Կարո՞ղ է առաջիկայում Ադրբեջանը ռազմական սադևրանք կիրառել Հայաստանի հանդեպ եւ իրագործել հարձակում: Այս հարցը, որ հնչում է պարբերաբար, վերստին առավել աշխույժ շրջանառվում է այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանի փոխվարչապետի գրասենյակը հայտարարություն տարածեց այսպես կոչված «4 գյուղերի» առանց նախապայման վերադարձի «պահանջի» մասին: Ընդ որում, այդ հայտարարությունն առավել ուշադրոության էր արժանի այն պատճառով, որ հնչեց Հայաստանի եւ Ադրբեջանի փոխվարչապետների՝ սահմանազատման հարցերի հանձնաժողովնների նախագահների հանդիպումից հետո:
Ըստ էության նոր բան Բաքվից հնչած հայտարարության մեջ կարծես թե չկա, քանի որ հայտնի է վաղուց, որ Ադրբեջանը բարձրացնում է այսպես կոչված «անկլավների» հարցը, իսկ Հայաստանի վարչապետն էլ հայտարարել է, թե Ադրբեջանի տարածքային ամբողջության 86,6 ասվածը ներառում է նաեւ դրանք: Միաժամանակ, Փաշինյանը հայտարարել է, որ պետք է հասկանալ, թե որքան են այդ «անկլավների» տարածքները:
Բաքուն թերեւս «որսալով» Հայաստանի վարչապետի այդ դիրքորոշումը, այժմ հայտարարում է, որ «անկլավները» պետք է ստանա առանց նախապայմանի, իսկ մնացյալ հարցերը պետք է քննարկվեն սահմանազատման եւ սահմանագծման գործընթացում, նկատի ունենալով Հայաստանի դիրքորոշումը առ այն, որ 31 գյուղերի կենսական տարածքներ գտնվում են ադրբեջանական օկուպացիայի ներքո: Ինչպիսի՞ն է քննարկումների բուն պատկերը, որքանով է այն համարժեք այն պատկերին, որ ձեւավորվում է հրապարակային հայտարարություններով, բարդ է ասել, սակայն հրապարակավ տպավորությունը այն է, որ Ադրբեջանը գնում է այսպես կոչված «4 գյուղերի» հարցը սրելու եւ այդ կերպ՝ ռազմական սադրանքի հողն այսպես ասած առարկայացնելու գործողության: Մտահոգիչ է այն, որ այդ առնչությամբ չկա միջազգային դիրքորոշում:
Օրինակ, ի՞նչ է մտածում դրա վերաբերյալ Գերմանիան, որը փետրվարին նախաձեռնել է Հայաստան-Ադրբեջան բարձր մակարդակկի, եւ արտգործնախարարների մակարդակկի հանդիպում: Բեռլինը կառուցողակա՞ն է համարում Ադրբեջանի առանց նախապայմանի բարձրաձայնվող պահանջը: Այդպիսի շեշտադրում հնչե՞լ է Գերմանիայի հովանու ներքո հանդիպումներում: Իսկ մյուս միջազգային դերակատարները: Այստեղ բավականին հստակ է ռուսների դիրքորոշումը, որոնք պարբերաբար հայտարարում են, որ բոլոր հարցերի կարգավորումը եռակողմ փաստաթղթերն են, իսկ սահմանազատման հարցերի լուծման «բանալիները» ՌԴ ԳՇ արխիվներում են: Ընդունելի է այս դիրքավորումը, վտանգների եւ հնարավորությունների ինչ հարաբերակցություն ունի՝ այլ հարց է, բայց անկասկած է, որ առայժմ ամենից հստակ, առավելագույնս պարզ դիրքավորումն է:
Այլ հարթակներում կա միայն հղում 991 թվականի Ալմա Աթայի հռչակագրին, սակայն դա չի կարող լինել հստակություն, որովհետեւ այդ հռչակագրի հանգամանքը ունի մեղմ ասած հարաբերականության ահռելի չափաբաժին: Իսկ Ադրբեջանը խաղում է հենց այդ «հարաբերականության» վրա, մյուս կողմից «որսալով» Երեւանի հայտարարությունները, որոնք արվում են արեւմտյան հարթակներում բանակցային գործընթացի «ոգով եւ տառով»՝ սկսած 2022-ի Պրահայից, սակայն գետնի վրա ավելի տարածություն են տալիս ադրբեջանական խաղի համար: Բաքվի ռազմատենչ հավակնությունների, նաեւ շանտաժայյին մեթոդաբանության հանդեպ առարկայական արձագանքի բացակայությունը ըստ էության վերածվում է այդ մեթոդաբանության նվազագույնը լուռ խրախուսանքի: Այդ կերպ Ադրբեջանը «ստացավ» ամբողջ Արցախը, այժմ դրել է նվազագույնը «4 գյուղերի» հարց:
