Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Հայաստանում Չինաստանի նորանշանակ դեսպանի հետ և քննարկել երկկողմ գործակցության հեռանկարներ: Նիկոլ Փաշինյանը Չինաստան այցելեց 2019-ի մայիսին, որտեղ հանդիպեց այդ երկրի նախագահ Սի Ցզինպինի հետ: Այդ հանդիպմանը Չինաստանի նախագահն արեց աննախադեպ հայտարարություն՝ ասելով, որ քաջածանոթ են հայ ժողովրդի պատմության ողբերգական էջերին և խոսեց այդ էջերի կրկնություն թույլ չտալու մասին: Չնայած դրան, Չինաստանը գրեթե լուռ էր Արցախի դեմ 44-օրյա պատերազմում, երբ թուրք-ադրբեջանա-ահաբեկչական եռաժանին փորձում էր կրկնել հայ ժողովրդի պատմության ողբերգական էջերը: Մինչև այսօր Հայաստանում շատերն են հարց տալիս, թե ինչու էր Չինաստանը լուռ, կամ գրեթե լուռ: Մյուս կողմից, այդ հարցի պատասխանը տալիս է թերևս քաղաքականությունը: Չինաստանը լռում էր, որովհետև խոսում էր մեծ քաղաքականությունը, որը ձևավորվում է շահերով, որը ձևավորվում է ոչ թե բաժակաճառերով կամ բարի ցանկություններով, այլ փոխկապակցված հետաքրքրություններով:
Դժբախտաբար, Հայաստան-Չինաստան հարաբերությունը փոխկապակցված չէ այդպիսի հետաքրքրություններով: Այդ հարցը բաց է ընդհանրապես Հայաստանի արտաքին քաղաքական բոլոր ուղղություններով, որոնք կարող են այլընտրանք լինել անվտանգային հարցում ռուսական մենաշնորհային ուղղությանը, ըստ այդմ նաև նպաստել այդ ուղղությամբ փոխադարձ հարաբերության առողջացմանն ու արդյունավետության բարձրացմանը: Քննարկե՞լ են արդյոք Նիկոլ Փաշինյանն ու Չինաստանի դեսպանը առարկայական ծրագրեր՝ կապված ռեգիոնալ նոր իրողությունների հետ, թե՞ հայ-չինական հարաբերությունը շարունակում է մնալ լոկ խոսքերի կամ գրված հռչակագրերի մակարդակի, ինչպես 2015 թվականին Սերժ Սարգսյանի Պեկին այցից հետո, որի ընթացքում եղավ երկու երկրների նախագահների մակարդակով տպավորիչ հռչակագիրը հայ-չինական համապարփակ գործակցության վերաբերյալ, սակայն առանց առարկայական և գործնական շարունակության: Միևնույն ժամանակ, Չինաստանի հետ հարաբերության առնչությամբ հարկ է հաշվի առնել առանցքային հանգամանքը, որ ներկայումս Չինաստանը, ըստ էության, աշխարհաքաղաքականության երկրորդ բևեռն է, և միջազգային քաղաքականությունը սկսում է կառուցվել ամերիկա-չինական՝ երկու բևեռների դիմակայության տրամաբանության շուրջ: Ըստ այդմ, Չինաստանի հետ հարաբերության կառուցումը պետք է հաշվի առնի այդ իրողությունը, որպեսզի Հայաստանը՝ առանց այդ էլ ԱՄՆ-Ռուսաստան դիմակայության մարտահրավերներին, չգումարի նաև ամերիկա-չինականը, առավել ևս, որ տողատակում իհարկե լինելու է Ռուսաստանի խանդը նաև Չինաստանի նկատմամբ: Այդուհանդերձ, Չինաստանը կարևոր ուղղություն է, որը պետք է հայտնվի Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների շարքում: Այդ ուղղությունը պահանջելու է առանց այդ էլ սուղ պաշարից զգալի ռեսուրսներ, սակայն, թերևս, չարժե ռեսուրս խնայել չինական ուղղությամբ հարաբերությունը խորացնելու համար, իհարկե՝ ոչ մյուս առանցքային ուղղությունների հաշվին:
