստացվել և իրենց գործունեության ընթացքում որևէ ռեալ հաջողության նշույլ անգամ չեն ունցել, մարդիկ են, որոնք ասել են՝ թեժ ամառ, աշուն, ձմեռ, ժողովուրդը եկել է հրապարակ, հետո հիասթափվել է, արտագաղթել է: Ովքեր են ասում դա, մարդիկ, որոնք միշտ ուղղակիորեն տապալել են քաղաքական օրակարգը:
Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում :
