«Առաջին լրատվական»-ը զրուցել է Հիմնադիր խորհրդարանի ձերբակալված նախագահ Գարեգին Չուգասզյանի եղբոր՝ արվեստագիտության դոկոտոր, պրոֆեսոր Լևոն Չուգասզյանի հետ:
ՀԽ անդամների ձերբակալությունից հետո ասել էիք, որ նրանց ձերբակալությունը կանխատեսելի էր, զարմանալու ոչինչ չկար: Արդյո՞ք, այն համարում եք նախօրոք պլանավորված, մեղադրանքի հաստատման դեպքում Գարեգին Չուգասզյանին ևս 2-5 տարի ազատազրկում է սպասվում, ի՞նչ քայլերի եք դիմելու:
100 տարի առաջ Ապրիլի սկզբին թուրքերը տեղահան արեցին զեյթունցիներին, աքսորվեցին Մարաշ և ապա անապատներ դրանից հետո գաղթեցրեցին սասունցիներին: Էն ժամանակ դեռևս ժողովուրդը չգիտեր` ինչ աստիճանի կազմակերպված և ինչ տևական հրեշավոր ծրագիր է իրենց դեմ պատրաստված, ինչ ծուղակ է լարված մեր ժողովրդի համար: Եվ դրան հետևեցին արդեն ապստամբելու կարող հայության ազատվելու գործընթացները: Այդ ժամանակ սկսեցին ձերբակալել մտավորականներին: Ամեն տեղ հեռագրված էր` ապրիլի 24-ին պետք է հավաքեին մտավորականությանը: Սա մի տեսակ զուգահեռ է, որ ակամայից մտաբերեցի: Եվ երկրորդ զուգահեռը , երբ Բոլշևիկները եկան իշխանության, նրանք առաջին հերթին նենգաբար հավաքեցին հայկական սպայական կազմը , հայ զինվորականության առաջնորդներին և հարյուրավոր, հազարավոր սպաների աքսորի ուղարկեցին:
Հիմա մեր աչքի առաջ է, որ ազատամարտիկները հայտնվում են բանտերում, մեր աչքի առաջ է, որ սկսել են մտավորականները հայտնվել բանտերում: Ի՞նչ է մեզ սպասում, ի՞նչ է նախապատրաստվում, ո՞ւմ ձեռքն է սա ղեկավարում, եթե ոչ Թուրքինը, ապա, այն ծառայում է թուրքերին, թշնամուն է ծառայում այդ ձեռքը, որովհետև իրականության մեջ փորձ է արվում կոտրելու մեր ժողովրդի դիմադրելու և հերոսական ոգին: Ուզում եմ հիշեցնել, որ ստալինյան բռնաճնշումները երբ որ սկսեցին, դրանք նույնպես մատավորականների ցեղասպանությամբ էին տեղի ունենում և դրանից հետո արդեն հասարակ մարդկանց հետևից էին գալիս:
Որպեսզի պատմական դառը դասերից եզրակացություն անենք, մենք պետք է լավ իմանանք մեր պատմությունը և հասկանանք, որ չենք կարող ազգովի չդիմադրել բռնությանը, այլապես բռնությունը գալու է բոլորի հետևից ՝վաղ թե ուշ:
Պետք է մտածել փոխվելու մասին, պետք է մտածել այն մասին, որ չի կարելի վախենալ: Շատերի հետ եմ զրուցել և զրուցում, որոնք ասում են՝ մենք ի՞նչ կարող ենք անել , որպեսզի փոխեմ այս վիճակը , ոչ մի բան հնարավոր չէ: Ես այդ մարդկանց հիշեցնում եմ Դալայ Լամայի ասածը՝ եթե դուք կարծում եք, որ ոչինչ չեք կարող փոխել ձեր կյանքում, աշխարհում, աշխատեք մի սենյակի մեջ մնալ ընդամենը մեկ մոծակի հետ և տեսեք , թե այդ մոծակը ինչպես պետք է քրքրի ձեզ . պիտի թաքնվի և նորից կծի, թաքնվի և նորից կծի ձեր հոգին պիտի հանի ամբողջ գիշեր:
Ես կարծում, որ քիչ թե շատ հասկացող , գիտակից յուրաքանչյուր մեծ մարդ, որը դեռևս ազգային նկարագիր ունի, ինքն իրեն հարց է տալիս` հայ է, թե ոչ, ինքը ծառայում է ժողվրդին, թե չպետք է ծառայի , միայն պետք է սպառող լինի: Կուզենայի, որ հարց տային իրենց. «ես վախկո՞տ եմ, թե ես համարձակ եմ , ես կարող եմ հաղաթահարել վախս, թե՞ ոչ, ես պիտի նայեմ ինչ անարդարություն է կատարվում շուրջս , թե՞ միջամտեմ իմ ուժերի չափով:
Ես չեմ կարողանում համակերպվել, հավատալ այն մտքին, որ մեր ժողովուրդը փալաս է դարձել , որ մեր մտավորականության վրա կարելի ոտքերը սրբել և քայլել, որ մեր ժողովրդին կարելի բոլորովին արհամարել, ես չեմ կարծում, որ իշխող ռեժիմի կողմից անպատվությունը կարելի հանդուրժել անընդհատ :
Հիմնադիր խորհրդարանի անդամներն անում են այն` ինչ կարող են: Բոլոր ձերբակալվածները ազգային նվիրյալներ են, որոնք իրենց գործով, իրենց ապրած կյանքով են ապացուցել, որ իրենց համար չկա ավելի կարևոր բան քան իրենց երկրի ու ժողովրդի ապագան: Մեծ ռիսկերի են գնացել դրա համար: Չեն գնացել փողի, կեղծիքի կամ բարոյական կոմպրոմիսների հետևից: Նրանք պարզապես չեն կարող հանգիստ նայել, թե ինչպես է երկիրը դատարկվում:
Պետք է ճիշտ գնահատական տանք այս իշխանություններին, դժվար է այդպես անվանել, այս մարդիկ իրենց տեղում չեն , այս մարդիկ պիտի ի վերջո հեռանան, որոնց սիրտը հողի ավերման համար չի ցավում: Նոր երկիր պիտի կառուցվի:
Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում
