«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Carnegie Endowment հիմնադրամի ավագ գիտաշխատող Թոմաս դե Վալլը:
– Արդյոք Ռամիլ Սաֆարովի ազատ արձակման հետ կապված միջադեպը չի՞ ապացուցում, որ Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման բանակցային ֆորմատում փոփոխություններ իրականացնելու ժամանակն է: Մասնավորապես՝ արդեն ժամանակն է, որ ԼՂՀ-ն դառնա բանակցային լիարժեք կողմ:
– Հեշտ է մեղադրել Մինսկի խմբին կամ էլ համանախագահներին Ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացում առաջընթացի բացակայության համար: Ամեն դեպքում այդ ֆորմատի փոփոխությունը չի փոխի հիմնական խնդիրը՝ հակամարտող կողմերի միջև առկա հսկայական անդունդը ու որևէ փոխզիջման գնալու ցանկության բացակայությունը: Այս իրավիճակը փոխել չէր հաջողվի անգամ այն դեպքում, եթե որպես միջնորդ հանդես գային Ռիչարդ Հոլբրուքը, Նելսոն Մանդելան և Դալայ Լաման: Այս գործընթացն ուղղորդում են Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները, և նրանք են որոշում` ինչն է իրենց համար ընդունելի ու կիրառելի և ինչը՝ ոչ:
Ես կարող եմ սպասել փոփոխությունների միայն այն պարագայում, եթե հակամարտության սպառնալիքն աճի այն աստիճանի, որ միջազգային խաղացողները Հայաստանին և Ադրբեջանին որոշում պարտադրելու անհրաժեշտություն տեսնեն, որը, սակայն, ընդունելի և ցանկալի չի լինի կողմերից և ոչ մեկի համար: Նրանք, ովքեր սպասում են առավել լայն միջազգային միջամտության, այդքան էլ չեն գիտակցում, թե ինչ է իրենց ուզածը, քանզի նրանք կարող են ստանալ այն, ինչը չէին ցանկանա:
– Միջազգային հանրության գնահատմամբ` ԼՂՀ-ն կարո՞ղ է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության պայմաններում գոյատևել այն դեպքում, երբ այդ երկիրը հայ սպանելու համար իր բանակի սպային արդարացնում և հերոսացնում է:
– Սաֆարովին ներում շնորհելուց հետո շատ է հնչում այն հարցը, թե հնարավո՞ր է արդյոք հայերի և ադրբեջանցիների խաղաղ գոյությունը: Որոշ հայեր այս դեպքն օգտագործում են` ցույց տալու համար, որ չկա այնպիսի տարբերակ, որի պարագայում Ղարաբաղի հայերը կարողանային նորից ապրել ադրբեջանցիների հետ: Ես այդքան չէի շտապի նման եզրակացություններ անել: Հայերը և ադրբեջանցիները կողք կողքի ապրում են Մոսկվայում, Թբիլիսիում, Իրանում, Վրաստանի մի շարք գյուղերում, ապագայում նրանք կարող են միասին ապրել նաև Ղարաբաղում և նրա շուրջ: Այս պարագայում կարևոր է, որ այնտեղ լինեն վստահություն ներշնչող ոստիկաններ, որոնք կկարողանան ապահովել անվտանգություն և պաշտպանություն: Իմ կարծիքով` դա պետք է լինեն միջազգային ոստիկանները:
Օն-լայն հարցազրույց` «Ռեգիոն» հետազոտական կենտրոնի աջակցությամբ:
