Սեռական առողջության կարևոր պայմաններից է նաև պատահական սեռական կապերից, սեռավարակներից զերծ մնալը, որոնք ժամանակին չհայտնաբերվելու և չբուժվելու դեպքում կարող են զանազան սեռական խանգարումների պատճառ դառնալ՝ երբեմն նույիսկ հանգեցնելով անպտղության: «Առաջին լրատվականի» հետ զրույցում, անդրադառնալով սեռական առողջության պահպանման խնդիրներին, այսպես արտահայտվեց Մ.Հերացու անվան ԵՊԲՀ սեքսապաթոլոգիայի կլինիկայի բժիշկ-սեքսապաթոլոգ Վրեժ Շահրամանյանը:
Մեզ հետ զրույցում նա շեշտեց յուրաքանչյուր մարդու` տարվա ընթացքում գոնե մեկ-երկու անգամ սեքսոլոգիական հետազոտություն անցնելու անհրաժեշտությունը` հետագա բարդություններից խուսափելու և ներդաշնակ սեռական կյանքով ապրելու նպատակով:
Վ.Շահրամյանի խոսքով` սեռական առողջությունը ունի 4 հիմնական բաղադրիչ և այն գործոնները, որոնք կարող են վնասել սեռական առողջությունը, կարելի է բաժանել 4 խմբի՝ սոցիալական, հոգեբանական, սոցիալ-հոգեբանական, կենսաբանական:
«Սոցիալական գործոնները կարևոր նշանակություն ունեն անհատի սեքսուալ կուլտուրայի և սեռական վարքի ձևավորման գործում: Այս գործոններն են՝ սեռական ավանդույթները, սովորույթները, առասպելները, էթնիկ առանձնահատկությունները, ընտանեկան դաստիարակությունը, սեռակրթությունը և այլն»,- նշեց նա` ընդգծելով, որ վերոնշյալ գործոնները ազդում են սեքսուալ և էրոտիկ դիրքորոշումների, սեքսուալ հուզական ապրումների, սեռական զույգի նախընտրության չափանիշների, սեռական ակտիվության մակարդակի ձևավորման վրա:
Սոցիալական գործոնները ևս, ըստ նրա, կարող են սեռական կյանքի շուրջ նևրոտիկ կոնֆլիկտի առաջացման պատճառ դառնալ, օրինակ` առաջացնել վախ հակառակ սեռի ներկայացուցչից, վախ` սեռական հաճույքից: Բնավորության այնպիսի գծեր, ինչպիսիք են ամաչկոտությունը, նեղացկոտությունը, հեշտությամբ տպավորվելը կարող են ավելի հաճախ հանգեցնել սեռական խանգարումների, վատ անդրադառնալ միջանձնային հաղորդակցման, շփումների ունակության վրա:
Նա կարևորեց նաև անհատի ինտելեկտի մակարդակը, բարձրագույն նյարդային համակարգի տիպը, անձի ուղղվածությունը, նրա արժեքային համակարգը, որոնք հոգեկան լարումներ պահանջող իրավիճակներում կարող են նպաստել սթրեսի հաղթահարմանը:
Սոցիալ-հոգեբանական գործոններից են միջանձնային փոխհարաբերությունների ներդաշնակությունը, զույգի սեքսուալ մոտիվացիաների, արժեքային կողմնորոշումների համապատասխանությունը: Կենսաբանական գործոններից են՝ ընդհանուր հիվանդությունները, որոնք կարող են բերել ֆիզիկական և հոգեկան սպառման, խախտել սեռական ֆունկցիայի կարգավորման մեխանիզմները: Շաքարային դիաբետը, անոթային հիվանդությունները այն հաճախ հանդիպող հիվանդություններն են, որոնք բերում են սեռական այս կամ այն խանգարման: «Որոշ դեղամիջոցներ, որոնք երկարատև ընդունվում են խրոնիկական հիվանդության առկայության դեպքում, նույնպես կարող են խանգարել սեռական ֆունկցիան»,- ասաց նա` ընդգծելով, որ մարդու սեռական վարքը կյանքի ընթացքում ենթարկվում է բազմաթիվ սոցիալական ներգործությունների, ձևավորվում, զարգանում և վերափոխվում դրանց ազդեցությամբ:
