Թեև Եվրահանձնաժողովի նոր նախագահ Ժան Կլոդ Յունկերն օրերս ներկայացրեց Եվրահանձնաժողովի 27 նոր անդամների անունները, Եվրահանձնաժողովի հին կազմը շարունակում է իր աշխատանքը, քանի որ նոր անդամների ցուցակը դեռ հոկտեմբերին պետք է հաստատի Եվրախորհրդարանը: ԵՄ ընդլայնման և հարևանության քաղաքականության հարցերով հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեն, որը չի ընդգրվել Եվրոպական հանձնաժողովի նոր կազմում, շարունակում է իր գործունեությունը, նշել է, որ Եվրամիությունը պատրաստ է զարգացնել Ռուսաստանի, Մաքսային միության և Եվրասիական տնտեսական միության հետ հարաբերությունների ներուժը, սակայն Ռուսաստանի հետ երկխոսության գործարկման համար թեստը կլինի Ուկրաինային առնչվող խաղաղ պլանի իրագործումը: «ԵՄ-ին և Ռուսաստանին պետք կլինի հարաբերություններ կառուցել փոխադարձ շահերի հիման վրա՝ ներքաշվելու երկխոսությունում, հատկապես առևտրի և ներդրումների, էներգետիկայի, գիտության ոլորտներում, միջազային ճգնաժամերի լուծման ու դրանց շուրջ համագործակցության հարցում»,- ասել է Ֆյուլեն:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում Միջազգային հարաբերությունների լեհական ինստիտուտի (Վարշավա) քաղաքական փորձագետ Կոնրադ Զաշտովտը նշեց, որ նման մոտեցումները արդարացիորեն տարօրինակ են հնչում ուկրաինական ճգնաժամի առկայության պայմաններում:
Զաշտովտն ասաց, որ «Արևելյան գործընկերության» երկրների անվտանգության բաղադրիչի ամրապնդման հարցը չափազանց կարևոր է հատկապես հիմա, երբ Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանը ռազմական ագրեսիա է իրականացնում, երբ հիբրիդային պատերազմ է զարգանում: Ըստ նրա՝ ԵՄ-ի դերը պետք է կայանա նրանում, որ օգնի իր գործընկերներին նման բարդ իրավիճակում: Ինչ վերաբերում է Հարավային Կովկասին, ապա, լեհաստանցի փորձագետի համոզմամբ, այստեղ ԵՄ-ն պետք է ջանքեր ուղղի հակամարտությունների կարգավորման և անվտանգությունն ու կայունությունն ամրապնդելու ուղղությամբ:
«ԵՄ-ում մշտապես քննարկվել է Շտեֆան Ֆյուլեի առաջարկած մոտեցումը. այն է՝ չկան խոչընդոտներ ԵՄ-ՄՄ տնտեսական հարաբերությունների զարգացման համար, բայց պետք է հասկանալ, թե ինչ պայմաններ են ձևավորելու այդ տնտեսական հարաբերությունները, թեև այդ պայմանները ԱՀԿ պայմաններն են, ըստ էության: Խնդիրն այն է, որ Եվրասիական պրոյեկտներում շատ խնդիրներ կան, որոնք բարդացնում են երկրների՝ ԵՏՄ-ի և այլ երկրների միջև առևտուրը։ ԵՄ-ի դեպքում այլ կերպ է՝ ավելի բաց է առևտուրը այլ գործընկերների համար, ու այստեղ արդեն կա խնդիր, եթե ԵՄ-ն ցանկանում է հարաբերություններ զարգացնել ՄՄ-ի հետ: Ես համաձայն եմ, որ այս մոտեցման հանրայնացումը տարօրինակ է հնչում ուկրաինական իրադարձություններից հետո: Չէ՞ որ միևնույն ժամանակ մինչ այսօր ԵՄ չինովնիկներն ու նույն Ֆյուլեն ընդգծում էին, որ կան տարբերություններ, խնդիրներ, այդ պրոյեկտները համատեղելի չեն, ինչն էլ թույլ չի տալիս ԱլԳ երկրներին միաժամանակ ԵՏՄ անդամ դառնալ և այն, որ հռետորաբանությունը փոխվել է, տարօրինակ է: Ես ընդունում եմ, որ եվրոպական քաղաքական գործիչները վախեցան Ռուսաստանից: Շատ վատ է, որ ամեն ինչ զարգանում է ներկայիս զարգացումների ուղիով: ՌԴ-ն իր հետաքրքրություններն ունի, ԵՄ-ն՝ ևս, և ԱլԳ երկրները՝ ևս, որոնք ցանկանում են ինտեգրվել ԵՄ-ին։ Հիմա մենք տեսնում ենք Ռուսաստանի ագրեսիան ընդդեմ Ուկրաինայի ստիպում է Եվրոպային փոխել իր քաղաքականությունն Ուկրաինայի նկատմամբ»,- նշեց Կոնրադ Զաշտովտը: Վերջինս, անդրադառնալով Եվրահանձնաժողովի կազմին, ասաց, որ դժվար է գնահատել նոր կազմը և հնարավոր նոր ուղղությունները:
«Մի փուլում ենք, երբ քաղաքականությունը դեռ հստակեցված չէ վերջնականապես և նոր պետք է որոշակիանան հետագա զարգացումները: Դեռ վաղ է գնահատել Եվրոպական հանձնաժողովի կազմը և նրանց Արևելյան քաղաքականությունը: Լեհ քաղաքական գործիչ Դոնալդ Տուսկը զբաղեցրեց մի բարձր պաշտոն ԵՄ-ում, որը նշանակում է, որ ԵՄ-ում Լեհաստանի դիրքորոշումը զգալի է լինելու, իսկ Լեհաստանը հետաքրքրված է Արևելյան քաղաքականության ակտիվացմամբ: Լեհաստանը հանդիսանում է ԱլԳ-ի նախաձեռնողը, և մինչ ուկրաինական ճգնաժամն այդ ծրագիրը բավականին հաջողակ էր, բայց այս ագրեսիայի պայմաններում ԵՄ-ն պետք է մտածի մի նոր ձևաչափի մասին, քանի որ ԱլԳ-ն այլևս չի բավարարում»,- ասաց Զաշտովտը:
Խոսելով Եվրահանձնաժողովի նոր նախագահ Ժան Կլոդ Յունկերի դիտարկումներից, թե ԵՄ-ի համար ընդլայնումն առաջնահերթություն չէ՝ ասաց, որ դա հռետորաբանություն է, թեև երևում է նաև Ռուսաստանի ազդեցությունը Արևմտյան քաղաքական գործիչների տեսակետների վրա: Սակայն, նրա խոսքով, ԵՄ-ի ընդլայնման հարցն իսկապես ակտուալ չէ հիմա, և նոր չէ այդ դիտարկումը, դեռ վաղ է խոսել ԱլԳ երկրների ԵՄ ինտեգրման մասին ու դա բնական է:
Ինչ վերաբերում է Հայաստանին՝ Կոնրադ Զաշտովտն ասաց, որ Հայաստանի շրջադարձը թույլ տվեց մտածել, որ ԵՄ-ՀՀ հարաբերություններում մի մեծ ճգնաժամ է մեկնարկում: «Բայց այդպես չեղավ, դա պարզապես նշանակում է, որ անհրաժեշտ է հարաբերությունների նոր ձևաչափ և նոր գաղափարներ, և այն ինչ տեղի է ունենում Ուկրաինայում, իր ազդեցությունն է ունենում Արևելյան քաղաքականության վրա, և ես կասեի, որ հիմա այն փուլն է, երբ չկա որոշակիություն, և դա վերաբերում է Հայաստանին ևս: ԵՄ-ն չունի հստակ քաղաքական որոշում Հայաստանի վերաբերյալ»,- այսպես ավարտեց իր խոսքը լեհ փորձագետ Կոնրադ Զաշտովտը:
