«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է «Ջավախք» հայրենակցական միության նախագահ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Շիրակ Թորոսյանը:
– Պարոն Թորոսյան, Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը Վրաստանի նորանշանակ վարչապետ ԲիձինաԻվանիշվիլիին հրավիրել է Հայաստան: Ի՞նչ եք կարծում` Իվանիշվիլին առաջին այցը Հայաստա՞ն կկատարի:
– Քանի որ Հայաստանը կարևորում է Վրաստանի հետ ամենաբարձր մակարդակներում բարիդրացիական հարաբերությունների հաստատումը, բնականաբար` հիմա էլ շահագրգիռ է նոր ձևավորված իշխանության հետ ջերմ հարաբերություններ հաստատելով: Ես ողջունում եմ Հայաստանի վարչապետի՝ Իվանիշվիլիին Հայաստան հրավիրելու քայլը: Կարծում եմ՝ կգա, անպայման կգա: Անընդհատ քննարկվում էր, թե առաջին այցը որ երկիր է կատարելու Իվանիշվիլին՝ ԱՄՆ, Բրյուսել, Մոսկվա. չգիտեմ: Նա ի սկզբանե հայտարարել էր, որ Վաշինգտոն է գնալու, հետո թե` Բրյուսել: Թե Հայաստան այցը որը կլինի ` կտեսնենք:
– Հայերի վերաբերյալ հայտնի հայտարարությունից հետո Իվանիշվիլին ազգային փոքրամասնություններից առաջինը Վրաստանի հայերի հետ հանդիպեց: Արդյոք նրա այդ քայլի նպատակը հայկական համայնքին սիրաշահե՞լն էր, թե՞ իրոք նա կարևորում է վիրահայ համայնքի դերը Վրաստանի զարգացման գործում:
– Հաշվի առնելով Իվանիշվիլիի տեսակը և գործունեությունը` չեմ կարծում, թե նա ծայրահեղ ազգայնական է: Վրաստանում ազգայնականությունը շատ տարածված է: Դա ամուր հիմքեր ունի, և դրանով է պայմանավորված հակահայկականությունը: Վրաստանում մեծ հայկական համայնք կա, դարեր շարունակ հայերն այնտեղ ներկայություն են ունեցել, դարեր շարունակ Թբիլիսիի քաղաքագլուխներ են եղել, տիրապետել են տնտեսական հնարավորությունների, ինչը, բնականաբար, խանդ է առաջացրել վրացիների մոտ: Բայց չեմ կարծում, թե Իվանիշվիլիի այդ հայտարարությունը մենք այսօր պետք է հիմք ընդունենք հայ-վրացական նոր հարաբերությունների համար: Այնտեղ կատարվել է իշխանափոխություն, և մենք պետք է հույս ունենանք և ամեն ինչ անենք` Վրաստանի հետ նորովի հարաբերություններ ձևավորելու, հայ-վրացական հարաբերությունները էապես բարելավելու համար: Նա, ըստ էության, այդ հայտարարությունը որոշակի իրավիճակում է արել, թե՝ վրացիները չեն կարողանում դրսում ամրանալ, ուժեղանալ, բոլորը ձգտում են իրենց հողի վրա ամրապնդվել, իսկ այ, հայերն ու հրեաները զարմանալիորեն իրենց հայրենիքից դուրս ապրում են, ուժեղանում, Սփյուռք են ձևավորում: Այդ ենթատեքստում է հավանաբար ասել, քանի որ դրանից անմիջապես հետո նա հերքեց իր ասածները և առիթը բաց չթողեց` հայ համայնքի հետ շփվելու:
– Բայց նույն Իվանիշվիլիի թիմում կան հայատյաց գործիչներ, որոնք չեն էլ թաքցնում իրենց բացասական վերաբերմունքը ազգային փոքրամասնությունների հանդեպ: Հաշվի առնելով դա՝ ի՞նչ ակնկալիքներ պետք է ունենա հայ համայնքը:
– Մեկ հոգի կա, որին կարելի է հայատյաց համարել: Նախընտրական շրջանում` քարոզարշավի ժամանակ, այդ գործիչը ազգային փոքրամասնությունների վերաբերյալ ինչ-որ բացասական արտահայտություններ է թույլ տվել: Դա վրաց ազգայնականության շարքային դրսևորում է: Վրաստանը բազմազգ է, բայց իր այդ մեծ ռեսուրսից օգտվելու ու դա երկրի զարգացմանը ծառայեցնելու փոխարեն` անընդհատ, սկսած Գամսախուրդիայի ժամանակներից, «Վրաստանը` վրացիներին» կարգախոսով է առաջնորդվում այդ երկիրը: Այդպես շարունակելու դեպքում Վրաստանը պարզապես կձախողի: Այդ գործիչը հետագայում ներողություն խնդրեց իր արտահայտությունների համար, համենայնդեպս` գոնե ցուցադրաբար այդպես վարվեց:Ամեն դեպքում` նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ հայերին չսիրող այլ գործիչներ աչքի չեն ընկել: Հայտարարությունների մակարդակով միայն մեկ դեպք է եղել: Հայերը կարող են ունենալ ակնկալիքներ՝ ելնելով միայն Իվանիշվիլիի խմբի հայանպաստ խոստումներից: Եթե դրանք իրականանան, հրաշալի կլինի, իսկ եթե մնան զուտ խոստումներ՝ ձայներ կորզելու նպատակով, ապա հայ ընտրողն անպայման հաջորդ ընտրություններին կվերանայի իր դիրքորոշումը: Ցանկացած ընտրություն իր հետ բերում է առաջընթաց, բարելավում է իրավիճակը, և կարծում եմ` հայերի հետ կապված խնդիրներն էլ նպաստավոր լուծում կստանան:
– Իվանիշվիլին մտադիր է նաև Ռուսաստանի հետ նոր հարաբերություններ հաստատել: Ի՞նչ եք կարծում` այս պայմաններում հնարավոր կլինի՞ արծարծել Աբխազական երկաթուղու վերագործարկման հարցը, որի շնորհիվ երկաթուղային ճանապարհով Հայաստանից փոխադրումներ են կատարվում Ռուսաստան:
– Դա մեծագույն հաջողություն կլինի մեզ համար: Տեսականորեն դա հնարավոր է: Եթե վրաց-ռուսական հարաբերությունները բարելավվեն, և Աբխազական երկաթուղին բացվի, դա հայկական կողմի համար կլինի մեծ ձեռքբերում: Երկաթգծի բացումը նաև մեծ օգուտ կտա Վրաստանին: Եթե Իվանիշվիլին ուզում է հարաբերությունները կարգավորել Ռուսաստանի հետ, առաջին հերթին նկատի ունի տնտեսական շփումները, վրացական ապրանքը ռուսական շուկայում իրացնելը: Իսկ երկաթուղային ճանապարհով բեռնափոխադրումները շատ ավելի մատչելի են, քան լաստանավերով ու բեռնատարներով փոխադրումները: Վրաստանը նաև կշահի, որովհետև հայկական կողմը հսկայական մուծումներ է կատարում երկաթուղային բեռնափոխադրումների ժամանակ:
– Վրաստանում Սաակաշվիլիի ռեժիմի ժամանակ արմատացավ թուրք-ադրբեջանական տանդեմը: Նոր իշխանություններն ինչպե՞ս կարող են դրա դեմն առնել:
– Նոր իշխանություններն իրենց քարոզարշավի ժամանակ էապես քննադատել են Սաակաշվիլիի ռեժիմի այդ գործելաոճը՝ և Թուրքիայի, և Ադրբեջանի հետ կապված: Ընդհանրապես նոր իշխանությունները Սաակաշվիլիի վարած արտաքին քաղաքականությունը Արևմուտքի և ԱՄՆ-ի մասով պաշտպանում են, բայց գլոբալ առումով՝ քննադատում: Նոր իշխանությունների քաղաքականությունը հուսով ենք` կբերի թուրք-ադրբեջանական գործոնի նվազեցմանը տարածաշրջանում:
