Վալենսիայում ընթացող Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (EPP) կոնգրեսը «Հայաստանում ընթացիկ քաղաքական իրավիճակը» վերնագրով բանաձև է ընդունել՝ ողջունելով Հայաստանում տեղի ունեցող ներքաղաքական զարգացումներն, այդ թվում` ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների և օրենքի գերակայության ոլորտում իրականացված բարեփոխումները, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունները կարգավորելուն ուղղված Հայաստանի ջանքերը, կարևորել է Բաքվում ապօրինի պահվող հայերի ազատ արձակումն, ինչպես նաև Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերությունների սերտացումը։
Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորներ Միրիամ Լեքսմանի (Սլովակիա) և Ռասա Յունկևիչենեի (Լիտվա) հեղինակած բանաձևը նաև ողջունել է Հայաստանի կառավարության «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը։
ԵԺԿ-ն բարձր է գնահատել Հայաստանի կողմից վերջերս ընդունված Եվրոպական Միությանը Հայաստանի անդամակցության գործընթացի վերաբերյալ օրենքը, որը հիմք է դնում Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման խորացման համար:
«Այս քայլը վերահաստատում է հայ ժողովրդի առկա հանձնառությունը երկրում ժողովրդավարության և օրենքի գերակայության ամրապնդման գործում և սահմանում է հստակ ուղի դեպի ԵՄ-ի հետ ավելի խորը ինտեգրում»,-նշված է բանաձևում։
Բացի այս, բանաձևում ասված է, որ ժողովրդավարության, օրենքի գերակայության և մարդու իրավունքների ոլորտներում շարունակական քաղաքական երկխոսությունը և բարեփոխումները շարունակում են մնալ կարևոր գործիքներ՝ Հայաստանը ԵՄ-ին մոտեցնելու համար՝ ապագա անդամակցության հեռանկարով։
ԵԺԿ-ն նաև հիշեցրել է, որ Հայաստանը պետք է պահպանի եվրոպական ամենաբարձր չափանիշները՝ հիշելով ԵԺԿ-ի 2023 թվականի նոյեմբերի 13-14-ի քաղբանտարկյալներին աջակցելու վերաբերյալ բանաձևը։
ԵԺԿ-ն իր բանաձևում խրախուսել է Հայաստանին շարունակել իր առաջընթացը Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի (CEPA) իրականացման գործում, ներառյալ ժողովրդավարական բարեփոխումների ոլորտում ձեռքբերումները՝ միաժամանակ ձգտելով ավելի սերտ համագործակցության ԵՄ անդամ պետությունների հետ:
«Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանը (ՀԱՊԿ) 2024 թվականի օգոստոսին հայտարարված Հայաստանի մասնակցության կասեցումը և վերջերս Հայաստանի համար եվրոպական ուղու վրա դրված պարտավորությունները ստանձնող օրինագծի ընդունումը նշանավորում են երկրի աշխարհաքաղաքական ռազմավարության պատմական տեղաշարժը և եվրոպական ինտեգրման գործընթացում հետագա ներգրավվածության նվիրվածության հստակ նշաններ են: Այս շրջադարձային պահն արտացոլում է Հայաստանի պատրաստակամությունն՝ անջատվելու Կրեմլի «ուղեծրից» և հետապնդելու եվրոպական արժեքներին համապատասխան ապագա: ԵԺԿ-ն ճանաչում է այս տեսլականային քայլերը, որոնք ուրվագծում են ինքնիշխան, անվտանգ և ժողովրդավարական ապագա՝ անկախ նախկին կայսերական կախվածություններից»,-նշված է բանաձևում:
ԵԺԿ-ն իր բանաձևում աջակցություն է հայտնել Հայաստանի տնտեսական և առևտրային հարաբերությունների ընդլայնման ջանքերին՝ Եվրասիական տնտեսական միությունից (ԵԱՏՄ) կախվածությունը նվազեցնելու նպատակով, և ողջունել է նաև ԵՄ քաղաքացիական առաքելության մանդատի երկարաձգումը՝ որպես երկրում խաղաղության և անվտանգության խթանիչ։
«ԵԺԿ-ն նաև ողջունում է ԵՄ-ի և Հայաստանի միջև վիզային ռեժիմի ազատականացման երկխոսության մեկնարկը՝ որպես երկրի ԵՄ-ի հետ ինտեգրման հաջորդ փուլ, որն անմիջականորեն բարելավում է երկու կողմերի միջև մարդկանց միջև շփումները։ ԵԺԿ-ն ողջունում է Հայաստանին Եվրոպական խաղաղության հիմնադրամի միջոցով աջակցելու որոշումը և խրախուսում է ԵՄ անդամ պետություններին շարունակել այս աջակցությունը»,-ասված է բանաձևում։
Բանաձևն անդրադարձել է նաև Հայաստանի կառավարության վերջին ջանքերին՝ ուղղված հարևանների հետ հարաբերությունները կարգավորելուն։
«Հայաստանը շարունակում է ցուցաբերել կառուցողական և հեռանկարային մոտեցում՝ ներգրավվելով Թուրքիայի հետ կառուցողական երկխոսության մեջ՝ երկու երկրների միջև հարաբերությունները առանց նախապայմանների լիովին կարգավորելու տեսլականով։ Հայաստանը նաև շարունակել է մասնակցել Ադրբեջանի հետ շարունակական խաղաղության բանակցություններին՝ չնայած 2023 թվականի ռազմական հարձակումից և հայ բնակչության բռնի տեղահանումից հետո առաջացած մարտահրավերներին»,-ասված է բանաձևում։
ԵԺԿ-ն նաև հիշեցրել է Բաքվում մնացած հայ գերիների անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակման անհրաժեշտության, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղ՝ էթնիկ հայերի վերադարձի երաշխավորված իրավունքի մասին։
«Այս քայլերն արտացոլում են Հարավային Կովկասում խաղաղության, կայունության և համագործակցության նկատմամբ իրական հանձնառությունը։ Քաղաքական բանտարկյալների ազատ արձակումը և տարածաշրջանում մշակութային, կրոնական և քաղաքացիական իրավունքների համար ամուր երաշխիքների ստեղծումը կդիտարկվի որպես երկխոսության բնական հաջորդ փուլ, որը նաև կծառայի որպես երկրների միջև համագործակցության երկարաժամկետ խորացման անկյունաքար»,-շեշտել են բանաձևի հեղինակները։
Վերջիններս նկատել են, որ այդ համատեքստում երկարատև առաջընթացը կախված կլինի փոխադարձ բարի կամքից և բոլոր երկրների անկեղծ ու կառուցողական երկխոսության պատրաստակամությունից։
ԵԺԿ-ն նաև ողջունել է «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը՝ նշելով, որ այն հավակնոտ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է Հայաստանը վերածել տարածաշրջանային կապի, տնտեսական աճի և խաղաղ համագործակցության կենտրոնի։
«Կապելով Արևելքն ու Արևմուտքը, Հյուսիսն ու Հարավը՝ նախագիծը բարձրացնում է Հայաստանի ռազմավարական արժեքը՝ որպես ԵՄ-ի կայուն գործընկեր և նպաստում է տարածաշրջանային լարվածության դեէսկալացիային»,-ասված է բանաձևում։
