Արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանն այսօր հանդիպել է լրագրողների հետ, ներկայացրել նախարարության անցած տարվա գործունեությունն ու պատասխանել լրագրողների մի քանի հարցերին: Հարցուպատասխաններում, բնականաբար, անդրադարձ է եղել ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացին:
– Պարոն Նալբանդյան, այսօր ընդհանուր առմամբ ի՞նչ է կատարվում բանակցային գործընթացում:
– Հունվարի 28-ին Փարիզում նախատեսված է հանդիպում եռանախագահների հետ, և եթե անհրաժեշտություն լինի, հանդիպում կկայանա նաև Հայաստանի ու Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների միջև: Նախագահների մակարդակով դեռ որևէ հանդիպում ծրագրված չէ:
Ի՞նչ է ընթանում բանակցություններում՝ գիտեք, որ Կազանում Ադրբեջանը արդեն համաձայնեցված տեքստում առաջ քաշեց տասնյակ փոփոխություններ, ինչը արել էր նաև նախորդ հանդիպումների ժամանակ, մինչդեռ բոլորը սպասում էին, որ Կազանի հանդիպումը շրջադարձային կլինի: Այդպես չեղավ` Ադրբեջանը նորից ամեն ինչ արեց, որ այս գործընթացն առաջ չգնա:
Պետք է նկատի ունենալ, որ 2012թ.-ին կարևոր հայտարարություններ եղան, որոնք ընդունվեցին Սոչիում, և որոնց Ադրբեջանի նախագահը նույնպես համաձայնել էր: Ըստ այդմ, պետք է արագացնել հիմնարար սկզբունքների շուրջ համաձայնությունը: Մի քանի օր անց, եթե չասեմ` հաջորդ օրը, Ադրբեջանից հնչեցին նույն երգերը` հիմնարար սկզբունքների շուրջ բանակցություններն անիմաստ են, պետք է անցնել պայմանագրի մշակմանը: Ինչպե՞ս կարելի է պայմանագիր մշակել` հնարավորություն չունենալով հիմնարար սկզբունքների շուրջ անգամ համաձայնության գալու: Եվ դա էր պատճառը, որ Լոս Կաբոսում եռանախագահող երկրների նախագահների՝ Պուտինի, Օլանդի և Օբամայի մակարդակով ընդունված հայտարարության մեջ հղում էր կատարվում, աջակցություն էր հայտնվում Սոչիի հայտարարությանը և կոչ էր արվում արագացնել սկզբունքների շուրջ համաձայնության ձեռք բերումը: Ադրբեջանն ամբողջ տարվա ընթացքում փաստորեն մերժեց դա: Դեկտեմբերին Վիլնյուսում հղում կատարվեց հենց Սոչիի և Լոս Կաբոսի հայտարարություններին, բայց Ադրբեջանը մինչ օրս փորձում է ամեն ինչ անել, որպեսզի ձախողի եռանախագահների ներկայացրած առաջարկների հիման վրա կայացող բանակցությունները:
Կան նաև մի քանի այլ խնդիրներ, որոնք քննարկվում են հանդիպումների ժամանակ: Դուք գիտեք, որ 2011թ. Սոչիում եռանախագահները լուրջ առաջարկներ էին արել. խոսվեց հրադադարի խախտման կամ միջադեպերի շփման գծում և սահմանի վրա հատուկ մեխանիզմի ստեղծման մասին: Ադրբեջանի նախագահը ստորագրել էր այդ հայտարարության տակ, բայց հետո ամեն ինչ արեց, որպեսզի ձախողի որևէ քննարկում, բանակցություն: Փաստորեն Ադրբեջանը դեմ լինելով մեխանիզմի ստեղծմանը՝ իր վրա է վերցնում բոլոր միջադեպերի շփման գծում և սահմանի վրա, նաև այդ միջադեպերի և հրադադարի խախտման արդյունքում եղած զոհերի ամբողջ պատասխանատվությունը:
Հիշեցնեմ, որ դեկտեմբերին Դուբլինում ևս մեկ անգամ եռանախագահները կոչ արեցին համապատասխան քայլեր անել` ամրապնդելու համար 1994թ. ձեռք բերված հրադադարի պայմանավորվածությունը: Ադրբեջանի նախարարը դեմ լինելով այդ հայտարարության որոշ դրույթներին՝ այնուհանդերձ, այն հնարավոր էր ընդունել հնգակողմ ձևաչափով՝ եռանախագահներ և ՀՀ ու Ադրբեջան: Բայց եռանախագահների կողմից առաջադրված և Լոս Կաբոսում նախագահների մակարդակով վերահաստատված հայտնի՝ ուժի չկիրառման, ինքնորոշման և տարածքային ամբողջականության սկզբունքների շուրջ Ադրբեջանն իր համաձայնությունը չհայտնեց: Դուբլինի հայտարարության տակ ՀՀ-ն կարող է իր ստորագրությունը դնել: Այսինքն` միանգամայն համաձայն էինք այդ հայտարարության հետ: Պարզ է, որ բանակցություններին այլընտրանք չկա: Ադրբեջանը փորձում է հնարավոր պատրվակ փնտրել` ասելու, թե բանակցությունները առաջ չեն գնում կամ ձախողվում են: Ձախողվում են և առաջ չեն գնում Ադրբեջանի ապակառուցողական դիրքորոշման պատճառով: Բայց պետք է փորձենք շարունակել բանակցությունները:
