«Ականապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Լևոն Մելիք-Շահնազարյանի գնահատմամբ` Հայաստանը որպես դաշնակից կորցնելու դեպքում Ռուսաստանը կարող է կանգնել Ռուսաստան կորցնելու խնդրի առջև: Տարածաշրջանի ոազմաքաղաքական մարտահրավերների շուրջ ռազմական փորձագետ Դավիթ Ջամալյանի և Լևոն Մելիք-Շահնազարյանի «Դեմ առ դեմ» բանավեճն ամբողջությամբ կարելի է դիտել aravot.am կայքում:
«Առավոտ»-ը ներկայացնում է հատվածներ:
Լևոն Մելիք-Շահնազարյան– Եթե Ադրբեջանը նոր ագրեսիա կատարի Արցախի Հանրապետության դեմ, ՀԱՊԿ-ի միջամտության կարիքը չի լինի: Հայկական բանակն ի վիճակի է այդ հարցերը լուծել սեփական ուժերով: Ուրիշ հարց` եթե մեր մյուս սահմաններում ոտնձգություններ լինեն Հայաստանի ամբողջականության, պետության դեմ: Այդ դեպքում, իհարկե, ՀԱՊԿ-ը, համենայնդեպս` ռուսական մասը, կարձագանքի: Բայց Արցախում այդ միջամտությունը նույնիսկ կարելի է ասել` կխանգարի մեզ:
Դավիթ Ջամալյան– ՀԱՊԿ-ի ներսում կան փոխադարձ շահեր: Եվ հայ-ռուսական հարաբերությունները նաև ՀԱՊԿ-ը ամրապնդող գործոն են, որովհետև կառուցված են փոխշահավետ համագործակցության հեռանկարի շուրջ: Եվ ագրեսիայի հնարավոր էսկալացիայի դեպքում մենք պետք է ռեալ օգնություն ակնկալենք ավելի շատ հայ-ռուսական դաշնագրի համատեքստում: Իհարկե, կարող են և այլ անդամների կողմից լինել հայտարարություններ, գործնական առումով այս կամ այն չափով արդյունավետ քայլեր, բայց հայ-ռուսական դաշինքի համատեքստում այդ օժանդակությունն ավելի գործնական տեսք կունենա: Արդեն իսկ ունի: Օրինակ` մենք հաճախ ենք լսում հոռետեսական կանխատեսումներ Ադրբեջանի ուռճացված ռազմական բյուջեի և այն մասին, թե ժամանակը հօգուտ Ադրբեջանի է աշխատում: Այո, Ադրբեջանը ռեսուրսներ ունի, բայց հարցն այն է, թե ինչպես ենք մենք այդ ամենին հակազդում, և հենց այս առումով ՀԱՊԿ-ի, հատկապես հայ-ռուսական դաշինքի էֆեկտիվությունն ակնհայտ է: Որովհետև, եթե իրենք իրենց ահռելի միջոցները ծախսում են` ձեռք բերելու համար սպառազինություն, մենք ՀԱՊԿ-ի և հայ-ռուսական դաշինքի շրջանակներում մի քանի անգամ ավելի մատչելի գներով ձեռք ենք բերում արդյունավետ սպառազինություն: Եվ փաստորեն, նրանց ռազմական բյուջեն, որը հաճախ նաև քարոզչական նպատակներով ադրբեջանական կողմն ուռճացնում է, որակական առավելության չի բերում հենց այդ պատճառով: Մեր հակընդդեմ քայլերը հավասարակշռում են իրավիճակը:
Լ. Մ-Շ.– Ինչ-որ չափով Ադրբեջանը, կարելի է ասել, վճարում է նաև մեր փոխարեն: Այն գները, որով Ադրբեջանն է զենք գնում, և այն գները, որոնցով մենք ենք սպառազինություն ձեռք բերում, այդ տարբերությունն Ադրբեջանը լրացնում է իր բյուջեից:
«Առավոտ»– Ստացվում է, որ ՀԱՊԿ-ից մեր առաջնային շահը մատչելի գներով սպառազինություն ձեռք բերելու հնարավորությո՞ւնն է:
Դ. Ջ.– Ոչ միայն դա:
Լ. Մ-Շ.– Այդքան պարզեցնել այդ հարաբերությունները չի կարելի: Կարծիք կա, որ Հայաստանի նկատմամբ ագրեսիայի դեպքում ՀԱՊԿ միջինասիական երկրները չեն մասնակցի: Ոչ, կմասնակցեն: Առաջինը նրանց դրոշը կլինի այստեղ: Դա կարևոր է: Երկրորդը` այդ պետություններն առաջարկելու են կամավորական դասակներ: Թեև փոքր, բայց դրանց կազմում կլինեն այդ միջինասիական երկրներում ապրող հայեր, որոնք կկռվեն Հայաստանի համար, բայց` այդ երկրների դրոշի ներքո: Դա ևս քաղաքական առումով շատ կարևոր է:
