Հուլիսի 14-ին Իրանը և վեց գերտերությունները՝ Միացյալ Նահանգները, Ռուսաստանը, Չինաստանը, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Գերմանիան, համաձայնության հասան Իրանի միջուկային վիճահարույց ծրագրի շուրջ։
Միացյալ Նահանգների նախագահ Բարաք Օբաման հայտարարել է, որ եթե Իրանը կատարի պահանջները՝ պատժամիջոցներն ընդհանրապես չեղյալ կհայտարարվեն:
Այս համաձայնագիրն, անշուշտ, չափազանց կարևոր է նաև Հայաստանի համար, որը ցանկության դեպքում կարող է տնտեսական խորը հարաբերություններ զարգացնել մեր նկատմամբ միշտ բարեկամաբար տրամադրված Իրանի հետ: Առայժմ հստակ չէ, թե իրանական գազը Եվրոպա ի՞նչ ուղով կմատակարարվի՝ Թուրքիայո՞վ, թե՞, այնուամենայնիվ, Հայաստանով և Վրաստանով: Եվ դեռ հարց է՝ նման տարբերակի դեպքում Հայաստանի դարավոր դաշնակից Ռուսաստանն ինչ կեցվածք կընդունի:
Բացի տնտեսական գործոնից՝ Իրանը չափազանց կարևոր, ընդ որում՝ հայանպաստ, դերակատարում կարող է ունենալ նաև Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում: Ի վերջո՝ եթե խոսակցություններ ու առաջարկություններ են հնչեցվում Մինսկի խմբի ձևաչափն ընդլայնելու մասին, ապա մեզ համար բավականին բարենպաստ կարող է լինել, եթե այն ընդլայնվի ի հաշիվ Իրանի:
Թեպետ պաշտոնական Ադրբեջանը ողջունում է ձեռք բերված համաձայնագիրը, սակայն ակնհայտ է, որ մի շարք գործոններից ելնելով՝ տարածաշրջանում ստեղծված նոր իրավիճակը իրենց չի կարող ձեռնտու լինել՝ մանավանդ, եթե Հայաստանն ու Իրանն ամեն դեպքում սերտացնեն հարաբերությունները:
Ֆրանսիայի Ռազմավարական հետազոտությունների հիմնադրամի փորձագետ, քաղաքագետ Կայծ Մինասյանի խոսքով՝ որքան Իրանի դերն աշխարհում մեծանա, այնքան ավելի մեծ օգուտ կքաղի Հայաստանը՝ բոլոր ոլորտներում. «Իրանը Հայաստանի հարևանն է և այս տարիների ընթացքում բավականին լավ հարևան է եղել, համենայնդեպս՝ հակահայ որևէ գործունեություն չի ծավալել, ընդհակառակը՝ միշտ տարբեր առաջարկներով է հանդես եկել և ցանկանում է լավ հարաբերություններ հաստատել Հայաստանի հետ»:
Նա ընդգծեց, որ մինչ այսօր Իրանը միջազգային համայնքից դուրս էր, ու դրա դիմաց վճարում էր նաև Հայաստանը, իսկ այս համաձայնագրից հետո Հայաստանի առջև շատ հնարավորություններ են բացվում:
Ինչ վերաբերում է Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում Իրանի դերակատարությանը, մեր զրուցակիցն ասաց. «Այս համաձայնագրից հետո միջազգային հանրությունը հետաքրքրված կլինի տարածաշրջանային այլ խնդիրներով ևս, այդ թվում՝ Ղարաբաղյան հակամարտությամբ, և Իրանն, այո՛, կարող է դերակատարում ունենալ: Ղարաբաղի հարցը կարող է նոր որակ ստանալ»,- ասաց նա:
Կայծ Մինասյանի կարծիքով՝ ամենայն հավանականությամբ, Իրանի դերակատարությունն այդ հարցում ի վնաս Հայաստանի չի լինի:
Ադրբեջանցի փորձագետ Մուբարիզ Ահմեդօղլուն, սակայն, մեզ հետ զրույցում նշեց, թե չի կարծում, որ Իրանը գործի հօգուտ Հայաստանի: Նրա կարծիքով՝ Իրանը միշտ էլ Ղարաբաղյան հարցով խաղացող է եղել, սակայն միշտ դա թաքցրել է. «Իրանը սպասում է՝ տեսնի, թե ինչ որոշումներ կկայացնեն ամերիկացիները, և ամենահարմար պահին, այո՛, Իրանը կարող է ներգրավվել գործընթացում»:
Միևնույն ժամանակ մեր զրուցակիցը չի կարծում, թե Իրանը կարող է Ադրբեջանի դեմ քայլեր անել. «Իրանին ու Ադրբեջանին, ամեն ինչից զատ, նաև կրոնն է կապում. դա կարևոր հանգամանք է»:
