Թեև Հայաստանում հայտնի չէ դեռ ՌԴ նախագահ Պուտինի այցելության հստակ օրն ու ժամկետը, այնուհանդերձ այստեղ արդեն սկսել են քննարկել այդ այցի հնարավոր արդյունքները, թե ինչ կտա Սարգսյան-Պուտին հանդիպումը: Ամենազավեշտալին այն է, որ կան կարծիքներ այն մասին, թե հանդիպումը հայ-ռուսական հարաբերությունները կբարձրացնի էլ ավելի բարձր մակարդակի:
Եթե ելնելու լինենք այն կետից, որ հայ-ռուսական հարաբերությունները այսօր բարձր մակարդակի են, ապա սրանից ավելին ուղղակի այն պետք է լինի, որ կամ Հայաստանը Ռուսաստանի մաս դառնա, որովհետև էլ ավելի սերտ հարաբերությունների տեղ այլևս չկա, կամ էլ Ռուսաստանը Հայաստանին պարզապես բյուջետային նվիրատվություններ կատարի: Իսկ եթե ելնելու լինենք իրողություններից, ապա հայ-ռուսական հարաբերությունները Սարգսյան-Պուտին ամեն մի հանդիպումից հետո ուղղակիորեն վերածվում են Հայաստանի նվաստացման ակցիայի, ինչի արդյունքում հայ-ռուսական հարաբերությունները, որպես այդպիսին, ընկնում են ավելի ու ավելի ցածր, դադարում են գոյություն ունենալ: Ըստ էության, նման հարաբերություններ չկան արդեն մոտ տասը տարուց ավելի` սկսած այն պահից, երբ Հայաստանն իր ռազմավարական ունեցվածքը սկսեց ջրի գնով կամ պարտքի դիմաց հանձնել Ռուսաստանին: Այդ ժամանակից պարզ դարձավ, որ հարաբերություններ գոյություն չունեն, գոյություն ունի իշխանական ուղղահայաց, երբ Ռուսաստանը պահանջում է, իսկ Հայաստանը ենթարկվում պահանջներին:
Նման իրավիճակում, ավելորդ է անգամ քննարկել, թե Պուտինի այցը ինչ կտա Հայաստանին: Հատկապես սեպտեմբերի 3-ից հետո նման քննարկումները ընդհանրապես կարող են ինքնախաբեություն որակվել, եթե, իհարկե, խաբեություն չեն ուղղված հասարակությանը: Ի՞նչ պետք է տա Պուտինի հանդիպումը Սերժ Սարգսյանի հետ, եթե Սերժ Սարգսյանը դեռևս սեպտեմբերի 3-ին է եղած-չեղածը հանձնել Պուտինին: Իրականում Պուտինի այցը Հայաստան բացարձակապես կապ չունի հայ-ռուսական հարաբերությունների հետ: Պուտինը Հայաստան այցից առաջ Սանկտ Պետերբուրգում ընդունել է Հայաստանի գլխավոր հակառակորդ պետություններից մեկի՝ Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանին, նրա հետ միասին քննարկել ռազմավարական կարևորության տնտեսական նախագծեր, Էրդողանը նրա ներկայությամբ հայտարարել է, որ իրենց հարաբերություններն այնպիսին են, որ շատերի նախանձը կհարուցեն:
Եվ ահա այդ ամենից հետո Պուտինը գալիս է Հայաստան, որ ի՞նչ անի: Դե իհարկե, որ Հայաստանի միջոցով խաղը շարունակի Թուրքիայի և աշխարհի հետ, այսինքն` Հայաստանը դարձնի իր խաղի խաղալիք կամ ոչ թե դարձնի, այլ արդեն իսկ խաղալիք դարձրած Հայաստանը ևս մեկ անգամ օգտագործի: Այսինքն` Պուտինը Հայաստանի հետ հարց չունի, Պուտինի հարցերը Թուրքիայի հետ են, Ադրբեջանի, Արևմուտքի հետ համաձայնություն կնքած Իրանի հետ են: Բոլորի հետ Պուտինը հարց ունի և տալիք-առնելիք, իսկ ահա Հայաստանի հետ նա այդ ամենն ուներ մինչև սեպտեմբերի 3-ը, իսկ 3-ից հետո նա այլևս Հայաստանի հետ տալիք-առնելիք չունի: Եվ դրա համար էլ ՌԴ նախագահը Հայաստան է գալիս սեպտեմբերի 3-ից հետո: Հայաստանի հետ կապված որևէ հարցի մասին կարելի էր խոսել, եթե Պուտինը Հայաստան գար մինչև սեպտեմբերի 3-ը: Սակայն նախագահի պաշտոնը թողնելուց և վարչապետանալուց հետո նա այդպես էլ ոչ մի անգամ ոտք չդրեց Հայաստան:
Թե հատկապես ինչպես է խաղացնելու Պուտինը Հայաստանը, դժվար է ասել: Օրինակ` նա կարող է Հայաստանը խաղացնել Էրդողանին, այսպես ասած, հետին թվով զգաստացնելու համար, որ նա չթուլանա Սանկտ Պետերբուրգից հետո, կարող է նաև Հայաստանին զգուշացնել, որ հանկարծ մտքով չանցկացնի խանգարել ռուս-թուրքական ռազմավարական հարաբերությունների զարգացումը: Այս հարցերը կարող ենք քննարկել, թե ինչի համար է Պուտինն օգտագործելու Հայաստանը, բայց քննարկել, թե ինչ է քննարկելու Պուտինը Սերժ Սարգսյանի հետ` արդեն իսկապես ժամանակի հանդեպ խնայողության զգացումի լիակատար կորուստ է: Ընդհանրապես իրականության զգացումի կորուստ: Ընդ որում` ամենևին պարտադիր չէ, որ Պուտինի այցը Հայաստանի վրա շատ թանկ նստի: Միգուցե պարզապես թանկ նստի, առանց շատի: Սակայն թանկ, թե էժան, միևնույն է, Հայաստանն այդ այցում ընդամենը ոտքի տակի հող է լինելու, ոչ ավելի: Ավելիի ոչ մի հարց նա չի թողել, բավական հմտորեն նաև իրենով անելով Հայաստանի քաղաքական ընդդիմությունը: Ինչ-որ մեկը Մոսկվայից հայտարարում է, որ Ռուսաստանն աշխատում է ՀԱԿ-ի, ԲՀԿ-ի և ՀՅԴ-ի հետ, հայտարարում է, որ Պուտինը հարկ եղած դեպքում իր ասելիքն ասում է Տեր-Պետրոսյանին և Քոչարյանին, ու այդ սուբյեկտներից ոչ մի ձայն, ոչ մի առարկություն, ոչ մի ծպտուն:
Այնպես որ, մնացյալ առումով, եթե ինչ-որ թեթև հարցեր էլ նրա համար առաջանան այստեղ, ապա հարկ եղած դեպքում կկապվի ում հետ որ պետք է և կասի, որ արագ լուծեն այդ հարցերը: Սա է իրականությունը, և այս իրականության մեջ միակ բանը, որ պետք է մտածել, դա այն է, թե ինչպես է հնարավոր շուտափույթ կերպով փոխել այս իրականությունը: Պուտինի այցից առաջ, հետո, և ընդհանրապես, Հայաստանի հասարակությունը մտածելու և քննարկելու այլ բան չունի:
