Եվ այսպես` երեկ «ՀայՌուսգազարդը» պաշտոնապես հայտարարեց ամսական 300 խմ-ից պակաս գազ սպառողների համար գազի սակագնի նվազեցման մասին:
«Հանրապետության նախագահի նախաձեռնությամբ սոցիալապես անապահով ընտանիքների համար, որոնք բնական գազ են օգտագործում, նախատեսվում է սակագնի նվազեցում ապրիլի 1-ից», – «Հրազդան-5»-ի շինհրապարակ այցի ժամանակ լրագրողների հետ զրույցում երեկ հայտարարել է «ՀայՌուսգազարդ» ՓԲԸ վարչության նախագահ-գլխավոր տնօրեն Վարդան Հարությունյանը:
Պաշտոնական հաղորդագրության համաձայն` «ՀայՌուսգազարդին» արդեն տրամադրվել է սոցիալապես անապահով ընտանիքների ցանկը: «Ըստ առկա տվյալների` այդ ցանկից 49500 ընտանիքներ հանդիսանում են գազասպառող, որոնց համար էլ նախատեսված է գազի սակագնի նվազեցում: Էներգետիկ համակարգում կատարված վերազինումների եւ վերակառուցումների արդյունքում, մասնավորապես՝ Երեւանի ՋԷԿ-ի արդիականացման աշխատանքների շնորհիվ առաջացել են խնայված միջոցներ, որոնք կուղղվեն գազի սակագնի մեղմացմանը: Ցանկում ընդգրկված բաժանորդներին հատկացվելու են համապատասխան կտրոններ, որոնց հիման վրա 300 խմ սպառած գազի համար յուրաքանչյուր խմ դիմաց վճարելու են 100 դրամ: 300 խմ-ից ավելի սպառած գազի դիմաց կվճարեն գործող սակագնով` 132 դրամ», – ասվում է պաշտոնական հաղորդագրությունում:
Հիմա հասկանանք, թե իրականում ինչ կատարվեց:
1. Ինչպես 2009թ., այնպես էլ 2010թ. բնական գազի սպառման ծավալները ՀՀ-ում նվազել են` համապատասխանաբար 20%-ով եւ 18%-ով` պայմանավորված հենց գազի գնի բարձրացմամբ: Իսկ գազի սպառման ծավալի կրճատումը, բնականաբար, նվազեցրել է նաեւ «ՀայՌուսգազարդի» եկամուտները: «Գազպրոմի» հետ բանակցությունների ժամանակ այս հարցը շատ խիստ է դրվել ռուսական կողմից` այդ ինչպե՞ս է ստացվում, որ «ՀայՌուսգազարդը», վերջին տարիներին ՀՀ-ում նման հսկայածավալ գազաֆիկացում իրականացնելով հանդերձ, գազի ավելի ու ավելի քիչ ծավալներ է վաճառում: Մեր տեղեկություններով, ռուսական կողմը Սերժ Սարգսյանից ուղղակիորեն պահանջել է լուծել գազի սպառման ծավալների նվազման հարցը: Իսկ դա կարելի էր անել 2 ձեւով` կա՛մ նվազեցնելով գազի գինը սպառողներիս համար, կա՛մ էլ բարձրացնելով հայաստանցիներիս կենսամակարդակն ու եկամուտները այնքան, որ հրաժարվենք գազի փոխարեն փայտ կամ աթար վառելուց: Իսկ քանի որ երկրորդ խնդիրը գործնականում անլուծելի է Տ.Սարգսյանի կառավարության պայմաններում, ընդհակառակը, գնալով ՀՀ-ում կենսամակարդակն անկում է ապրում, ընտրվել է առաջին տարբերակը` նվազեցնել գազի գինը սոցիալապես անապահով (կամ համեմատաբար քիչ) գազ սպառողների համար:
2. Սակայն այստեղ էական է այն հանգամանքը, որ պաշտոնապես ոչ թե «Գազպրոմն» է նվազեցրել սահմանի վրայի գազի գինը (180 ԱՄՆ դոլար/հազ. խմ.) այլ «ՀայՌուսգազարդն» է նվազեցնում այն` իբր թե ինչ-որ խնայողությունների հաշվին: Իրականում սահմանից սպառողին գազ հասցնելու համար «ՀայՌուսգազարդի» աննախադեպ մեծ (180-200 ԱՄՆ դոլար/հազ. խմ) ծախսերը վերջապես գրավեցին Հայաստանի ու «Գազպրոմի» ղեկավարների ուշադրությունը (հավանական է, որ «Գազպրոմի» ղեկավարությունը մինչեւ վերջերս էլ չէր պատկերացնում թվերի այս մանիպուլյացիան, որն իրականացվում էր «ՀայՌուսգազարդի» ղեկավարության կողմից, այն է` սահմանի վրա գազն էժան գնել, բայց բնակչությանն այն հասցնել` աշխարհում աննախադեպ ծախսեր կատարելով): Այս մանիպուլյացիան բացահայտվեց, այնուհետեւ մտավ քաղաքական գործիչների ու տնտեսագետների «օրակարգ»` նախեւառաջ ՀԱԿ-ի կողմից «ՀայՌուսգազարդի» դեմ մոտ մեկ տարի առաջ ներկայացված դատական հայցի եւ հատկապես ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանի շնորհիվ: Հենց այս բացահայտումը եւ դրա ընկալումը հիմք հանդիսացան, որ «ՀայՌուսգազարդին» ստիպեն, առանց սահմանի վրա գազի գնի նվազեցման, իջեցնել սակագինը ամսական մինչեւ 300 խմ գազ սպառողների համար: Ավելին, դատելով նրանից, որ «Գազպրոմը» այդպես էլ չի հայտարարում սահմանի վրա գազի գործող գինը (180 ԱՄՆ դոլար/հազ. խմ դիմաց) այս տարի չբարձրացնելու մասին, կարող ենք ենթադրել, որ շուտով այն կբարձրանա, սակայն վերջնական սպառողներիս համար սակագինը կմնա նույնը: Այսինքն` գազը սահմանից սպառողին հասցնելու համար «ՀայՌուսգազարդի» կատարած տեղափոխման ծախսը կնվազի: Սահմանի վրա կարող է գրվել, ասենք, 240 ԱՄՆ դոլար/հազ. խմ դիմաց գին` առանց բարձրացնելու այս պահի դրությամբ 2011թ. ապրիլի 1-ից սահմանված սակագները: Նման սցենարը շատ ողջունելի կլինի` գոնե այն պատճառով, որ երկու կողմերն էլ կդադարեցնեն «ռուսական էժան գազի» մասին հեքիաթներով մեր ականջները սղոցել:
Հ.Գ. Այնուամենայնիվ դեռ հարցական է, թե որքանով կաճեն գազի սպառման ծավալները սակագնի այս նվազման շնորհիվ: Ճիշտ է, հավանաբար նրանք, ովքեր փայտ ու աթար էին վառում, կսկսեն գազ վառել, իսկ ամսական 100 կամ 200 խմ գազ սպառողները երեւի թե կավելացնեն իրենց սպառման ծավալները` չանցնելով 300 խմ-ը: Սակայն մյուս կողմից` ՀՀ-ում կենսամակարդակն ու եկամուտները (իրական աշխատավարձերը, իրական թոշակները ու ընդհանրապես` բնակչության իրական եկամուտները) նվազում են, ինչն ակնհայտորեն գազի սպառման ծավալների նվազման ուղղությամբ աշխատող ուժեղ գործոն է: Այնպես որ, ռուսական կողմը Ս.Սարգսյանի վրա ջղայնանալու առիթ դեռ կունենա:
«Ժամանակ» օրաթերթ
