Բնակչության կենսամակարդակի աճի (նվազման) մասին պատկերացում կազմելու համար մենք հաճախ համեմատում ենք միջին աշխատավարձերի աճը գնաճի հետ: Եթե միջին աշխատավարձը գնաճից բարձր է եղել, կարելի է համարել, որ կենսամակարդակն աճել է (միջինում հայաստանցին ավելի լավ է ապրել նախորդ տարվա համեմատ):
Սակայն առավել ճշգրիտ պատկերը ստացվում է գնաճի հետ ոչ թե միջին անվանական աշխատավարձը համեմատելիս, այլ դրամական եկամուտները համեմատելիս: Բանն այն է, որ տնային տնտեսությունների եկամտի միայն մի մասն է աշխատավարձը, մնացածը ինքնազբաղվածությունից, սեփականությունից, տրանսֆերտներից ու այլ աղբյուրներից եկամուտներն են: Ազգային վիճակագրական ծառայության` օրերս հրապարակած տվյալների համաձայն` 2012-ին (2013-ի տվյալները պարզ կլինեն մյուս տարի) միջին հաշվով տնային տնտեսության եկամուտների 52.4%-ն է եղել աշխատավարձերից: Համեմատաբար նշանակալի է կենսաթոշակներից ու նպաստներից եկամուտները (18.4%), ինչպես նաև տրանսֆերտները (10.8%):
Այժմ տեսնենք, թե ինչ միտումներ են արձանագրվել բնակչության անվանական դրամական եկամուտներում: 2012թ. նախորդ տարվա համեմատ դրանք աճել են: Տնային տնտեսության մեկ շնչի հաշվով միջին ամսական անվանական դրամական եկամուտներն աճել են 14.2%-ով: Համեմատության համար նշենք, որ գնաճն այդ տարի 3.2% է եղել, այսինքն` արձանագրվել է իրական եկամուտների մոտ 11% աճ:
Դրամական եկամուտների աճ է արձանագրվել այլ եկամուտներից` 45.8%, ինքնազբաղվածությունից` 30.7%, գյուղմթերքի և գյուղատնտեսական կենդանիների վաճառքից` 28.4%: Արդյունքում` ավելացել են նաև վերը նշված աղբյուրներից ստացված եկամուտների մասնաբաժիններն ընդամենը դրամական եկամուտներում, համապատասխանաբար` 1, 1 և 0.6 տոկոսային կետերով: Նույն ժամանակահատվածում 12.8%-ով աճել են վարձու աշխատանքից ստացված դրամական եկամուտները, սակայն վերջինիս մասնաբաժինը նվազել է 0.6 տոկոսային կետով: Ավելացել են նաև կենսաթոշակներից և նպաստներից` 10.6%-ով, տրանսֆերտներից` 2.3%-ով ստացված դրամական եկամուտները, սակայն վերջիններիս մասնաբաժինները ևս նվազել են, համապատասխանաբար` 0.6 և 1.3 տոկոսային կետերով: Փոխարենը 20.6%-ով կրճատվել են սեփականությունից (վարձակալում, տոկոսներ, շահաբաժին) ստացված եկամուտները, որի արդյունքում դրանց մասնաբաժինն ընդամենը դրամական եկամուտներում նվազել է 0.1 տոկոսային կետով:
Դրամական եկամուտների աճին զուգընթաց` գրեթե չի մեղմացել բևեռացումը: Այսպես, 2012թ. ամենաշատ ապահովված 10% բնակչության դրամական եկամուտները մեկ շնչի հաշվով 16.0 անգամ գերազանցել են ամենաքիչ ապահովված 10% բնակչության դրամական եկամուտներին (2011թ.` 14.6 անգամ):
Եկամուտների աճին զուգահետ` նկատվել է նաև ամսական միջին անվանական սպառողական ծախսերի աճ տնային տնտեսության մեկ շնչի հաշվով: 2012-ին այդ աճը կազմել է 6.9%: Ծախսերի մեջ ավելացել են ոչ պարենային ապրանքների (22.9%-ով), ծառայությունների (13.7%-ով), ծխախոտի (6.8%-ով), չգնված սննդամթերքի (6.6%-ով), հանրային սննդի (1.2%-ով) մասնաբաժինները: Միևնույն ժամանակ, արձանագրվել է գնված սննդամթերքի (3.1%-ով) և ալկոհոլային խմիչքների (1.2%-ով) համար ծախսերի նվազում:
2012թ. նախորդ տարվա համեմատ 7.9%-ով նվազել են շաքարի, 7.8%-ով կաթի և մածունի, 3.8%-ով ձվի, 1.7%-ով կարտոֆիլի մեկ շնչի հաշվով ամսական սպառումը: Դրա հետ մեկտեղ 14.3%-ով աճել է ձկան և ձկնեղենի, 12.5%-ով բուսական յուղի, 9.0%-ով մսի և մսամթերքի, 6.3%-ով կարագի, 4.9%-ով պանրի բոլոր տեսակների, 4.0%-ով մրգի և հատապտղի, 1.7%-ով բանջարեղենի ամսական սպառումը: Հաց և հացամթերք սննդամթերքի ամսական սպառումը մնացել է անփոփոխ:
