Հայաստանն ու Եվրամիությունը Վիլնյուսի Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովը սկսեցին ու ավարտեցին մի հռչակագրի ընդունմամբ, որում հայտնում են համագործակցությունը շարունակելու, բարեփոխումները խորացնելու պատրաստակամություն:
Այս հռչակագրի տողերը կարդալիս անտեղյակ մարդիկ կարող են նույնիսկ հուզվել, թե ինչպիսի պատրաստակամությամբ է հայկական կողմը խոսում եվրոպական ապագայի, բարեփոխումների մասին: Իսկ եթե հռչակագրից հետո ընթերցի նաև Սերժ Սարգսյանի ելույթը գագաթնաժողովում, ապա այլևս դժվար կլինի չորացնել այդ մարդու աչքերը: Բարեբախտաբար, Հայաստանում այդպիսի անտեղյակներ չկան, իսկ դրսում էլ ոչ ոք դրանով չի հետաքրքրվում, և որևէ մեկը հուզմունքից չի տառապի, այդպիսով խղճի անասելի խայթ պատճառելով պաշտոնական Երևանին:
Բանն այն է, որ եվրաբարեփոխումների շարունակության այդ հավաստիացումների արժեքը զրո է, բացարձակ զրո: Զրո է այն պարզ պատճառով, որ այդպիսի բարեփոխումներ անողները ոչ միայն հռչակագրեր չեն կազմում, այլ ժամանակ չեն ունենա հռչակագրեր կազմելու: Բանն այն է, որ բարեփոխումներ ասվածը դրանք կոնկրետ գործեր են: Օրինակ, երբ Սաակաշվիլին ոտքից գլուխ էապես փոխում էր Վրաստանը, նա հռչակագրեր չէր կազմում Եվրոպայի հետ՝ նա գործ էր անում, և այդ գործի մասն էր դարձրել նաև շատ կոնկրետ հայտարարություններն առկա իրողությունների, թերությունների, թիրախների վերաբերյալ:
Բարեփոխումները հռչակագրերով չէ, որ լինում են: Լավագույն հռչակագիրը դա գործն է: Իսկ Հայաստանում գործը գնում է մի ուղղությամբ՝ Հայաստանն ավելի ու ավելի է խորանում Մաքսային միության տիրույթներ, դեռևս դե յուրե չմտնելով այդ միություն: Իսկ Մաքսային միությունն ու եվրոպական արժեքներն ու ապագան դրանք անհամատեղելի հասկացություններ են: Հետևաբար` երբ գործով գնում ենք դեպի ՄՄ, իսկ հռչակագրերով դեպի Եվրոպա, դրանից մենք ընդամենը ճողվածք ենք ստանալու, ոչ թե բարեփոխված իրականություն: Ընդ որում` ճողվածք, որից մեզ չի պաշտպանելու նաև մեր անվտանգության երաշխավոր Ռուսաստանը: Մինչդեռ Հայաստանի անվտանգության առաջին սպառնալիքը այդ ճողվածքն է, որ ստանալու ենք որպես պետություն, կամ որը ստանալու արդյունքում դադարելու ենք լինել որպես պետություն: Մեր արտաքին վտանգները բխելու են այդ ճողվածքից:
Այդ իրավիճակում, Հայաստանի անվտանգությունը միմիայն Հայաստանի քաղաքացիների ձեռքերում է, իշխանություններին այդ երկդիմի քաղաքականությունից դեպի իրական բարեփոխումներ անցում կամ հրաժարական պարտադրելու կամքի դրսևորումով: Եվ այդ տեսանկյունից շատ բան կարող է ցույց տալ դեկտեմբերի 2-ին նախաձեռնվող երթը ընդդեմ Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցության, որը նախաձեռնվում է ՌԴ նախագահ Պուտինի Հայաստան այցի օրը: Այդ երթի կազմակերպմանը ներգրավվել են տարբեր քաղաքական հայացքների և գաղափարական ուղղվածության տեր քաղաքացիներ, որոնք ներկայացնում են նաև կուսակցություններ, սակայն հանդես են գալիս վերկուսակցական՝ քաղաքացիական կարգավիճակով: Այդ երթը պետք է դարձնել սկիզբ, սկիզբ Հայաստանի ինքնիշխանության համար պայքարի նոր ձևաչափի, որը պետք է Հայաստանում դառնա իշխանությունների գործողությունները թելադրող գործոն կամ նրանց պարտադրի հրաժարական տալ:
Այսօր այս հեռանկարը հեռու է թվում, առավել ևս, որ նման նպատակներ հռչակել ու տապալվել են կուսակցությունները: Սակայն հենց այստեղ պետք է երևա քաղաքացիների, քաղաքացիականության, վերկուսակցականության ուժը: Ի վերջո, այդ ուժի համար ժամանակն է կազմակերպվել և դնել իրապես լուրջ նպատակներ, գործով դրսևորել այդ հարցում քաղաքացիական ձևաչափի առավելությունները կուսակցականի նկատմամբ:
