Անցնող շաբաթ տեղի ունեցավ մի իրադարձոություն, որը անվտանգային, քաղաքական հարցերի թոհուբոհում մնաց ստվերում, թեեւ իր էությամբ թերեւս ոչ միայն բավականին քաղաքական է, այլ աշխարհաքաղաքական: Հայաստանում Չինաստանի դեսպանը այցելել էր Հայաստանի ատոմային էլեկտրակայան՝ ճանաչողական այցով, ինչպես նշվել էր հաղորդագրության մեջ: Թե հատկապես ի՞նչն էր ուզում «ճանաչել» չինացի դիվանագետը, պարզ չէ, սակայն ինքնին բնութագրումը հատկանշական է, հաշվի առնելով մի շարք հանգամանքներ հայկական ատոմակայանի թե էներգետիկ, թե քաղաքական, թե տեխնոլոգիական նշանակության իմաստով:
Ի վերջո, հայկական ատոմակայանի շահագործումը երկարաձգվում է հերթական անգամ, իսկ դա ամենեւին էլ սովորական տեխնոլոգիական ցիկլ չէ խաղաղ ատոմային էներգիայի բնագավառում: Խոսել հայկական ատոմակայանի քաղաքական, ընդհուպ ռազմա-քաղաքական նշանակության մասին, երեւի թե նույնպես ավելորդ է: Դե, իսկ այն, որ Հայաստանի էններգետիկ անվտանգության հարցում ՀԱԷԿ-ն ունի շոշափելի եւ առանձննահատուկ դեր, նույնպես կասկածից վեր է: Այդ բաղադրիչներից հատկապես ի՞նչն է հետաքրքրել Չինաստանի դեսպանին, պարզ չէ, սակայն անկասկած է, որ Հայաստանի ատոմակայանի հանդեպ Պեկինի հետաքրքրությունը՝ որ դրսեւորվում է դեսպանի մակարդակով, վկայում է Հայաստանի եւ գուցե ընդհանրապես ռեգիոնալ անվտանգության հարցերում Պեկինի համապարփակ ուշադրության մասին:
Ըստ հաղորդագրության, դեսպանը ատոմակայանի ղեկավարության հետ քննարկել է նաեւ միջուկային էներգետիկայի բնագավառում հնարավոր գործակցության հարցեր: Մեծ հավանականությամբ, գործող ատոմակայանը Չինաստանի համար ավելի շուտ «ինֆորմացիոն առիթ» է, իսկ բուն հետաքրքրության առարկան կարող է լինել Հայաստանում նոր ատոմակայանի կառուցման հարցը, որ պարբերաբար քննարկվում է աշխուժորեն, եւ այդ քննարկումները ծավալվեցին նաեւ օրերս, երբ թեմային անդրադարձել էր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Հայաստանին «մոդուլային ռեակտորների» առաջարկ ունենալու մասին խոսել են ամերիկացի դիվանագետներ: Ռոսատոմը իր հերթին Հայաստանին առաջարկում է նոր ատոմակայանի շուրջ բանակցություններ:
Արդյո՞ք Չինաստանը ունի մտադրություն «մտնել» այդ գործընթացի մեջ եւ իր հերին ունի առաջարկներ Հայաստանին, կամ այդպիսիք մշակելու եւ ներկայացնելու մտադրություն, ինչի համար էլ Չինաստանի դեսպանը ստացել է Հայաստանի ատոմակայան «ճանաչողական այց» կատարելու հանձնարարություն: Չինաստանը ունի ատոմային էներգետիկայի զարգացմման ծրագիր, թեեւ ներկայումս իհարկե Չինաստանի էներգետիկ համակարգում ատոմակայանների տեսակկարար կշիռը փոքր է՝ 4.9 տոկոս: Այդուհանդերձ, Պեկինը ծրագրում է մինչեւ 2030 թվականը եռապատկել իր միջուկային էներգետիկայի հզորությունը: Չինաստանն ունի միջուկային էներգետիկայով զբաղվող երեք խոշոր ընկերություն. China National Nuclear Corporation-ը, որը Չինաստանի ազգային միջուկային էներգետիկայի դրոշակակիրն է, China General Nuclear Power Group, որն աշխատում է հիմնականում Չինաստանի հարավ-արեւելքում եւ մասնագիտանում է ֆրանսիական միջուկային տեխնոլոգիաները յուրացնելու մեջ, եւ State Power Investment Corporation-ը, որը մասնագիտանում է ամերիկյան միջուկային տեխնոլոգիաները յուրացնելու մեջ:
