Նախորդ ամիս Ամերիկայի հայկական համագումարը (Համագումար) ցուցադրեց «Հայ որբերի գործած քույր գորգըե Համագումարի ամենամյա տոնական ընդունելության և ճեպազրույցի ժամանակ, – հայտնում է Համագումարը:
Հյուրընկալվելով Նոր Անգլիայի տարածաշրջանային խորհրդի կողմից` ամենամյա միջոցառումը անցկացվեց Հայկական մշակութային հիմնադրամում: Միջոցառմանը ներկա էին Համագումարի անդամները, ընկերներն ու աջակիցները ամբողջ Նոր Անգլիայից: Ծրագիրը բացեց մի նոր հեռանկար և մի յուրահատուկ պատմական երանգ հարյուրամյա խնդրին` Օսմանյան Թուրքիայի կողմից 1915 թվականի Հայոց Ցեղասպանությանը և Թուրքիայի Հանրապետության պետական հովանավորությամբ ահաբեկման և ցեղասպանության ժխտման գլոբալ արշավին:
Համագումարի խորհրդի անդամ Լու Էն Օհանյանը ողջունեց ներկաներին և շնորհակալություն հայտնեց իրենց շարունակական աջակցության համար: Համագումարի գործադիր տնօրեն Բրայան Արդունին ներկայացրեց կազմակերպության գործունեությունը Վաշինգտոնում, ներառյալ Քուլիջի գորգը պատշաճ կերպով ցուցադրելուն ուղղված ջանքերը: Արդունին կարևորեց Կալիֆորնիան ներկայացնող կոնգրեսականներ` հանրապետական Դեյվիդ Վալադաոյի և դեմոկրատ Ադամ Շիֆի ջանքերը, ովքեր նախաձեռնեցին ավելի քան 30 կոնգրեսականների կողմից նամակի ստորագրումը, որով կոչ էին անում նախագահ Օբամային հրապարակայնորեն ցուցադրել այդ հույժ կարևոր գորգը:
Արդունին պատմել է լսարանին, որ Համագումարը կոչ է արել ամերիկյան վարչակազմերին` սկսած նախագահ Բիլ Քլինթոնից, թույլ տալ գորգի պաշտոնական ցուցադրությունը և աշխատել է Կոնգրեսում հայկական հարցերին աջակցող խմբի հետ, որպեսզի գորգը ցուցադրեն ոչ միայն Սմիթսոնյան ինստիտուտում, այլև Սպիտակ Տանը և Կոնգրեսում: Վերջերս էլ կոնգրեսական Ադամ Շիֆը խնդրեց նախագահ Օբամային թույլատրել Քուլիջի գորգի ցուցադրումը Կապիտոլիումում պլանավորած մի միջոցառմանը:
Արդունին խոսեց նաև Ազգային անվտանգության խորհրդատու Էնթոնի Բլինկենի կողմից Կալիֆորնիան ներկայացնող դեմոկրատ կոնգրեսական Բրեդ Շերմանին ուղղված նամակի մասին: Շերմանն առաջիններից էր, ով հոկտեմբերին դիմեց նախագահ Օբամային` կոչ անելով թույլատրել գորգի ցուցադրումը: Բլինկենն իր նամակում կրկնում է Սմիթսոնյան ինստիտուտին գորգը չտրամադրելու վերաբերյալ վարչակազմի հիմնավորումները, նշելով, որ «չի բացառում ապագայում գորգի ցուցադրության հնարավորությունը»:
Համագումարի խորհրդի անդամ Վան Գրիգորյանը ներկայացրեց Մերձավոր Արևելքի Հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի նախագահ Շանթ Մարտիրոսյանին: Վերջինս լսարանին ներկայացրեց Հայոց ցեղասպանության ժամանակ փրկվածների կյանքի պատմությունը, ամերիկյան փրկարարական ջոկատի ազնիվ ջանքերը և որոշ որբերի, որոնք փրկվեցին Մերձավոր Արևելքի Հիմնադրամի կողմից, որն այդ տարիներին կոչվում էր Մերձավոր Արևելքի Նպաստամատույց: Նա նաև պատմեց Ղազիրի մանկատան և դրա տնօրեն Յակոբ «Պապաե Կյունցլերի անձնուրաց զոհաբերության մասին` ցուցադրելով գերմանացի միսիոներ Յոհաննես Լեփսիուսի 1920-ական թվականների ֆիլմից հատվածներ, որտեղ պատկերված էր կյանքը Մերձավոր Արևելքի Նպաստամատույցի որբանոցներում և փախստականների ճամբարներում: Ղազիրի մանկատունը կառուցվել ու գործել է Մերձավոր Արևելքի Հիմնադրամի կողմից և դեռ գործում է որպես դպրոց մինչ օրս:
Վերջերս հրատարակված «Նախագահ Քալվին Քուլիջը և հայ որբերի գործած գորգըե գրքի հեղինակ դոկտոր Հ. Մարտին Դերանյանը ներկայացրեց «քույր գորգըե և պարզաբանեց, թե ինչպես նա ծանոթացավ այդ գորգի պատմությանը ու ինչով է այն կարևոր: «Այս պատմությանն առաջին անգամ ավելի քան քառասուն տարի առաջ իմ ուշադրությունը հրավիրեց Ալիս Յերնազյան Հայկը, ում ծնողների հետ իմ մայրը մտերիմ է եղել Թուքրիայի Ուրֆա քաղաքում տեղի ունեցած Ցեղասպանության ժամանակ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներինե, նշում է հեղինակն իր գրքում, շարունակելով՝ «Հենց Ուրֆայում է Յակոբ «Պապաե Կյունցլերը, որը հիշատակվում է որպես «Հայ որբերի հայրե, փրկում իմ մորը 1916թ. ու օգնում նրան հասնել Հալեպ»:
«Համագումարը կոչ է անում վարչակազմին հպարտորեն և պատշաճ կերպով ցուցադրել Հայոց պատմության այս թանկարժեք մասնիկը, քանի որ այս պատմական գորգը խորհրդանշում է Ամերիկայի մարդասիրական միջամտության պանծալի էջը և Ամերիկայի ու հայ ժողովրդի միջև հարատև կապերըե,- հայտարարել է Համագումարի գործադիր տնօրեն Բրայան Արդունին:
